Trên cơ sở tổ chức thành công hai hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc năm 1990 và 1991, ban tổ chức hội thi đã kiến nghị và được Thủ tướng Chính phủ chấp nhận thành lập Quỹ Hỗ trợ sáng tạo kỹ thuật Việt NAm (VIFOTEC) (ngày 6-11-1992) .
Trong 15 năm qua Quỹ VIFOTEC đã nhận hơn 5.000 công trình khoa học công nghệ của các nhà sáng tạo trong cả nước thuộc mọi lứa tuổi. Riêng Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam Ban tổ chức đã nhận được hai nghìn công trình gửi dự thi và đã trao giải thưởng cho 387 công trình, 100% số công trình khoa học đoạt giải thưởng đã được áp dụng vào sản xuất và đời sống đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao.
Lúc sinh thời, Bác Hồ muôn vàn kính yêu của chúng ta luôn luôn quan tâm đến phong trào lao động sáng tạo của quần chúng, luôn chăm lo giữ gìn và phát triển các tài năng sáng tạo của dân tộc, Người nói: "Sáng kiến và kinh nghiệm là của quý của dân tộc, chúng ta phải ra sức làm cho nó dồi dào và lan rộng mãi".
Cách đây 15 năm, Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam cùng với một số cơ quan như Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trung ương Ðoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Bộ Lao động Thương binh và Xã hội đã có sáng kiến thành lập Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) và luôn luôn bảo trợ cho Quỹ hoạt động.
Trong 15 năm qua, Quỹ VIFOTEC đã có nhiều đóng góp trong việc hỗ trợ các tài năng sáng tạo khoa học công nghệ, các doanh nghiệp, các tài năng trẻ trong cả nước, được dư luận xã hội đánh giá cao. Nhiều tập thể tổ chức và cá nhân, nhiều nhà khoa học đã đoàn kết, gắn bó chung quanh Quỹ VIFOTEC trong việc nghiên cứu sáng tạo khoa học công nghệ, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh CNH, HÐH đất nước. Nhiều tổ chức và cá nhân ở nước ngoài cũng đã hưởng ứng tham gia ủng hộ, hỗ trợ xây dựng Quỹ. Các công trình khoa học công nghệ được nhận giải thưởng VIFOTEC trong thời gian qua đã góp phần khẳng định giá trị lớn lao cũng như tiềm năng trí tuệ to lớn của đội ngũ khoa học công nghệ nước nhà.
Việc ra đời Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam nhằm tập hợp, động viên khuyến khích, hỗ trợ các tài năng sáng tạo của cả nước phát huy hết mọi tài năng của mình vào việc phát triển nền khoa học kỹ thuật nước nhà, góp phần đáng kể vào việc giải quyết những yêu cầu bức bách đang đặt ra của nền kinh tế xã hội cũng như sự nghiệp phát triển đất nước nói chung. Việc xây dựng "Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam" là việc làm cần thiết có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Biết bao nhiêu tài năng và tiềm lực sáng tạo của quần chúng lao động cần được phát hiện, bồi dưỡng và hỗ trợ. Vì vậy, việc hoạt động của quỹ hướng vào một phong trào có tính xã hội với mục đích cao cả của quỹ đã được sự hưởng ứng rộng rãi của dư luận trong nước cũng như ngoài nước.
Mỗi năm quỹ tổ chức bốn giải thưởng, hội thi đó là: Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam; Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc, cuộc thi sáng tạo thanh niên, thiếu niên nhi đồng toàn quốc; Giải thưởng sáng tạo kỹ thuật Việt Nam dành cho sinh viên toàn quốc. Quỹ đã 15 lần tổ chức giải thưởng sáng tạo kỹ thuật Việt Nam cho sinh viên với ba nghìn công trình tham gia dự thi của sinh viên hơn 100 trường đại học. Kinh phí giải thưởng, hỗ trợ học bổng sinh viên, học sinh hơn năm tỷ đồng. 13 lần tổ chức Giải thưởng Khoa học công nghệ VIFOTEC nay là giải thưởng sáng tạo khoa học, công nghệ Việt Nam với gần 1.300 công trình khoa học công nghệ của các nhà khoa học công nghệ Việt Nam tham gia giải thưởng, các giải thưởng có trị giá gần năm tỷ đồng. Ba lần tổ chức Cuộc thi sáng tạo thanh niên, thiếu niên, nhi đồng. Có hơn 500 mô hình sản phẩm dự thi của các em. Hơn một tỷ đồng hỗ trợ giải thưởng và hỗ trợ cho các em. Chín lần tổ chức hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc. Sáu lần tổ chức Giải thưởng WIPO của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới cho các nhà sáng tạo và sáu doanh nghiệp xuất sắc đoạt giải đó là : Công ty Sữa Việt Nam (VINAMILK), Công ty CP Cao su Sài Gòn Kymdan, Công ty May Việt Tiến, Công ty Phân lân Văn Ðiển, Công ty Mỹ phẩm Sài Gòn, Công ty VINACAFE Biên Hòa. 25 nhà sáng tạo được nhận Huy chương vàng của WIPO. Năm lần tổ chức cho thanh niên, thiếu nhi Việt Nam tham dự triển lãm quốc tế ở nước ngoài đem về nhiều huy chương vàng sáng tạo cho đất nước. Ngoài ra trong 15 năm qua quỹ làm thường trực cho nhiều giải thưởng, hội thi, cuộc thi. Kinh phí cho tất cả các hoạt động nói trên do quỹ vận động và một phần hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước.
Quỹ VIFOTEC đã hỗ trợ bằng hình thức học bổng cho hơn 1.500 tài năng trẻ là sinh viên của các trường đại học trong cả nước có thành tích suất sắc trong học tập và có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt. Ngoài việc tổ chức các cuộc thi, hỗ trợ các nhà sáng chế đem kết quả nghiên cứu vào sản xuất và đời sống, Quỹ VIFOTEC còn tổ chức và tham gia nhiều hoạt động khác như: tổ chức thành công nhiều cuộc hội thảo khoa học lớn tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh với chủ đề "Sáng tạo kỹ thuật vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh". Ðến nay Quỹ VIFOTEC đã hoàn thành cả hai tập với hơn 3.000 trang sách về các công trình khoa học và công nghệ đoạt giải thưởng. Năm 2007 Bộ văn hóa thông tin cũng đã ra quyết định cấp giấy phép cho Quỹ VIFOTEC ra đời tạp chí "Sức mạnh công nghệ". Tạp chí Sức mạnh công nghệ đã ra mắt được sáu số được các độc giả trong và ngoài nước mến mộ bởi sự đa dạng và phong phú thông tin công nghệ hiện đại, kịp thời và hình thức trình bày đẹp.
Huy động nguồn thu cho quỹ là công tác thường xuyên quan trọng. Mặt thuận lợi là nhờ sự đúng đắn về mục tiêu trong hoạt động của quỹ và uy tín của các cá nhân là thành viên hội đồng bảo trợ mà đứng đầu là Chủ tịch danh dự Ðại tướng Võ Nguyên Giáp. Nhờ vậy, quỹ đã luôn nhận được sự quan tâm và ưu ái của nhiều tổ chức và cá nhân đóng góp ủng hộ. Từ chỗ quỹ không có kinh phí hoạt động ngay từ đầu mới thành lập, đến nay quỹ đã hỗ trợ hàng chục tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp đã ủng hộ Quỹ thường xuyên như: Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam, Tập đoàn công nghiệp than và khoáng sản Việt Nam, Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam, Tập đoàn Bưu chính - Viễn thông Việt Nam, Tập đoàn dầu khí Việt Nam, Công ty VEDAN Việt Nam, Công ty hóa phẩm Thiên Nông, Công ty cổ phần Cao-su Sài Gòn KYMDAN, Công ty thoát nước đô thị Bà Rịa - Vũng Tàu, Liên doanh dầu khí VIETSOVPETRO, Ðài Truyền hình Việt Nam, Công ty pha lê Việt Tiệp, Công ty HT Mobil, Ngân hàng VPBANK và các đơn vị khác...
15 năm qua, trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, quỹ đã có nhiều cuộc tiếp xúc với một số tổ chức nước ngoài như Ðại sứ quán Anh, Australia tại Hà Nội, Hãng Siemen (Ðức), Công ty Shell (Anh), Công ty BHP (Australia), Ngân hàng AMRO - Bank (Hà Lan), Công ty VEDAN Việt Nam, Honda Việt Nam... Qua các buổi làm việc, các đoàn đánh giá cao hoạt động của Quỹ VIFOTEC trong những năm qua và cho rằng đây là một mô hình mới hoạt động có hiệu quả ở Việt Nam. Thúc đẩy các hoạt động khoa học công nghệ của các nước thành viên ASEAN, WIPO đồng ý thông qua Quỹ VIFOTEC để trao bốn giải thưởng sáng tạo cho các nhà khoa học của Việt Nam.
Trong 15 năm hoạt động và trưởng thành Quỹ VIFOTEC đã trở thành người bạn đồng hành của phong trào sáng tạo kỹ thuật toàn quốc với sự tham gia của nhiều thành phần trong xã hội; không chỉ các nhà khoa học công nghệ mà cả công nhân, nông dân, thanh niên, thiếu nhi cả nước, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu kinh tế - xã hội mà Ðảng và Nhà nước đề ra. Nhiều công trình khoa học đoạt giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam được áp dụng vào sản xuất và đời sống mang lại hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trong giai đoạn tới, Quỹ VIFOTEC tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được để xây dựng quỹ ngày càng phát triển. Hiện còn có biết bao tài năng và tiềm lực sáng tạo của quần chúng lao động cần được quỹ phát hiện, bồi dưỡng và hỗ trợ. Quỹ tiếp tục hướng vào một phong trào có tính xã hội với mục đích cao cả và chắc chắn sẽ ngày càng được sự đồng tình hưởng ứng rộng rãi của dư luận trong và ngoài nước. Xứng đáng với Huân chương Ðộc lập hạng ba do Nhà nước trao tặng.
PGS, TS Hồ Uy Liêm
Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội
khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Chủ tịch Quỹ VIFOTEC
