Lan tỏa giá trị nhân văn từ chương trình “Người con hiếu thảo”

Từ những câu chuyện đời thường, giản dị nhưng thấm đẫm nghĩa tình, chương trình đã lan tỏa mạnh mẽ thông điệp về chữ “hiếu”. Đây cũng là nền tảng cốt lõi của nhân cách và văn hóa Việt Nam.

Những câu chuyện nhỏ, giá trị lớn

Cách đây đúng 30 năm, Hội Liên hiệp Thanh niên và Hội Liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp tổ chức chương trình tuyên dương “Người con hiếu thảo” lần thứ nhất, đồng thời phát động phong trào cùng tên trong các tầng lớp nhân dân. Trải qua ba thập kỷ, chương trình không ngừng được duy trì, đổi mới nội dung và hình thức, từng bước lan tỏa sâu rộng, đặc biệt trong giới trẻ.

Đằng sau những danh hiệu được tuyên dương là vô vàn câu chuyện đời thường đầy xúc động. Trung tá Phan Bá Thúc, Phó Trung đoàn trưởng Trung đoàn Gia Định, là một trong những tấm gương tiêu biểu. Ẩn sau bản lĩnh của người lính là một người con lặng lẽ với chữ “hiếu” trong hoàn cảnh đầy thử thách. Cả cha và mẹ anh cùng lúc mắc bệnh ung thư. Những lần nhìn cha mẹ bước ra khỏi phòng bệnh với gương mặt hốc hác là những lần trái tim anh thắt lại.

Không chỉ đối diện với nỗi đau của gia đình, anh còn mang trong mình nỗi buồn hiếm muộn khi vợ chồng chưa một lần được đón đứa con đầu lòng. Dù vợ đã trải qua nhiều lần can thiệp y khoa, hạnh phúc làm cha mẹ vẫn chưa mỉm cười. Trong những đêm dài không ngủ, anh chọn cách im lặng, biến nỗi đau thành nghị lực. Anh chăm sóc cha mẹ từng bữa ăn, giấc ngủ, đồng hành cùng vợi vượt qua khó khăn, đồng thời vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ công tác. Với anh, sự tận tụy không chỉ là trách nhiệm mà còn là lời thề thầm lặng chiến thắng nghịch cảnh bằng tình yêu thương và ý chí.

Câu chuyện của chị Ngô Thanh Trúc, Bí thư Chi đoàn, Chi hội trưởng Khu phố 22, phường Xóm Chiếu cũng để lại nhiều xúc động. Sinh ra trong gia đình khó khăn, sống cùng ông bà già yếu và cha mẹ thường xuyên đau ốm, chị sớm trở thành trụ cột của gia đình. Bên cạnh công việc chuyên môn và hoạt động Đoàn, chị dành phần lớn thời gian chăm sóc người thân: Từ nấu ăn, dọn dẹp đến đưa đi khám bệnh, theo dõi sức khỏe từng ngày.

Khi người thân bệnh nặng, chị là người túc trực chính, lo toan mọi thủ tục y tế và gánh vác công việc gia đình. Giữa guồng quay bận rộn, chị vẫn giữ vững quan niệm: Chăm lo cho gia đình là trách nhiệm thiêng liêng. Chính những tháng ngày ấy đã rèn luyện cho chị bản lĩnh, sự sẻ chia và tinh thần cống hiến cho cộng đồng.

Những trường hợp điển hình như trên là một trong số rất nhiều gương hiếu thảo của thành phố, phong trào “ Người con hiếu thảo” còn ghi nhận sự đa dạng của các tấm gương. Đó là những em học sinh nhỏ tuổi biết phụ giúp gia đình, chăm sóc ông bà; những đoàn viên vượt khó trở thành điểm dựa tinh thần; hay những phụ nữ vừa mưu sinh vừa nuôi dạy con cái, phụng dưỡng cha mẹ. Điểm chung của họ không phải là những hành động phi thường, mà là sự bền bỉ, kiên trì trong những việc làm giản dị hằng ngày.

Khi chữ “hiếu” trở thành nền tảng đạo đức

Trong bối cảnh xã hội hiện đại với nhịp sống hối hả và sự chi phối mạnh mẽ của các giá trị vật chất, việc giữ gìn các chuẩn mực đạo đức truyền thống càng trở nên quan trọng. Phong trào “Người con hiếu thảo” tại Thành phố Hồ Chí Minh đã chứng minh rằng chữ “hiếu” vẫn luôn là cội rễ của đạo làm người.

Sức lan tỏa của phong trào được thể hiện rõ qua các số liệu cụ thể. Riêng năm 2025, 168 phường, xã, đặc khu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đã đề xuất và xét chọn 184 gương “Người con hiếu thảo” tiêu biểu cấp thành phố.

Giai đoạn 1995-2025, hơn 9.000 gương điển hình đã được tuyên dương ở các cấp, trong đó có 1.494 gương cấp thành phố và hơn 7.800 gương cấp quận, huyện, phường, xã, đặc khu.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2021-2025, toàn thành phố có hơn 12.000 cá nhân hiếu thảo được tuyên dương tại cơ sở và hơn 500 gương tiêu biểu cấp thành phố. Những con số này cho thấy phong trào không chỉ mang tính biểu dương mà đã thực sự ăn sâu vào đời sống xã hội, trở thành một dòng chảy đạo đức bền vững.

Những tấm gương hiếu thảo được tuyên dương trong suốt 30 năm qua không chỉ là con số, mà là minh chứng cho sức sống bền bỉ của giá trị “nghĩa tình”. Đó là những con người bình dị, lặng thầm hy sinh vì gia đình, góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng của thành phố.

Nhận định về ý nghĩa của phong trào, bà Nguyễn Trần Phượng Trân, Bí thư Đảng ủy phường Tam Bình, nguyên Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Phong trào đã góp phần lan tỏa các giá trị đao đức truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Theo bà, việc tôn vinh không chỉ dừng lại ở phạm vi gia đình mà cần mở rộng sang các hoạt động cộng đồng, thiện nguyện, để chữ “hiếu” được nối dài thành chữ “nghĩa”.

Chia sẻ về chương trình, Phó Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh Văn Thị Bạch Tuyết khẳng định: Chương trình tuyên dương “Người con hiếu thảo” mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện sự trân trọng đối với những con người bình dị nhưng giàu tình yêu thương và trách nhiệm. Nhấn mạnh lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Hiếu với dân, với nước phải bắt đầu từ hiếu với ông bà, cha mẹ”, bà cho rằng mọi phẩm chất cao đẹp đều được hình thành từ gia đình.
Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, áp lực mưu sinh gia tăng, chữ “hiếu” không chỉ dừng lại ở việc phụng dưỡng vật chất mà còn là sự quan tâm, lắng nghe và sẻ chia giữa các thế hệ. Việc tôn vinh các tấm gương hiếu thảo vì thế mà mang ý nghĩa kép: Vừa ghi nhận, vừa nhắc nhở trách nhiệm đạo đức trong mỗi cá nhân.

Định hướng trong thời gian tới, lãnh đạo Thành ủy đề nghị các cấp chính quyền, đoàn thể tiếp tục phát hiện, tôn vinh và nhân rộng các tấm gương hiếu thảo. Đồng thời, cần quan tâm hỗ trợ các gia đình khó khăn để mọi người đều có điều kiện thực hành chữ “hiếu”. Gia đình phải trở thành môi trường giáo dục đầu tiên; nhà trường và xã hội cần phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ.