Minh bạch hoạt động dạy thêm

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nay, hoạt động dạy thêm, học thêm không phải là dịch vụ kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, việc quản lý hoạt động này cần thực hiện theo hướng tổng thể, đồng bộ, bảo đảm kỷ cương pháp luật, công khai, minh bạch và phù hợp thực tiễn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của nhà giáo theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, để hoạt động này thực hiện đúng quy định thì cần tăng cường các giải pháp quản lý, hạn chế các hành vi dạy thêm trá hình, ép buộc học sinh, trục lợi, làm ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục.

Nội dung xuyên suốt của dự thảo là tăng cường quản lý hành vi dạy thêm của giáo viên; gắn hoạt động dạy thêm với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ, quyền hạn và những điều nhà giáo không được làm; làm rõ trách nhiệm giải trình của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động dạy thêm, học thêm...

Điểm mới của dự thảo là hiệu trưởng có quyền tăng thời lượng dạy thêm trong nhà trường; phải báo cáo quan hệ giữa giáo viên dạy thêm với người đăng ký kinh doanh dạy thêm...

Chung quanh những điều chỉnh về quản lý dạy thêm, học thêm, nhiều cơ sở giáo dục cho rằng, một số nội dung cần được làm rõ hơn để bảo đảm tính khả thi, tránh cách hiểu và áp dụng khác nhau giữa các cơ sở giáo dục.

Nhà giáo Trịnh Diệu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Chu Văn An, thành phố Hà Nội cho rằng, dự thảo chưa có quy định hoặc giải thích cụ thể thế nào là hành vi “ép buộc” trong dạy thêm, học thêm. Điều này có thể dẫn đến việc hiểu và áp dụng không thống nhất, dễ phát sinh suy diễn, gây tâm lý e ngại cho giáo viên và khó khăn trong công tác quản lý của nhà trường.

Do vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần bổ sung quy định làm rõ “ép buộc” được xác định trên cơ sở hành vi cụ thể, không chỉ dựa trên phản ánh cảm tính; liệt kê một số hành vi được coi là “ép buộc”.

Đồng thời, làm rõ ranh giới giữa hành vi bị nghiêm cấm và các hoạt động hỗ trợ học tập hợp pháp, tự nguyện của học sinh; có hướng dẫn thống nhất để các cơ sở giáo dục, cơ quan quản lý địa phương áp dụng đồng bộ, tránh suy diễn, áp dụng cứng nhắc hoặc không thống nhất.

Mặt khác, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xem xét, làm rõ khái niệm “người thân” như nêu trong dự kiến Thông tư; làm rõ sự khác biệt về trách nhiệm giữa trường hợp giáo viên có mối quan hệ thông thường với chủ thể kinh doanh và trường hợp chủ thể kinh doanh là người thân; có hướng dẫn cụ thể về hình thức, phạm vi và trách nhiệm tiếp nhận, xử lý việc “công khai, giải trình” nhằm tránh chồng chéo trách nhiệm cho giáo viên và người đứng đầu cơ sở giáo dục...

Thầy giáo Lương Văn Dương, Hiệu trưởng Trường trung học phổ thông A Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình cho rằng: Thời lượng cho phép dạy thêm trong nhà trường còn bất cập, nhất là những thời điểm tổ chức dạy phụ đạo cho học sinh yếu và bồi dưỡng, nâng cao học sinh giỏi, học sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp.

Thời lượng một ngày không quá 7 tiết (cả chính khóa, dạy thêm); một tuần không quá 2 tiết/môn, không thể đáp ứng với những học sinh nêu trên. Nhiều học sinh ở xa trường 5-7km sẽ rất vất vả nếu buổi sáng các em học 5 tiết, buổi chiều học thêm 2 tiết. Mỗi tiết học thêm trong trường là 7.000 đồng, nếu ngày nào học 4 tiết thì các em phải đóng là 28.000 đồng.

Trong khi đó, do không đáp ứng được nhu cầu học thêm, nhiều em vẫn ra các trung tâm học thêm với chi phí từ 80.000 đến 100.000 đồng/2 tiết. Trường không kiểm soát được chất lượng dạy học tại các trung tâm, gây lãng phí cơ sở vật chất, tạo gánh nặng cho cha mẹ, học sinh...

Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo) phân tích: Một trong những nguyên nhân của tình trạng dạy thêm, học thêm hiện nay chủ yếu nằm ở chính sách thi cử-tuyển sinh-chương trình và chất lượng dạy học chính khóa ở trường phổ thông.

Phải báo cáo về quan hệ giữa giáo viên dạy thêm với người đăng ký kinh doanh dạy thêm

05/01/2026 16:26

Thi vào lớp 10 công lập ở nhiều nơi hiện vẫn là cuộc đua căng thẳng, học thêm trở thành chỗ dựa của cha mẹ và học sinh. Khi “cửa vào” hẹp, thị trường luyện thi và học thêm sẽ phình ra. Mặt khác, chương trình chính khóa nặng, lớp đông, thời lượng hạn chế. Vì vậy, phải xóa “vùng mờ” giữa dạy học chính khóa và dạy thêm bằng tiêu chí đơn giản, rành mạch; cái gì là phụ đạo thì trách nhiệm của nhà trường; cái gì là hoạt động phát triển năng lực mà thực chất là dạy thêm thì phải quản lý theo cơ chế dạy thêm.

Đồng thời, cần mở thêm những “cánh cửa” sau trung học cơ sở để giảm áp lực vào lớp 10 công lập; phát triển các trường trung học nghề như một hướng rẽ, có liên thông, chất lượng và cơ hội việc làm… Lúc đó, áp lực tuyển sinh, nhu cầu luyện thi và học thêm sẽ giảm.