Sau tuổi 40, nhiều người mắc sai lầm khi tự cắt kính lão

Tại Tọa đàm “PresbyMAX – Giảm phụ thuộc kính lão cho người tuổi 40+”, trong khuôn khổ chương trình “Bản lĩnh dẫn đầu – Tự do thị giác” do Bệnh viện Đông Đô tổ chức ngày 3/11, các chuyên gia nhãn khoa đã chia sẻ những lưu ý trong phát hiện, điều chỉnh lão thị và cập nhật công nghệ laser giúp người trung niên giảm phụ thuộc vào kính.

Đừng xem nhẹ tình trạng nhìn gần kém sau tuổi 40

Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy, Giám đốc Điều hành Bệnh viện Đông Đô, cho biết lão thị là quá trình sinh lý tự nhiên của mắt khi con người bước vào tuổi trung niên.

Theo thời gian, khả năng điều tiết của mắt suy giảm, đặc biệt khi quan sát những vật ở khoảng cách gần. Vì vậy, người mắc lão thị thường gặp khó khăn khi đọc sách, sử dụng điện thoại, máy tính hoặc thực hiện những công việc đòi hỏi nhìn gần liên tục.

Tình trạng này thường bắt đầu xuất hiện từ khoảng 40 tuổi và ngày càng rõ hơn theo tuổi tác. Với những người làm việc văn phòng, thường xuyên sử dụng máy tính hoặc có nhu cầu đọc tài liệu, lão thị có thể gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt và công việc.

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Ophthalmology năm 2018, thế giới có khoảng 1,8 tỷ người mắc lão thị vào năm 2015, trong đó 826 triệu người bị suy giảm thị lực nhìn gần do chưa được điều chỉnh hoặc điều chỉnh chưa đầy đủ.

Bác sĩ Phương Thủy cho biết, một trong những vấn đề đáng lưu ý là tâm lý ngại đến bệnh viện hoặc cơ sở chuyên khoa mắt. Nhiều người cho rằng việc khám mắt mất thời gian, trong khi lão thị là biểu hiện sinh lý thông thường nên chỉ cần mua kính hoặc cắt kính để sử dụng.

Tuy nhiên, để xác định chính xác số kính, người bệnh cần được thăm khám, đánh giá chức năng thị giác và khả năng điều tiết của mắt. Kết quả đo khúc xạ bằng máy chỉ là một phần trong quá trình đánh giá, không phải căn cứ duy nhất để đưa ra đơn kính.

Trong thực tế, các bác sĩ đã gặp nhiều trường hợp sử dụng kính không đúng số độ trong thời gian dài. Việc đeo kính không phù hợp có thể khiến mắt thường xuyên mỏi, khó chịu, ảnh hưởng đến khả năng làm việc và sinh hoạt.

Đáng chú ý, tình trạng xác định sai số kính không chỉ xảy ra ở người trung niên mà còn gặp ở trẻ em. Có những trẻ khi đo bằng máy xuất hiện độ cận do hoạt động điều tiết của mắt, nhưng thực chất không bị cận thị. Nếu không được thăm khám đầy đủ, trẻ có thể được chỉ định kính không phù hợp.

Theo bác sĩ Phương Thủy, tại Bệnh viện Đông Đô, quá trình khám khúc xạ lần đầu có thể kéo dài khoảng 2-3 giờ để bác sĩ đánh giá toàn diện trước khi đưa ra đơn kính.

Đặc biệt, với những người đã sử dụng kính sai độ trong thời gian dài và có nhu cầu phẫu thuật khúc xạ, bác sĩ có thể phải hướng dẫn điều chỉnh kính, theo dõi từ 3-6 tháng trước khi xem xét chỉ định can thiệp.

Bởi vậy, khi xuất hiện những dấu hiệu như nhìn gần khó khăn, thường xuyên phải đưa điện thoại hoặc sách báo ra xa, người dân nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra, xác định nguyên nhân và lựa chọn phương án điều chỉnh phù hợp.

Công nghệ laser mở thêm lựa chọn cho người mắc lão thị

Cùng với nhu cầu cải thiện chất lượng thị giác của người trung niên, những công nghệ điều trị lão thị mới đang được ứng dụng, giúp người bệnh có thêm lựa chọn ngoài việc sử dụng kính.

Tại chương trình “Bản lĩnh dẫn đầu-Tự do thị giác”, các chuyên gia nhãn khoa trong nước và quốc tế đã giới thiệu, trao đổi về công nghệ PresbyMAX, phương pháp điều trị lão thị bằng laser excimer trên hệ thống SCHWIND AMARIS của Đức.

Khác với việc sử dụng kính lão thông thường, PresbyMAX tác động trực tiếp lên giác mạc, tạo bề mặt đa tiêu cự nhằm hỗ trợ khả năng nhìn ở những khoảng cách khác nhau, từ nhìn gần, nhìn trung gian đến nhìn xa. Phương pháp này cũng có thể kết hợp điều chỉnh các tật khúc xạ đi kèm như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị.

Theo bác sĩ Phương Thủy, có thể hình dung nguyên lý của công nghệ này tương tự kính đa tròng. Tuy nhiên, thay vì sử dụng kính, bác sĩ dùng laser để điều chỉnh công suất khúc xạ tại những vùng khác nhau trên giác mạc, qua đó hỗ trợ người bệnh nhìn ở nhiều khoảng cách.

Điểm đáng chú ý của phương pháp là khả năng cá thể hóa điều trị. Mỗi người bệnh có đặc điểm mắt, nhu cầu công việc và thói quen sinh hoạt khác nhau, vì vậy phương án phẫu thuật phải được xây dựng phù hợp với từng trường hợp.

Chẳng hạn, người thường xuyên làm việc với máy tính có nhu cầu nhìn ở khoảng cách trung gian khác với người dành nhiều thời gian đọc sách hoặc thực hiện những công việc đòi hỏi quan sát ở cự ly gần.

Tuy nhiên, bác sĩ Phương Thủy nhấn mạnh không phải người mắc lão thị nào cũng phù hợp để thực hiện phẫu thuật.

Trong quá trình thăm khám, có những trường hợp người bệnh mong muốn can thiệp nhưng tình trạng mắt không đáp ứng yêu cầu, hoặc có bệnh lý giác mạc, bác sĩ sẽ từ chối chỉ định phẫu thuật.

Để người bệnh hình dung rõ hơn về kết quả dự kiến, bác sĩ có thể cho thử kính mô phỏng tình trạng thị giác sau phẫu thuật. Qua đó, người bệnh có thời gian làm quen, đánh giá khả năng thích nghi trước khi quyết định can thiệp.

Theo bác sĩ, quá trình thăm khám, tư vấn và lựa chọn người bệnh có vai trò quan trọng không kém việc ứng dụng công nghệ hiện đại. Người bệnh cần được giải thích rõ khả năng cải thiện thị lực, những thay đổi có thể xảy ra sau phẫu thuật cũng như giới hạn của phương pháp.

Đối với thời gian duy trì hiệu quả, bác sĩ Phương Thủy cho biết, theo nghiên cứu và kinh nghiệm lâm sàng của đơn vị, hiệu quả điều trị có thể kéo dài khoảng 10 năm hoặc hơn. Tuy nhiên, kết quả còn phụ thuộc vào tình trạng mắt và những thay đổi theo tuổi của từng người.

Sau thời gian này, người bệnh có thể được đánh giá lại để lựa chọn phương án điều trị tiếp theo, trong đó có những can thiệp liên quan đến thủy tinh thể nếu phù hợp.

Trong khuôn khổ chương trình, Bệnh viện Đông Đô cũng đón nhận chứng nhận và cúp từ hãng SCHWIND (Đức), ghi nhận thành tích 3 năm liên tiếp, giai đoạn 2024-2026, dẫn đầu châu Á về số ca phẫu thuật khúc xạ SmartSight thành công, theo thông tin bệnh viện công bố.

SmartSight là công nghệ phẫu thuật khúc xạ sử dụng laser femtosecond trên hệ thống SCHWIND ATOS, được Bệnh viện Đông Đô đưa vào ứng dụng tại Việt Nam từ năm 2024.

Chia sẻ về quá trình triển khai công nghệ, Thạc sĩ, bác sĩ Đinh Thị Phương Thủy cho biết: “Khi đưa SmartSight về Việt Nam, chúng tôi hiểu thiết bị chỉ là điểm khởi đầu. Điều làm nên kết quả là sự cẩn trọng trong từng ca khám chuyên sâu ban đầu, từng quyết định chỉ định, và việc đội ngũ không ngừng học hỏi từ chuyên gia quốc tế”.

Cũng tại chương trình, bác sĩ Kishore Raj Pradhan, Giám đốc Y khoa Matrika Eye Center, đã tham gia đào tạo chuyên sâu, trao đổi kinh nghiệm về các công nghệ phẫu thuật laser như SmartSight, NOVA và PresbyMAX, đồng thời phối hợp hội chẩn những trường hợp tật khúc xạ phức tạp.