Những lựa chọn mới
Trước đây, không ít thanh niên Huế sau khi học xong phổ thông phải rời quê vào các tỉnh phía nam tìm việc vì cơ hội việc làm tại địa phương còn hạn chế. Có người lập nghiệp thành công, cũng có những trường hợp gặp khó khăn khi thị trường lao động biến động, nhất là trong giai đoạn dịch Covid-19.
Nhưng hiện tại, bức tranh việc làm đang có chuyển động tích cực. Tại hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, địa phương trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và quyết định chấp thuận nhà đầu tư cho 12 dự án, tổng vốn hơn 18.400 tỷ đồng. Các dự án tập trung vào hạ tầng khu công nghiệp, khu phi thuế quan, nhà ở xã hội và khu đô thị. Ở khối doanh nghiệp, nhu cầu nhân lực ngày càng tăng. Nhiều doanh nghiệp như Kim Long Motor thường xuyên tuyển dụng để mở rộng sản xuất. Mới đây, doanh nghiệp này đã phối hợp trường nghề để đào tạo, tuyển dụng thêm 350 lao động kỹ thuật. Theo doanh nghiệp, tỷ lệ lao động người địa phương hiện còn thấp, chỉ chiếm hơn 10% trong tổng số công nhân đang làm việc tại đây.
Định hướng phát triển nguồn nhân lực của thành phố giai đoạn này đang đặt ra mục tiêu rõ ràng hơn. Theo Nghị quyết 06 của Thành ủy Huế về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2026-2030, Huế đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 75-80%, trong đó 50-55% có bằng cấp, chứng chỉ. Cùng lúc, quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy khu vực công thời gian qua cũng khiến nhiều gia đình điều chỉnh lại lựa chọn nghề nghiệp cho con, quan tâm nhiều hơn đến khu vực doanh nghiệp.
“Học thì cuối cùng cũng để có nghề nuôi thân. Nếu con đủ khả năng học lên đại học thì gia đình sẽ cố gắng. Nhưng nếu sức học không bằng các bạn, thì tìm một môi trường phù hợp với khả năng cũng là lựa chọn để thành công”, chị Nguyễn Thu Thủy (phường An Cựu, thành phố Huế) phân tích cho sự chọn lựa của gia đình trong bối cảnh mới.
Học nghề không phải ngõ cụt
Theo ông Nguyễn Đức Thọ, Giám đốc Trung tâm tuyển sinh Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, người Huế lâu nay vẫn muốn con theo học lên cấp ba, vào đại học cho rạng rỡ gia đình. Quan niệm này cùng với định kiến đối với việc học trường ngoài công lập đã làm nhiều gia đình không muốn con em tiếp cận sớm với đào tạo nghề kèm học văn hóa. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy học nghề không chỉ là lựa chọn khi không vào được lớp 10 công lập mà là một hướng đi phù hợp với nhu cầu lao động thực tế.
Đơn cử, sau khi tìm hiểu các hướng đi sau cấp học THCS, chị Nguyễn Thu Thủy quyết định nộp hồ sơ cho con vào Trường cao đẳng Công nghiệp Huế. “Tôi không đặt nặng việc con phải đi theo con đường nào, quan trọng là có nghề để tự lập”, chị Thủy nói.
Hiện nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Huế đang triển khai mô hình trung cấp kết hợp học văn hóa THPT giúp học sinh vừa học nghề, vừa có thể thi tốt nghiệp THPT và tiếp tục học lên nếu có nhu cầu. Năm học 2026-2027, Trường cao đẳng Công nghiệp Huế tiếp tục tuyển sinh theo mô hình này, đồng thời áp dụng miễn học phí cho chương trình trung cấp và văn hóa THPT.