Mỗi địa phương cần có ít nhất một sản phẩm du lịch đặc trưng, tiêu biểu, dựa trên lợi thế riêng. Đó là yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ gần đây. Đặc biệt, sản phẩm đó có thể phát triển thành thương hiệu và đóng góp vào hoạt động du lịch, đóng góp cho sự phát triển chung.
Đây là mục tiêu cụ thể, thiết thực, phù hợp với tiềm năng, điều kiện của các địa phương, từ cấp tỉnh, thành phố và có lẽ đến cả cấp phường, xã hiện nay. Theo Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, cùng nhiều định hướng khác của Đảng, Nhà nước trong việc đẩy mạnh phát triển du lịch, có những gợi mở về việc khai thác tinh hoa di sản, văn hóa, sản vật địa phương... để tạo nên sản phẩm, hoạt động thu hút du khách.
Việc trải nghiệm của du khách, công chúng cũng cho thấy những mong muốn hiểu biết thêm về lịch sử, văn hóa, danh thắng, sản vật xưa nay của mỗi vùng đất và nhu cầu thưởng lãm, thưởng thức sản phẩm mới. Dòng chảy lịch sử và trầm tích văn hóa-xã hội cũng như đặc điểm địa hình-cảnh quan mỗi địa phương trên cả nước là cả những kho tàng dồi dào. Thực tế, qua hàng trăm năm lịch sử, nhiều vùng đất đã tạo nên nhiều sản vật, sản phẩm, có những danh thắng nổi tiếng được mến yêu, ưa chuộng, đi vào dân ca, ca dao, lời ăn tiếng nói bao đời.
Bối cảnh hiện tại có rất nhiều điều kiện thuận lợi, để cụ thể hóa chủ trương, chính sách khơi dậy sức mạnh văn hóa, di sản... nhằm thúc đẩy du lịch (trước hết là từ những chỉ đạo của cơ quan quản lý nhà nước) vào thực tế, như: Hoạt động đổi mới sáng tạo được thúc đẩy, công nghệ được áp dụng rộng rãi; du lịch phát triển; du khách nước ngoài đến Việt Nam và du khách trong nước đi nghỉ dưỡng, tham quan ngày càng đông. Và rộng khắp, là chuyện công cuộc xây dựng, phát triển văn hóa đang được thúc đẩy mạnh mẽ; các giá trị văn hóa được bảo tồn, phát huy, cổ vũ nhằm tạo nên những sản phẩm mới phục vụ xã hội.
Câu hỏi đặt ra là từ yêu cầu của Chính phủ, cần triển khai vào sáng tạo sản phẩm ở các địa phương như thế nào?
Ở góc độ kiến tạo, các nhà lãnh đạo, quản lý cần thiết kế những cơ hội kết nối giữa các công ty du lịch, doanh nghiệp lữ hành, đơn vị làm dịch vụ du lịch với các đơn vị sản xuất sản phẩm thủ công, mỹ nghệ, sản phẩm văn hóa-nghệ thuật..., các nghệ nhân, nghệ sĩ, nhóm sáng tạo và cả các đơn vị phát hành, phân phối, quảng bá, truyền thông... Sự gặp gỡ sẽ dẫn đến khả năng cộng hưởng, hợp tác để tạo nên các sản phẩm đặc trưng, riêng có.
Các sản phẩm ra đời có thể thuộc các lĩnh vực, loại hình khác nhau, không bị gò bó, rập khuôn theo những hình thức, mẫu mã nhất định đã có từ trước. Cần hiểu định hướng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước khi đề ra mục tiêu “ít nhất một sản phẩm”, nghĩa là có thể “trăm hoa đua nở”. Và với tính đặc trưng, tiêu biểu, lợi thế riêng, các sản phẩm này hứa hẹn sẽ rất phong phú, nhiều hình vẻ. Có thể là các điểm đến mới mang dấu ấn đặc sắc về cảnh quan, phong tục, ngôn ngữ đặc thù của người dân bản địa. Có thể là chuỗi sản phẩm ẩm thực đặc sản, gắn với những câu chuyện lịch sử, văn hóa và danh nhân. Có thể là các mặt hàng tiêu dùng, thời trang, phụ kiện (túi, vòng, đồ trang sức...) khai thác hình ảnh biểu tượng vùng đất, hoặc lấy cảm hứng hoa văn đặc trưng của các dân tộc ở địa phương và cả những hình tượng phổ biến trong tôn giáo, tín ngưỡng, văn hóa tâm linh, văn hóa dân gian... được tạo tác một cách uyển chuyển, hài hòa.
Và trước hết, để “dọn đường” cho những sản phẩm tương lai ấy, cần thúc đẩy những cuộc hội tụ của tri thức, trí tuệ, tài năng cũng như niềm tự hào về sản vật quê hương, lòng mong muốn bản sắc quê hương mình thăng hoa, được bốn phương đón nhận.
