Những mô hình Trung thu do người dân sáng tạo, các sản phẩm đặc trưng, không gian văn hóa, ẩm thực cùng những hành trình khám phá đang góp phần tạo nên một sản phẩm văn hóa, du lịch giàu bản sắc, đưa hình ảnh đất và người Tuyên Quang đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.
Thời điểm này, tại nhiều khu dân cư trên địa bàn phường Minh Xuân, không khí chuẩn bị cho mùa hội đã trở nên rộn ràng. Người góp sức, người lên ý tưởng, dựng khung, tạo hình, lắp đặt hệ thống chiếu sáng. Mỗi người một việc, cùng chung tay tạo nên những mô hình Trung thu mang dấu ấn riêng của cộng đồng.
Lễ hội năm nay, tổ dân phố 3 lựa chọn thực hiện mô hình “Kim Long tỏa sáng-Thiên Mã vươn xa”. Lấy cảm hứng từ hình tượng Thánh Gióng trong truyền thuyết dân gian, mô hình gửi gắm thông điệp về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí vươn lên và truyền thống “uống nước nhớ nguồn”.
Ông Nguyễn Văn Ngọc, Trưởng Ban công tác Mặt trận tổ dân phố 3 chia sẻ: "Thông qua hình tượng Thánh Gióng, chúng tôi mong muốn thế hệ trẻ hiểu thêm về lịch sử, bồi đắp lòng yêu quê hương, đất nước và ý thức gìn giữ truyền thống của dân tộc. Mô hình được hình thành từ sự đồng thuận của cộng đồng, với kinh phí và ngày công đều do người dân trong tổ tự nguyện đóng góp. Quá trình cùng nhau thực hiện mô hình cũng là dịp để người dân gặp gỡ, gắn bó và phát huy tinh thần đoàn kết trong khu dân cư".
Từ những khu dân cư, sức sống của lễ hội tiếp tục lan tỏa tới các cơ sở chế tác mô hình. Tại xưởng sản xuất mô hình đèn Trung thu của anh Phạm Văn Sang, tổ dân phố 1, phường Minh Xuân, những ngày này, các mô hình đèn khổng lồ liên tục được hoàn thiện. Mỗi mô hình có một ý tưởng, một công đoạn khác nhau, song tất cả đều hướng tới mục tiêu tạo nên những sản phẩm bắt mắt, độc đáo cho mùa hội năm nay.
Theo anh Phạm Văn Sang, năm nay các tổ dân phố có xu hướng lựa chọn những mô hình có kích thước nhỏ hơn trước nhưng yêu cầu cao hơn về tạo hình, nghệ thuật và tính thẩm mỹ. Để đáp ứng yêu cầu đó, xưởng kết hợp phương pháp chế tác truyền thống với công nghệ mới.
“Chúng tôi sử dụng AI để hỗ trợ lên ý tưởng, xây dựng hình ảnh và mẫu thiết kế, sau đó kết hợp với các vật liệu truyền thống để tạo ra sản phẩm hoàn thiện. Nhờ đó, việc tạo hình có thêm nhiều ý tưởng mới, mô hình cũng sinh động và sáng tạo hơn. Hiện xưởng đang gấp rút hoàn thiện các đơn hàng để bàn giao cho khách hàng phục vụ Lễ hội Thành Tuyên năm 2026”, anh Sang cho biết.
Từ sức dân đến thương hiệu lễ hội
Qua nhiều năm, việc làm mô hình Trung thu đã trở thành một hoạt động văn hóa cộng đồng đặc sắc của Tuyên Quang. Mỗi mùa hội, những mô hình với nhiều chủ đề, hình dáng và cách thể hiện khác nhau được người dân sáng tạo, góp phần tạo nên không gian Trung thu rực rỡ, hấp dẫn.
Điểm đặc biệt của Thành Tuyên không chỉ nằm ở quy mô hay sự đa dạng của các chương trình mà trước hết ở sự tham gia của cộng đồng. Từ thiết kế, chế tác mô hình đến trang trí không gian, tham gia biểu diễn, diễu hành, đón tiếp và phục vụ du khách, người dân luôn giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nên diện mạo và sức sống của lễ hội.
Trên nền tảng đó, Lễ hội Thành Tuyên năm 2026 tiếp tục được tổ chức theo hướng đổi mới, sáng tạo, thiết thực, an toàn và giàu bản sắc; đồng thời mở rộng sự kết nối giữa văn hóa với du lịch, lịch sử, thương mại và từng bước hình thành những hành trình trải nghiệm đa dạng, hấp dẫn trên địa bàn tỉnh.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang Nguyễn Văn Hòa cho biết, sở đã tăng cường, đổi mới các hoạt động truyền thông, quảng bá đến nhân dân và du khách trong và ngoài nước về nội dung các hoạt động của lễ hội, giúp người dân và du khách chủ động bố trí thời gian tham dự. Cùng với đó, phối hợp cùng các cơ quan chuyên môn và các cơ sở lưu trú, nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ văn hóa để bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và chất lượng phục vụ du khách. Các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch được yêu cầu niêm yết công khai giá, không tăng giá bất hợp lý trước, trong và sau thời gian diễn ra lễ hội.
Theo kế hoạch, Lễ hội Thành Tuyên năm 2026 diễn ra từ ngày 19 đến 25/9. Tâm điểm là Đêm hội Thành Tuyên với chủ đề “Lung linh đêm hội trăng rằm”, diễn ra từ 20 giờ ngày 20/9 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân. Chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ Trung ương, nghệ sĩ của tỉnh và phần diễn diễu 40 mô hình Trung thu tiêu biểu được lựa chọn từ cuộc thi mô hình của các phường trung tâm.
Trong đó, phường Minh Xuân có 20 mô hình, An Tường 10 mô hình, Nông Tiến 5 mô hình, Bình Thuận 3 mô hình và Mỹ Lâm 2 mô hình. Những mô hình được lựa chọn không đơn thuần là sản phẩm trang trí cho đêm hội, mà là kết quả của sự sáng tạo, chung tay và đóng góp của người dân.
Mở rộng không gian trải nghiệm
Không dừng lại ở Đêm hội Trung thu, chuỗi hoạt động kéo dài một tuần tạo thêm nhiều không gian trải nghiệm cho người dân và du khách. Nổi bật là Festival Nông sản, OCOP làng nghề gắn kết du lịch - Tuyên Quang 2026, diễn ra tại đường Chiến Thắng Sông Lô, phường Minh Xuân, với không gian giới thiệu, quảng bá nông sản, sản phẩm OCOP, làng nghề và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Không gian ẩm thực và Lễ hội Bia với 30 gian hàng ẩm thực cũng được tổ chức, tạo thêm lựa chọn cho người dân, du khách và giới thiệu những nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực của Tuyên Quang.
Cùng với đó là Giải Marathon Tuyên Quang năm 2026 với chủ đề “Tuyên Quang - Nơi vẻ đẹp hội tụ” và Giải trình diễn xe ô-tô, mô-tô địa hình tỉnh Tuyên Quang mở rộng lần thứ IV. Các hoạt động góp phần kết nối lễ hội với cảnh quan thiên nhiên, văn hóa, du lịch, thể thao và những trải nghiệm khám phá trên địa bàn tỉnh.
Việc tổ chức các hoạt động xuyên suốt một tuần không chỉ tạo thêm không gian giao lưu, khám phá bên cạnh Đêm hội mà còn hướng tới khuyến khích du khách lưu trú lâu hơn, dành nhiều thời gian hơn để trải nghiệm các điểm đến, sản phẩm văn hóa, ẩm thực và dịch vụ của Tuyên Quang.
Lễ hội Thành Tuyên đã được công nhận ba kỷ lục Guinness Việt Nam, gồm “Đêm hội Trung thu có nhiều mô hình đèn lớn nhất”, “Mâm cỗ Trung thu lớn nhất Việt Nam” và “Cặp đèn kéo quân lớn nhất Việt Nam”. Những kỷ lục này góp phần khẳng định nét độc đáo, quy mô và sức lan tỏa của một lễ hội được hình thành, nuôi dưỡng từ sự sáng tạo và tham gia của cộng đồng.
Đằng sau mỗi mô hình là công sức, sự sáng tạo và tinh thần chung sức của cộng đồng; là niềm tự hào về văn hóa quê hương và mong muốn cùng nhau tạo dựng một mùa Trung thu vui tươi, ý nghĩa.
Từ sức dân, Lễ hội Thành Tuyên tiếp tục được bồi đắp những giá trị riêng, để mỗi mùa hội không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn trở thành cầu nối quảng bá hình ảnh đất và người Tuyên Quang, giới thiệu sản phẩm, điểm đến, mở rộng hành trình trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của vùng đất giàu truyền thống văn hóa, lịch sử này.
