Thông báo quan trọng này được bà Takaichi đưa ra vào chiều ngày 15/4 trong khuôn khổ cuộc họp trực tuyến với các nhà lãnh đạo ASEAN và các đối tác thuộc Cộng đồng Phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC).
Gói hỗ trợ 10 tỷ USD này ước tính có thể quy đổi thành 1,2 tỷ thùng dầu - tương đương với tổng lượng dầu thô nhập khẩu trong trọn một năm của toàn bộ các quốc gia ASEAN. Động thái này được đánh giá là một chiếc phao cứu sinh kịp thời, bởi khác với Nhật Bản, nhiều quốc gia châu Á duy trì quy mô dự trữ dầu mỏng hơn rất nhiều và đang chật vật trước nguy cơ thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng.
Phát biểu trước báo giới tại Văn phòng Thủ tướng sau cuộc họp, bà Takaichi nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ theo đuổi một con đường cho phép toàn bộ châu Á cùng trở nên vững mạnh và thịnh vượng hơn". Gói viện trợ cho các nước láng giềng của Nhật Bản cũng mang ý nghĩa bảo vệ chính nền kinh tế và xã hội của quốc gia này.
Thủ tướng Takaichi chỉ ra rằng, Nhật Bản phụ thuộc rất lớn vào các quốc gia châu Á trong việc cung cấp các vật tư y tế có nguồn gốc từ dầu mỏ (như găng tay phẫu thuật, thiết bị dùng trong lọc máu, hay các vật chứa rác thải y tế). Nếu các nhà máy tại châu Á phải ngừng hoạt động do thiếu nhiên liệu, chuỗi cung ứng này sẽ đứt gãy. Việc không thể thu mua các mặt hàng y tế thiết yếu sẽ giáng một đòn mạnh vào hệ thống y tế và nền kinh tế của chính Nhật Bản.
Nhật Bản hiện đã bảo đảm nguồn cung naphtha nội địa cho 4 tháng và dự kiến tung thêm 36 triệu thùng dầu dự trữ vào đầu tháng 5/2026. Đề cập đến gói viện trợ 10 tỷ USD cho láng giềng, bà Takaichi tái khẳng định đây là một khoản tài trợ không gây ảnh hưởng đến kho dự trữ dầu mỏ quốc gia.
Chính phủ Nhật Bản cũng cho biết gói 10 tỷ USD sẽ được giải ngân qua các khoản vay (JBIC) và bảo hiểm (NEXI) nhằm giúp doanh nghiệp khu vực mua dầu thô từ các thị trường an toàn như Mỹ thay cho Trung Đông.
Bên cạnh các giải pháp tức thời, Nhật Bản cũng cam kết hỗ trợ châu Á những biện pháp mang tính dài hạn. Nhật Bản sẽ giúp các nước trong khu vực mở rộng năng lực dự trữ dầu thô thông qua việc tài trợ xây dựng thêm các bồn chứa. Đồng thời, Nhật Bản cũng sẽ thúc đẩy các sáng kiến tiết kiệm năng lượng và khuyến khích đa dạng hóa nguồn nhiên liệu, bao gồm cả việc phát triển nhiên liệu sinh học.
Bước đi chiến lược này của Nhật Bản không chỉ củng cố an ninh năng lượng cho khu vực Đông Nam Á giữa bối cảnh địa chính trị phức tạp mà còn thắt chặt sự gắn kết không thể tách rời của chuỗi cung ứng liên Á.
