Lo cho sản xuất vụ hè thu
Chúng tôi đến thôn Bồng Lai 2 vào giữa tháng 5 khi người dân đang vào vụ thu hoạch lúa đông xuân với niềm vui được mùa. Cánh đồng của thôn tuy không rộng lớn nhưng là “vựa lúa” chính của gần 200 hộ dân nơi đây.
Trưởng thôn Bồng Lai 2 Nguyễn Văn Sơn cho biết, ở vùng bán sơn địa này, để có được ruộng lúa nước 2 vụ như vậy là sự nỗ lực rất lớn của người dân nơi đây. Hàng chục năm trước, người dân tự nguyện di dời nhà cửa lên các triền núi để nhường lại vùng đất bằng phẳng ở giữa thôn để cải tạo, bóc tách phong hóa, đưa đất mùn tới tạo nên cánh đồng màu mỡ như bây giờ. Làm nên thành công những mùa vàng nối tiếp nơi đây chính là nhờ nguồn nước từ hồ chứa Lục Cục nằm phía trên làng Bồng Lai 2.
Theo ông Nguyễn Văn Sơn, sau khi thu hoạch lúa đông xuân, bà con quay trở lại làm đất để xuống giống vụ hè thu cho kịp lịch thời vụ. Tuy nhiên, do công trình thủy lợi xuống cấp nghiêm trọng nên nguy cơ thiếu nước sản xuất là rất lớn. Nông dân muốn tiết kiệm nước, tưới tiết kiệm cũng không được khi cống lấy nước của hồ chứa không thể vận hành đóng mở được.
Mong muốn công trình thủy lợi sớm được nâng cấp
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch Đỗ Mạnh Tài cho biết, trong những năm qua, được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở, ngành của tỉnh, bằng các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh, vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia nên hệ thống đường giao thông nội đồng, mương dẫn nước phục vụ sản xuất, cũng như các hồ đập nhỏ và vừa trên địa bàn xã cơ bản đáp ứng nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp của nhân dân. Bên cạnh đó, do địa bàn rộng nên một số hồ chứa, đê, cống lấy nước từ các công trình hồ chứa trong xã chưa được đồng bộ.
Trong đó, đặc biệt là hồ Lục Cục tại thôn Bồng Lai 2 được xây dựng từ năm 1985 để cung cấp nước tưới cho sản xuất nông nghiệp và phục vụ sinh hoạt của bà con 2 thôn Bồng Lai 1 và Bồng Lai 2, nhưng đến nay vẫn chưa có hệ thống tràn ngăn nước và cống trên tràn phục vụ đi lại của bà con. Hệ thống đê Lục Cục, cống lấy nước đã bị xuống cấp trầm trọng không đủ khả năng tích nước và tưới nước phục vụ sản xuất nông nghiệp của 2 thôn nói trên.
Theo quan sát của chúng tôi, do hồ được xây hơn 40 năm trước nên kỹ thuật xây dựng đơn giản và vận hành trong thời gian dài ít có sự đầu tư nâng cấp, sửa chữa dẫn đến xuống cấp nghiêm trọng.
Đây cũng là hồ chứa trong số rất ít công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Quảng Bình cũ còn đập đất và chưa có kè mái nên các hiện tượng thẩm thấu nước qua đập là rất lớn và có nguy cơ mất an toàn công trình khi nước lũ dâng cao. Trên thực tế, chân đập đã từng xảy ra sạt trượt nhưng nhờ một cá nhân trong thôn đến trồng tre nên hạn chế được nguy cơ sạt lở thêm.
Theo ông Đỗ Mạnh Tài, sau sáp nhập, Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch đã tích cực chỉ đạo các thôn và nhân dân cố gắng khắc phục để kịp thời sản xuất, nhưng do hệ thống tràn chưa được đầu tư xây dựng, hệ thống đê và cống lấy nước đã xuống cấp nên hiệu quả chưa cao. Do đó, việc đầu tư khẩn cấp công trình nhằm xây dựng đập, cầu tràn, nâng cấp hệ thống đê và cống lấy nước hồ Lục Cục hết sức cấp thiết.
Do mới thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nên xã chưa thể huy động nguồn kinh phí để đầu tư công trình nói trên. Vì vậy, Ủy ban nhân dân xã Bố Trạch đề nghị Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban nhân dân tỉnh và các ngành liên quan của tỉnh Quảng Trị quan tâm hỗ trợ, bố trí kinh phí để đầu tư xây dựng công trình với nguồn kinh phí đầu tư dự kiến 19,5 tỷ đồng.
Thực tế từ công trình, chúng tôi cho rằng, nguyện vọng trên của người dân Bồng Lai là rất chính đáng. Vì thế, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cần quan tâm, ưu tiên nguồn vốn nâng cấp công trình thủy lợi này để không chỉ ổn định sản xuất mà còn bảo đảm cuộc sống cho người dân và cả an toàn cho vùng hạ du hạ du dưới hồ chứa Lục Cục.
