Chiều giáp Tết, vùng biên giới các tỉnh phía bắc bảng lảng sương mù. Trong các doanh trại Công an, Quân đội..., những mâm cơm có bánh chưng xanh, nem rán, nồi thịt kho nghi ngút khói... cùng tiếng cười trẻ thơ khiến không gian như ấm hơn. Năm nay, nhiều em nhỏ mồ côi cha mẹ được đón Tết trong vòng tay của các chiến sĩ công an, bộ đội - những người đã nhận các em làm con nuôi, chăm sóc bằng trách nhiệm, kỷ luật và nghĩa tình quân dân sâu nặng.
Trong căn bếp của “ngôi nhà chung” Phòng Cảnh sát cơ động, Công an tỉnh Sơn La, em Lò Vũ Duy (người Thái) cẩn thận xếp từng chiếc lá dong. Đôi tay còn vụng về, nhưng ánh mắt ánh lên niềm háo hức. Chung quanh em là các cô, các chú công an và những người bạn cùng hoàn cảnh, quây quần bên mâm gói bánh chưng.
Ngoài kia, Xuân đã về rất gần. Duy là học sinh lớp 11A4, Trường cao đẳng Sư phạm Sơn La. Từ năm 2022, em sống và sinh hoạt tại Công an tỉnh, trong môi trường có nền nếp, kỷ luật và có sự quan tâm sát sao.
Với Duy, Tết năm nay mang một ý nghĩa đặc biệt khi em được cùng một đại gia đình chuẩn bị mâm cỗ đầu năm, cùng trang trí phòng sinh hoạt chung, cùng chờ đón thời khắc đầu năm mới trong cảm giác đủ đầy.
“Con thích nhất là được gói bánh chưng cùng các cô chú. Gói bánh làm con nhớ đến ông bà ở quê, thấy mình lớn hơn, yêu làng bản, yêu quê hương và thầm cảm ơn các cô chú công an đã dạy bảo con từ những điều nhỏ nhất”, Duy chia sẻ và cho biết điều em học được nhiều nhất trong cuộc sống hằng ngày là tính kỷ luật, sự tự giác và trách nhiệm với bản thân.
Với Lý Thị Dê (người H’Mông, sinh năm 2010), Tết năm nay sẽ là kỷ niệm khiến em không thể nào quên khi lần đầu được tự tay rửa lá dong để gói bánh chưng và được làm những việc của ngày Tết. Em cho biết: “Năm nay con đã lớn hơn, biết giúp các cô chú việc nhà, con thấy mình trưởng thành hơn từng ngày”.
Ước mơ của Lý Thị Dê là trở thành cô giáo, mang con chữ đến những bản làng xa xôi. Ước mơ ấy được nuôi dưỡng từ chính những ngày tháng sống trong vòng tay yêu thương của các chiến sĩ công an, những người em coi như cha mẹ của mình.
Theo đồng chí Nguyễn Thị Thủy, cán bộ Phòng Hậu cần, Công an tỉnh Sơn La, điều khiến các cán bộ trăn trở nhất là làm sao để những đứa trẻ từng chịu nhiều thiệt thòi cảm nhận được trọn vẹn không khí Tết cổ truyền, được nhớ về nguồn cội và được hưởng những điều mà trẻ em nào cũng xứng đáng có.
Theo Thiếu tá Mai Nguyễn Ngọc Huyền, Trưởng ban Phụ nữ, mô hình nuôi dưỡng trẻ mồ côi được Công an tỉnh Sơn La triển khai từ năm 2021, đến nay đơn vị đang chăm sóc 29 cháu và xác định đây là nhiệm vụ lâu dài trong công tác an sinh xã hội.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà thăm, tặng quà Tết các xã biên giới và Đồn Biên phòng, tỉnh Lào Cai
Việc nuôi dưỡng được thực hiện toàn diện, vừa bảo đảm điều kiện sinh hoạt, vừa chú trọng rèn luyện nền nếp, học tập, giúp các em từng bước hình thành nhân cách và kỹ năng sống.
Thiếu tướng Ngô Hoài Thu, Phó Cục trưởng Công tác chính trị, Bộ Công an khẳng định, việc cán bộ, chiến sĩ công an trực tiếp nhận chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mồ côi là minh chứng sinh động cho đường lối “lấy nhân dân làm trung tâm”, gắn nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự với trách nhiệm xã hội, chăm lo các nhóm yếu thế.
Theo Thiếu tướng Ngô Hoài Thu, việc chăm sóc trẻ mồ côi không dừng ở hỗ trợ trước mắt mà hướng tới xây dựng điểm tựa tinh thần, niềm tin và nhân cách cho các em. Những cái Tết ấm áp, có người lớn bên cạnh sẽ giúp các em có thêm động lực để học tập, rèn luyện, vươn lên.
Về mặt chính sách, Nhà nước đã đặt mục tiêu bảo đảm 100% trẻ em mồ côi được chăm sóc thay thế phù hợp, với khung pháp lý rõ ràng trong Luật Trẻ em. Các mô hình “Con nuôi Công an”, “Mẹ đỡ đầu” được xác định là cách lực lượng Công an nhân dân hiện thực hóa chủ trương lớn bằng hành động bền bỉ, đúng quy định và đúng đối tượng.
Ở tỉnh Lạng Sơn, không khí Tết cũng đang lan tỏa trong các đồn biên phòng - nơi những “đứa con chung” quây quần bên mâm cơm đầu năm cùng các chiến sĩ quân hàm xanh.
Đại tá Lương Mạnh Vông, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn khẳng định, việc cán bộ, chiến sĩ nhận chăm sóc, nuôi dưỡng các em nhỏ mồ côi là một nội dung trong thực hiện Chương trình “Nâng bước em tới trường-Con nuôi đồn biên phòng”.
Đây là chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện rõ tình cảm, trách nhiệm và nghĩa tình của người lính quân hàm xanh đối với bà con nhân dân khu vực biên giới.
Đặc biệt, trong những ngày Tết cổ truyền, thời khắc thiêng liêng của mỗi gia đình Việt Nam, việc các em được đón Tết cùng cán bộ, chiến sĩ giúp vơi đi những thiệt thòi, mất mát, đồng thời tạo sự bù đắp lớn về tinh thần, để các em cảm nhận được hơi ấm gia đình và tình người.
Hiện Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đang triển khai đỡ đầu 54 em, gồm các em thuộc diện “Nâng bước em tới trường” và “Con nuôi đồn biên phòng”.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục xác định đây là nội dung quan trọng, lâu dài trong công tác dân vận, an sinh xã hội gắn với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia; đồng thời tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan nhằm huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội.
Câu chuyện của Nông Việt Hùng, 15 tuổi, người Nùng, quê xã Quốc Khánh, tỉnh Lạng Sơn - con nuôi Đồn Biên phòng Pò Mã, cho thấy ý nghĩa của chương trình được cụ thể hóa trong từng nết sinh hoạt hằng ngày. Trước đây, Hùng sống cùng ông bà đã cao tuổi, sinh hoạt thiếu người kèm cặp.
Từ ngày được các cán bộ, chiến sĩ đón về đồn chăm sóc vào năm 2019, em được ăn cơm cùng tập thể, được quan tâm việc học và được hướng dẫn quét dọn, trồng rau, sắp xếp sinh hoạt theo nền nếp.
Tết năm nay, lần đầu tiên Hùng tham gia gói bánh chưng, chuẩn bị mâm cơm đầu năm và đón giao thừa cùng các chú bộ đội. Với em, đó sẽ là những ngày Xuân ấm áp, đủ đầy, tiếp thêm động lực để học tập tốt hơn và trưởng thành trong môi trường có kỷ luật, có trách nhiệm.
Trong không khí Tết, những đứa trẻ như Lò Vũ Duy, Lý Thị Dê, Nông Việt Hùng sẽ không còn cảm giác trống trải. Các em được gọi tên, được tin tưởng, được sống trong một nhịp sinh hoạt ổn định.
Đây chính là nền tảng quan trọng để giúp các em trưởng thành. Những bữa cơm Tết giản dị, những bàn tay trẻ thơ gói bánh, những câu chuyện sẻ chia giữa các chiến sĩ và các em nhỏ đã làm nên một mùa Xuân bền chặt.
Ở đó, tình người được nuôi dưỡng trong kỷ luật, trách nhiệm được đặt song hành cùng yêu thương để mỗi đứa trẻ được lớn lên an toàn, vững vàng và để biên cương Tổ quốc được gìn giữ bình yên từ chính thế trận lòng dân.