Giá dầu thô đồng loạt tăng hơn 9%
Tuần qua, giá dầu thô tiếp tục tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.
Cả Mỹ và Iran đều tiếp tục có các động thái quân sự, khiến tình hình an ninh trong khu vực duy trì ở trạng thái báo động. Lực lượng vệ binh Cách mạng hồi giáo Iran nhiều lần khẳng định chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tuyên bố sẽ phong tỏa tuyến vận tải huyết mạch này.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những phát biểu cứng rắn, cảnh báo về các đợt tấn công mới, đồng thời cho biết Washington sẽ sớm quyết định khả năng tái khởi động các chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Iran. Ông cũng khẳng định Mỹ sẽ không nối lại đối thoại với Tehran cho đến khi nước này thể hiện thiện chí trong các cuộc đàm phán hòa bình.
Những diễn biến này đã đẩy rủi ro đối với hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz - cửa ngõ trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu lên mức rất cao. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), lưu lượng tàu qua khu vực liên tục duy trì dưới 12 chuyến/ngày, giảm gần 60% so với đầu tháng 7. Lo ngại nguồn cung bị gián đoạn vì vậy trở thành động lực chính hỗ trợ giá dầu trong phần lớn các phiên giao dịch của tuần.
Khép tuần, giá dầu WTI tăng 9,2% lên 89,3 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng gần 9,9%, lên 96,8 USD/thùng. Có thời điểm trong tuần, giá dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu sau hai tháng.
Căng thẳng cũng lan sang khu vực Biển Đỏ. Ngay đầu tuần, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố áp đặt lệnh cấm vận hàng hải đối với Saudi Arabia, đồng thời đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb - tuyến vận tải thay thế quan trọng của khu vực. Diễn biến này buộc nhiều tàu hàng phải đổi hướng qua Kênh đào Suez hoặc vòng qua Mũi Hảo Vọng để tới châu Á, kéo dài thời gian vận chuyển thêm tới bốn tuần và làm gia tăng đáng kể chi phí logistics cũng như nhiên liệu.
Đặc biệt, trong phiên giao dịch ngày 23/7, thông tin Houthi tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia đã khiến giá dầu tăng vọt khoảng 7%, phản ánh tâm lý lo ngại rủi ro nguồn cung của thị trường.
Tuy nhiên, đà tăng đã hạ nhiệt trong phiên cuối tuần. Ngày 24/7, thông tin Trung Quốc khởi xướng nỗ lực nối lại các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran giúp xoa dịu tâm lý thị trường, kéo giá dầu giảm khoảng 3%. Bên cạnh đó, sau chuỗi tăng mạnh trước đó, hoạt động chốt lời cũng gia tăng, tạo thêm áp lực điều chỉnh đối với giá dầu.
Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu cũng được điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành ngày 23/7 theo diễn biến của giá thế giới. Theo quyết định của Liên Bộ Công Thương - Tài chính, cả bốn mặt hàng xăng dầu đều tăng giá. Trong đó, giá dầu diesel tăng 10,5%, vượt mốc 25.000 đồng/lít - mức cao nhất trong hơn một tháng. Hai mặt hàng xăng sinh học cũng tăng khoảng 1.000 đồng/lít (tương đương 4-5,5%), lên mức cao nhất kể từ giữa tháng 6.
Đậu tương ghi nhận 4/5 phiên tăng giá trong tuần
Thị trường đậu tương thế giới vừa trải qua một tuần giao dịch khởi sắc khi giá tăng mạnh nhờ sự cộng hưởng của 3 yếu tố thời tiết bất lợi tại Mỹ, nhu cầu nhập khẩu tăng cao từ Trung Quốc và hoạt động nghiền ép nội địa lập kỷ lục.
Ngay từ phiên giao dịch đầu tuần (20/7), thông tin Mỹ bán một lượng lớn đậu tương sang Trung Quốc đã đẩy giá tăng gần 2%, lên 450,5 USD/tấn. Hai phiên sau đó, giá tiếp tục leo lên 454,7 USD/tấn khi thời tiết khô nóng cực đoan bao trùm nhiều khu vực trồng đậu tương tại miền Bắc và miền Tây nước Mỹ.
Dù chịu áp lực chốt lời trong phiên cuối tuần, đậu tương vẫn đóng cửa ở vùng giá cao nhất tuần. Giá đậu tương tăng 4,2%, lên 460,6 USD/tấn - mức cao nhất trong 3,5 năm. Giá khô đậu tương cũng tăng 5,2%, lên 369,5 USD/tấn.
Thời tiết tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng nhất đối với thị trường. Các vùng gieo trồng chủ lực tại Tây Bắc và Đồng bằng phía bắc nước Mỹ đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng trong điều kiện thiếu mưa và nắng nóng kéo dài. Báo cáo Tiến độ mùa vụ mới nhất của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn đáng kể so với mức 70% cùng kỳ năm ngoái. World Weather Inc. cũng cảnh báo tình trạng stress nhiệt có thể kéo dài đến đầu tháng 8, làm suy giảm độ ẩm đất và gia tăng rủi ro đối với năng suất.
Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc tiếp tục củng cố triển vọng tiêu thụ đậu tương Mỹ. USDA xác nhận nước này đã bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc, cùng 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Tính trong 20 ngày đầu tháng 7, Trung Quốc chiếm gần 67% tổng lượng đậu tương Mỹ được bán ra. Đến giữa tháng 7, tổng khối lượng đậu tương Mỹ đã được cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn - mức cao nhất trong 4 năm và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm trước.
Nhu cầu mạnh mẽ tại thị trường nội địa Mỹ cũng hỗ trợ thêm cho giá. Theo Hiệp hội Các nhà ép dầu Quốc gia Mỹ (NOPA), sản lượng nghiền ép trong tháng gần nhất đạt hơn 5,8 triệu tấn - mức cao kỷ lục, vượt kỳ vọng của thị trường và tăng gần 16% so cùng kỳ năm ngoái. Trong khi đó, tồn kho dầu đậu tương giảm xuống mức thấp nhất trong 8 tháng nhờ nhu cầu sản xuất nhiên liệu sinh học tăng mạnh, giúp biên lợi nhuận nghiền ép tiếp tục duy trì ở mức cao.
Về nguồn cung, thị trường cũng nhận thêm các thông tin hỗ trợ. Báo cáo WASDE tháng 7 của USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025-2026 của Mỹ xuống còn gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,17 triệu tấn. Tại Nam Mỹ, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu Brazil (ANEC) cũng điều chỉnh giảm dự báo xuất khẩu đậu tương tháng 7 xuống còn 13,5 triệu tấn do các quy định kiểm dịch thực vật mới của Trung Quốc và tình trạng ùn tắc tại hệ thống cảng.
Tại thị trường trong nước, giá đậu tương thế giới tăng cùng chi phí logistics đi lên đã kéo giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng tăng khoảng 200 đồng/kg, lên 11.500-11.600 đồng/kg đối với các hợp đồng giao tháng 7 và tháng 8.
Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, Việt Nam nhập khẩu gần 188.000 tấn đậu tương, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/7, lượng nhập khẩu đạt hơn 2,1 triệu tấn với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về trị giá so cùng kỳ năm 2025.
