Năm học mới đã được ba ngày, nhưng gia đình chị Nguyễn Thị Mai (phường Hà Đông, Hà Nội) vẫn chưa mua đủ sách giáo khoa lớp 10 cho con. Chị Mai chia sẻ, không chỉ ở thành phố, khi về quê, nhiều gia đình cho biết cũng cùng chung cảnh ngộ. Sau nhiều ngày ngược xuôi, “đỏ mắt” tìm mua, chị Mai phải lên mạng đăng thông tin xem ai thừa thì mua lại hoặc xin những gia đình con đã học xong và cuối cùng phải nhờ người thân ở Thành phố Hồ Chí Minh mua giúp, con mới có sách để học.
Ngày 9/9, Trường trung học cơ sở Giảng Võ (Hà Nội) tổ chức phát nốt một số sách còn thiếu cho học sinh. Cô giáo Bùi Lan Phương, giáo viên chủ nhiệm lớp 6A9 cho biết, những học sinh khối 6 vừa được phát sách còn thiếu là: Tiếng Anh lớp 6 (tập 1); Bài tập Lịch sử và Địa lý (phần Địa lý). Học sinh những khối còn lại đã nhận đủ sách giáo khoa sau khi kết thúc năm học 2025-2026.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, việc thiếu sách giáo khoa theo bộ hoặc theo môn chủ yếu xảy ra ở một số thành phố lớn. Tại Hà Nội, với học sinh lớp 1, vì thương con, nhiều gia đình mua cùng lúc hai bộ sách giáo khoa, một bộ để ở nhà và một bộ để ở trường, dẫn đến tình trạng những người mua sau không có. Cùng với đó, việc khảo sát số liệu của các cơ sở giáo dục, đơn vị cung ứng chưa đầy đủ là một trong những nguyên nhân dẫn tới việc cung ứng sách giáo khoa cho học sinh bị thiếu.
Hiệu trưởng Trường tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) Nguyễn Thị Bình Minh cho biết, trường không xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa. Các em học sinh cơ bản đăng ký nhận sách giáo khoa tại trường sau khi kết thúc năm học. Nhà trường cũng chuẩn bị thêm một số sách phục vụ phòng thư viện, giáo viên, nếu em nào thiếu sách trường sẽ xử lý được ngay.
Khi học sinh sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa không chỉ tạo thuận lợi trong dạy học, kiểm tra, đánh giá, mà đã khắc phục tình trạng lãng phí sách chỉ sử dụng một lần như trước đây. Thời gian tới, nhà trường sẽ phát động phong trào giữ gìn sách giáo khoa, với mong muốn, sau khi các em học xong có thể tặng lại cho trường hoặc giữ lại để cho các em học sau tiếp tục sử dụng.
Tại tỉnh Ninh Bình, Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông A Phủ Lý Lương Văn Dương cho biết, đến nay đã trang bị đầy đủ sách giáo khoa cho một số học sinh thiếu. Trong những ngày học sinh thiếu sách, trường quán triệt giáo viên tăng cường sử dụng sách giáo khoa điện tử, ưu tiên sách bản giấy cho học sinh.
Thầy Trần Trung Hiếu, giáo viên Trường trung học phổ thông Chuyên Phan Bội Châu (Nghệ An) cho rằng, tình trạng thiếu sách giáo khoa ngay trong tuần đầu năm học không nên chỉ xem đó là một “trục trặc” mang tính kỹ thuật. Sách giáo khoa là phương tiện học tập thiết yếu, học sinh đến trường mà chưa có sách là một nghịch lý cần được nhìn nhận nghiêm túc. Cần xác định nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp, để tình trạng này không lặp lại. Theo thầy Hiếu, một chương trình giáo dục mới có thể cần thời gian để hoàn thiện; sách giáo khoa có thể phải sửa đổi. Nhưng việc bảo đảm học sinh có đủ sách, đúng thời điểm, phải là yêu cầu cần thiết của công tác quản lý giáo dục. Vì vậy, cần có cách làm chủ động, khoa học và sát thực tiễn hơn. Đổi mới giáo dục trước hết phải bắt đầu từ những điều thiết thực nhất, học sinh đến lớp phải có đủ điều kiện để học.
Theo Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cần làm rõ trách nhiệm ở từng khâu để xảy ra chậm trễ, sớm đưa đủ sách đến các em. Việc chuyển sang một bộ sách, triển khai chính sách miễn phí và thay đổi cách đăng ký ở năm học này có thể gây khó khăn cho cung ứng. Gia đình chờ được mượn sách cũng là điều dễ hiểu khi có chính sách hỗ trợ. Nhà trường cần hướng dẫn sớm; đơn vị cung ứng phải tính cả nhu cầu ngoài đơn đăng ký. Nếu cho rằng thiếu sách chủ yếu do phụ huynh mua muộn thì chưa nhìn nhận đầy đủ trách nhiệm trong dự báo và cung ứng…
Ngày 10/9, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có công văn gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo về việc cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho học sinh trước ngày 15/9. Theo đó, đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở giáo dục khẩn trương rà soát đến từng học sinh, nhà trường còn thiếu sách giáo khoa (từng tên sách, từng tập) gửi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để giải quyết trong thời gian sớm nhất.