Phạm Văn Đồng - Nhà lãnh đạo kiệt xuất, người con ưu tú của quê hương
Sinh ra và lớn lên từ mảnh đất Mộ Đức – nơi hội tụ khí thiêng sông núi và mạch nguồn yêu nước, chàng thanh niên trí thức Phạm Văn Đồng đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng dưới sự dìu dắt trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Từ những phong trào đấu tranh của thanh niên trí thức đến những năm tháng tôi luyện bản lĩnh trong ngục tù Côn Đảo, đồng chí luôn giữ trọn khí tiết son sắt, tích cực xây dựng lực lượng để góp phần làm nên thắng lợi lịch sử của cuộc Tổng khởi nghĩa mùa Thu năm 1945.
Bước ra từ thực tiễn đấu tranh gian khổ, đồng chí Phạm Văn Đồng được Đảng và Bác Hồ tin tưởng giao phó nhiều trọng trách, nhất là cương vị Thủ tướng Chính phủ trong hơn ba thập kỷ (1955-1987). Trong giai đoạn "tay trắng dựng cơ đồ", đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo chèo lái con thuyền đất nước vượt qua muôn vàn khó khăn: vừa xây dựng miền bắc, vừa chi viện cho tiền tuyến miền nam, đồng thời đặt những viên gạch đầu tiên cho sự nghiệp đổi mới. Những công trình mang tầm vóc thế kỷ như Thủy điện Hòa Bình hay Gang thép Thái Nguyên chính là minh chứng sống động cho tư duy chiến lược và tầm nhìn vượt thời đại của người đứng đầu Chính phủ.
Không chỉ là nhà điều hành xuất sắc, đồng chí còn để lại dấu ấn đậm nét trong vai trò nhà tư tưởng, nhà văn hóa lỗi lạc. Với quan điểm "giáo dục là quốc sách hàng đầu" và những đóng góp nền móng cho chuyên ngành Hồ Chí Minh học, đồng chí đã soi sáng nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn còn vẹn nguyên giá trị đến hôm nay. Di sản mà đồng chí để lại không chỉ là những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội, mà còn là một nhân cách lớn – một trái tim luôn đập cùng nhịp đập của non sông, dân tộc.
Lời dặn năm xưa, sức sống hôm nay
Về Mộ Đức hôm nay, chúng tôi gặp ông Nguyễn Tấn Bạn, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Mộ Đức. Trong ký ức của người cán bộ già, những lần Thủ tướng về thăm quê luôn là những bài học đạo đức giản dị mà sâu sắc. Ông Bạn bồi hồi nhớ lại: "Bác Tô dặn kỹ lắm, rằng phải đoàn kết nội bộ, không được để dân đói nghèo, phải nỗ lực vươn lên cho bằng anh bằng chị. Những lời ấy không chỉ là mệnh lệnh của cấp trên, mà là nỗi trăn trở của một người con ưu tú gửi gắm cho mảnh đất chôn rau cắt rốn".
Trung tá Ngô Thanh Trang, nguyên chính ủy Trung đoàn 972, Tỉnh đội Nghĩa Bình (cũ) bồi hồi nhớ lại: Nói đến Thủ tướng Phạm Văn Đồng tôi hết sức xúc động, bác dặn tôi một câu “nếu như muốn được phục vụ nhân dân thì phải học”. Tôi xúc động thưa bác bây giờ ở miền nam còn ác liệt, đồng bào còn khổ quá, xin bác cho cháu đi về trong đó bao giờ giải phóng miền nam rồi cháu sẽ đi học. Bây giờ nhìn lại chặng đường đi của đất nước ta thấy sự đóng góp của bác là vô bờ bến. Sự đóng góp của bác rất lớn, đối với nhân dân bác chăm sóc luôn luôn lúc nào vô tư, người cộng sản như chúng tôi xúc động và học tập bác.
Khắc ghi lời dạy ấy, chính quyền và nhân dân xã Mộ Đức đã biến niềm tự hào thành hành động. Đứng bên dòng sông Thoa đã được kiên cố hóa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mộ Đức Nguyễn Xuân Thái phấn khởi chia sẻ về những con số "biết nói" của năm 2025: Tăng trưởng kinh tế đạt mức 11,6%, thu nhập bình quân đầu người chạm mốc 60 triệu đồng/năm.
"Chúng tôi không chỉ làm lúa thuần túy mà đã chuyển sang nông nghiệp công nghệ cao, liên kết doanh nghiệp với doanh thu hơn 150 triệu đồng/ha. Đó chính là cách chúng tôi thực hiện lời dặn "đổi mới" của Thủ tướng", ông Thái khẳng định.
Viết tiếp hành trình trong kỷ nguyên mới
Đi trên những con đường bê-tông sạch đẹp, ngắm nhìn những cụm công nghiệp đang dần hình thành, chúng tôi cảm nhận rõ niềm tin của người dân nơi đây. Ông Đoàn Văn Sửu (thôn 4, xã Mộ Đức) thổ lộ: "Tình cảm của người dân với bác Tô sâu nặng lắm. Nhìn quê hương thay da đổi thịt, hạ tầng khang trang, chúng tôi càng thêm tin vào sự lãnh đạo của Đảng. Di sản của bác chính là điểm tựa tinh thần để mỗi gia đình ở đây nỗ lực vươn lên".
Hướng tới nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã Mộ Đức xác định khâu đột phá là xây dựng đội ngũ cán bộ "gương mẫu, trách nhiệm, nghĩa tình". Như lời Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Phú Đức nhấn mạnh: Việc nâng cao dân trí và tiếp cận khoa học kỹ thuật chính là cách thực hiện hóa tư tưởng của cố Thủ tướng về một quốc gia tự cường, văn minh.
Trong không khí trang nghiêm của Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng được tỉnh Quảng Ngãi tổ chức ngay trên quê hương cố Thủ tướng, Thiếu tướng Phạm Sơn Dương, con trai cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng xúc động chia sẻ: "Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh của cha tôi là một dấu mốc đặc biệt đối với gia đình. Chúng tôi cảm nhận sâu sắc tình cảm chân thành, nồng ấm mà Đảng bộ, chính quyền và nhân dân quê hương dành cho người ông, người cha của gia đình. Đó là tình cảm cao quý, là nguồn động viên lớn lao để chúng tôi tiếp tục phát huy truyền thống, sống xứng đáng với sự tin yêu của mảnh đất Quảng Ngãi anh hùng".
Đồng chí Nguyễn Hoàng Giang, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi khẳng định: "Đối với mỗi người dân Quảng Ngãi, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng không chỉ là một nhà chính trị kiệt xuất, mà còn là biểu tượng cao đẹp của cốt cách văn hóa và lòng tận tụy với nhân dân. Di huấn của đồng chí về việc "giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc' và 'lấy dân làm gốc' luôn là kim chỉ nam cho mọi hành động của chúng tôi".
Đứng trước vận hội mới của công nghiệp hóa, Quảng Ngãi tự răn mình không được phép lãng quên linh hồn của làng quê. Mỗi sợi cói, mỗi sản phẩm thủ công của bà con không chỉ là sinh kế, mà chính là "di sản sống" mà cố Thủ tướng luôn nâng niu và nhắc nhở phải bảo tồn. Khắc ghi lời cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Quảng Ngãi chọn con đường phát triển hài hòa: Đưa công nghiệp làm động lực, nhưng lấy văn hóa và con người làm nền tảng. Chăm lo cho từng làng nghề, từng mảnh đời của người nông dân chính là cách báo công thiết thực nhất lên đồng chí. Quảng Ngãi quyết tâm trở thành một tỉnh giàu mạnh, nhưng trước hết phải là một vùng đất giàu lòng tự trọng văn hóa và đậm đà tình quê.
Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Văn Đồng, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Tưởng nhớ và học tập tấm gương đồng chí Phạm Văn Đồng, chúng ta càng thêm trân trọng và quyết tâm phát huy giá trị tư tưởng, tinh thần của đồng chí.
Theo Thủ tướng, sự trân trọng ấy trước hết là phải thấu hiểu, ghi nhớ và đặt hình ảnh của đồng chí vào đúng mạch nguồn lịch sử dân tộc một cách khách quan, công bằng và sâu sắc. Trên cơ sở đó, việc phát huy di sản chính là sự tiếp nhận cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí để không ngừng học tập, noi theo; là rèn luyện bản lĩnh, nâng cao trí tuệ và bồi đắp tinh thần phụng sự Tổ quốc. Đặc biệt, đó còn là việc vận dụng sáng tạo những bài học quý báu ấy vào từng quyết sách, vào thực tiễn công tác và cuộc sống hằng ngày.
Rời Mộ Đức, quê hương của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng, chúng tôi thấu hiểu sâu sắc rằng, di sản của đồng chí không đâu xa xôi mà luôn hiện hữu sống động. Di sản ấy kết tinh trong nụ cười của người nông dân giữa mùa thu hoạch, trong tiếng giảng bài vang vọng dưới mái trường đạt chuẩn và trong ý chí quyết tâm của một vùng đất cách mạng đang vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
