Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Nâng cao chuẩn mực quản trị, củng cố niềm tin thị trường

Diễn đàn “Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Tuân thủ hay bứt phá - Hiệu quả hay bền vững” được tổ chức ngày 10/3 tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Sự kiện do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tổ chức, tiếp tục là diễn đàn trao đổi chuyên sâu về quản trị doanh nghiệp và xu hướng phát triển của thị trường vốn.

Với sự tham dự của gần 1.000 đại biểu, gồm lãnh đạo các doanh nghiệp niêm yết, đại diện quỹ đầu tư, tổ chức tài chính trong và ngoài nước cùng nhiều chuyên gia kinh tế, diễn đàn đã tập trung thảo luận những vấn đề trọng tâm liên quan đến việc nâng cao chất lượng quản trị công ty, tăng cường minh bạch thông tin và xây dựng niềm tin bền vững đối với nhà đầu tư.

Thị trường chứng khoán trước yêu cầu phát triển mới

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển quan trọng. Năm 2026 mở ra với nhiều tín hiệu tích cực khi mục tiêu nâng hạng thị trường ngày càng rõ nét, cùng với đó là các chính sách thúc đẩy phát triển thị trường tài chính theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập.

Việc định hướng xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong khu vực, tạo điều kiện thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao. Đây cũng là động lực quan trọng để hệ thống doanh nghiệp niêm yết nâng cao tiêu chuẩn quản trị, tiệm cận với các thông lệ quốc tế.

Trong bối cảnh đó, Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty Việt Nam (VNCG Code) phiên bản mới được ban hành đầu năm 2026 đã tạo ra một khung tham chiếu quan trọng cho cộng đồng doanh nghiệp. Bộ nguyên tắc được xây dựng trên cơ sở tiếp cận các chuẩn mực quản trị hiện đại theo thông lệ quốc tế, nhất là các nguyên tắc quản trị của OECD và G20, qua đó góp phần định hướng doanh nghiệp nâng cao chất lượng quản trị, minh bạch thông tin và trách nhiệm giải trình.

Theo các chuyên gia, khi các dòng vốn quốc tế quan tâm nhiều hơn tới thị trường mới nổi, yếu tố quản trị doanh nghiệp trở thành tiêu chí quan trọng bên cạnh các chỉ số tài chính truyền thống. Nhà đầu tư không chỉ xem xét hiệu quả kinh doanh mà còn đánh giá cách doanh nghiệp tổ chức quản trị, mức độ minh bạch thông tin, cũng như văn hóa đối thoại với cổ đông.

Trong bức tranh đó, Đại hội đồng cổ đông được xem là một trong những “thước đo” quan trọng phản ánh chất lượng quản trị của doanh nghiệp. Đây là diễn đàn chính thức để ban lãnh đạo doanh nghiệp giải trình về kết quả hoạt động, trình bày chiến lược phát triển và lắng nghe ý kiến của cổ đông.

Hoàn thiện khung pháp lý về quản trị doanh nghiệp

Cùng với sự phát triển của thị trường, hệ thống pháp luật liên quan đến quản trị doanh nghiệp cũng đang được tiếp tục hoàn thiện. Cập nhật về những thay đổi trong khung pháp lý quản trị công ty, ông Lê Trung Hải - Phó Trưởng Ban Giám sát công ty đại chúng, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết giai đoạn 2025-2026 chứng kiến nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

Các cập nhật khung pháp lý này được thể hiện thông qua việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp 2025, Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp và đặc biệt là Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán.

Giai đoạn 2025-2026 ghi nhận nhiều thay đổi quan trọng trong các quy định pháp lý nhằm tăng cường minh bạch, nâng cao trách nhiệm của người quản lý doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi của cổ đông.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp năm 2025. Luật đã đưa vào khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”, giúp nhận diện rõ hơn những cá nhân thật sự kiểm soát doanh nghiệp trong cấu trúc sở hữu phức tạp. Quy định này nhằm tăng cường tính minh bạch trong quản trị và hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc giám sát hoạt động của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các quy định mới cũng siết chặt việc kê khai vốn điều lệ, yêu cầu doanh nghiệp phải bảo đảm tính trung thực và chính xác trong đăng ký vốn. Trách nhiệm của người đại diện theo pháp luật cũng được làm rõ hơn, đặc biệt trong trường hợp gây thiệt hại cho doanh nghiệp hoặc cổ đông.

Một điểm đáng chú ý khác là việc chuyển trọng tâm trách nhiệm từ tổ chức sang cá nhân quản lý. Việc quy định rõ trách nhiệm cá nhân được kỳ vọng sẽ nâng cao ý thức tuân thủ và trách nhiệm giải trình của đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp.

Đối với công ty đại chúng, các quy định sửa đổi trong nghị định hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới. Trong đó có việc giới hạn số lượng công ty mà một thành viên hội đồng quản trị có thể tham gia nhằm hạn chế xung đột lợi ích và bảo đảm hiệu quả hoạt động của hội đồng quản trị.

Ngoài ra, quy định về thành viên hội đồng quản trị độc lập cũng được điều chỉnh theo hướng tăng cường tính độc lập trong giám sát. Các thành viên độc lập được yêu cầu tham gia đánh giá hoạt động của hội đồng quản trị và báo cáo kết quả nhằm nâng cao hiệu quả quản trị công ty.

Một nội dung quan trọng khác liên quan đến quyền lợi của cổ đông là việc bổ sung quy định yêu cầu hội đồng quản trị phải thực hiện việc chi trả cổ tức theo nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ chi trả cổ tức, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cổ đông.

Song song với việc hoàn thiện khung pháp lý, Bộ Nguyên tắc Quản trị công ty Việt Nam phiên bản 2026 cũng được cập nhật nhiều nội dung mới. Các nguyên tắc này nhấn mạnh yêu cầu nâng cao minh bạch thông tin, tăng cường quản trị rủi ro và mở rộng phạm vi quản trị sang các yếu tố môi trường, xã hội và biến đổi khí hậu.

Đây được xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh xu hướng đầu tư bền vững đang ngày càng trở thành tiêu chuẩn phổ biến trên thị trường tài chính toàn cầu.

Đại hội cổ đông - diễn đàn thể hiện năng lực quản trị

Ở góc nhìn từ thực tiễn quản trị doanh nghiệp, ông Phan Lê Thành Long - Tổng Giám đốc VIOD cho rằng, Đại hội đồng cổ đông ngày càng được nhà đầu tư coi là “thước đo niềm tin” đối với ban lãnh đạo doanh nghiệp.

Tại các thị trường phát triển, chất lượng của một kỳ đại hội cổ đông được đánh giá thông qua nhiều yếu tố như mức độ minh bạch thông tin, khả năng giải trình của hội đồng quản trị, quyền tham gia của cổ đông cũng như chất lượng đối thoại giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Một kỳ đại hội được tổ chức tốt không chỉ đáp ứng đầy đủ các quy định pháp luật mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong quản trị. Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ tài liệu trước đại hội, cung cấp thông tin kịp thời và tạo điều kiện để cổ đông thảo luận, đặt câu hỏi cũng như đóng góp ý kiến.

Theo ông Long, niềm tin của nhà đầu tư không được xây dựng trong một ngày mà là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài. Đại hội đồng cổ đông vì vậy cần được xem là một điểm kết nối quan trọng trong chiến lược xây dựng uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp trên thị trường vốn.

Tại phiên tọa đàm “Doanh nghiệp niêm yết và câu hỏi: Tuân thủ hay Bứt phá – Hiệu quả hay Bền vững”, các diễn giả gồm ông Mai Thế Toàn - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan dầu khí (PV Drilling), bà Trịnh Quỳnh Giao - thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ PVI (PVI AM) và ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Tài chính Tập đoàn PAN đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc đổi mới cách tổ chức Đại hội cổ đông.

Phiên thảo luận do ông Phan Lê Thành Long và ông Vũ Quang Thịnh - Thành viên Hội đồng quản trị VIOD, Thành viên Hội đồng quản trị Dynam Capital điều phối tại hai đầu cầu Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Các diễn giả cho rằng nhiều doanh nghiệp đang bắt đầu thay đổi cách thức tổ chức Đại hội đồng cổ đông theo hướng minh bạch và tương tác hơn. Thay vì chỉ đọc báo cáo theo cách truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng các hình thức trình bày trực quan như dashboard dữ liệu, video chiến lược hoặc các bản tóm lược thông tin để giúp cổ đông tiếp cận nội dung dễ dàng hơn.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp niêm yết đã bắt đầu đổi mới cách thức tổ chức đại hội theo hướng hiện đại và tương tác hơn. Thay vì chỉ trình bày các báo cáo theo phương thức truyền thống, doanh nghiệp ngày càng chú trọng tới việc sử dụng các công cụ trực quan như bảng dữ liệu tổng hợp, video chiến lược hoặc các bản tóm lược thông tin nhằm giúp cổ đông dễ dàng tiếp cận nội dung.

Việc ứng dụng công nghệ cũng đang trở thành xu hướng phổ biến. Các hình thức biểu quyết điện tử (e-voting) và tham dự trực tuyến giúp mở rộng khả năng tham gia của cổ đông, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư nước ngoài.

Nhờ đó, Đại hội đồng cổ đông không chỉ là một cuộc họp theo quy định mà còn trở thành sự kiện quan trọng trong chiến lược truyền thông của doanh nghiệp. Đây là dịp để doanh nghiệp công bố định hướng phát triển, khẳng định năng lực quản trị và củng cố niềm tin của thị trường.

Tăng cường quản trị để phát triển bền vững

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới những chuẩn mực cao hơn, việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp được xác định là yếu tố then chốt để tăng cường sức hấp dẫn của thị trường vốn.

Những doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc tuân thủ các quy định pháp lý tối thiểu sẽ khó tạo ra sự khác biệt trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Ngược lại, những doanh nghiệp chủ động áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến, coi trọng minh bạch thông tin và xây dựng văn hóa đối thoại với cổ đông sẽ có lợi thế rõ rệt trong việc thu hút dòng vốn dài hạn.

Mỗi kỳ Đại hội đồng cổ đông vì vậy không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là cơ hội để doanh nghiệp thể hiện tầm nhìn chiến lược, khẳng định năng lực quản trị và tạo dựng niềm tin với cộng đồng nhà đầu tư.

Trong tiến trình phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, việc nâng cao chất lượng quản trị công ty và tăng cường minh bạch thông tin sẽ tiếp tục là nền tảng quan trọng để xây dựng một thị trường vốn hiện đại, hiệu quả và bền vững.