Đó không phải là chuyện cá biệt.
Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp vừa qua, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Hồ Sỹ Hùng đã nêu đúng thực trạng này. Trong 53 nhóm kiến nghị của doanh nghiệp, có tới 51 nhóm đã được các bộ, ngành phản hồi. Tuy nhiên, theo ông, phần lớn câu trả lời mới dừng ở việc viện dẫn quy định pháp luật, trong khi những vướng mắc thực chất lại nằm ở khâu thực thi. Chưa kể, nhiều khó khăn, vướng mắc phát sinh do quy định pháp luật thay đổi liên tục nhưng thiếu cơ chế chuyển tiếp, khiến doanh nghiệp rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: Làm theo quy định cũ thì lo sai, làm theo cách mới cũng chưa có căn cứ rõ ràng.
Hệ quả không hề nhỏ. Trong khảo sát cũng của VCCI vào đầu năm 2026, có tới 24,04% doanh nghiệp cho biết họ đã phải hủy bỏ hoặc trì hoãn kế hoạch đầu tư, kinh doanh do những khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Cũng có nghĩa nhiều nguồn lực, của cả doanh nghiệp và nền kinh tế, không thể phát huy hiệu quả, thậm chí bị hao mòn bởi chi phí của sự không chắc chắn, không rõ ràng trong thực thi... Niềm tin kinh doanh cũng có thể vì vậy mà sụt giảm.
Ngay tại Hội nghị nói trên, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã yêu cầu các ngành, các cấp, chính quyền địa phương hành động với tinh thần “khẩn trương-quyết liệt-hiệu quả-không né tránh-không đùn đẩy”. Kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt qua giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh của đất nước, đóng góp trực tiếp, thiết thực vào tăng trưởng.
Yêu cầu này không đơn thuần là đổi mới phương thức giải quyết thủ tục hành chính mà quan trọng hơn, xác lập lại trách nhiệm công vụ. Theo TS Nguyễn Minh Thảo, Phó Trưởng ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh (Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế-tài chính, Bộ Tài chính), với chỉ đạo của Thủ tướng, trách nhiệm trả lời kiến nghị của các cơ quan quản lý không chỉ là một thủ tục hành chính mà phải trở thành công cụ kiến tạo, giảm thiểu rủi ro và chi phí tuân thủ cho cộng đồng doanh nghiệp. Khi đó, công chức trong phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao không thể lảng tránh trách nhiệm, bắt buộc phải đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng thực thi công vụ.
Đặt trong bối cảnh đó, có thể thấy Điều 11 trong 19 điều đảng viên không được làm mang ý nghĩa rất thực tiễn. Điều đáng chú ý là lần này, Đảng đã đặt đúng vị trí của sự né tránh và đùn đẩy trách nhiệm. Đó không còn được nhìn nhận đơn thuần là hạn chế về năng lực hay tác phong công tác, mà là hành vi vi phạm kỷ luật của Đảng.
Một nền hành chính hiện đại không thể vận hành bằng tư duy “không sai là được”. Càng không thể lấy việc hoàn thành quy trình thay cho việc hoàn thành trách nhiệm. Khi người cán bộ không chỉ chịu trách nhiệm về những việc mình làm sai, mà còn phải chịu trách nhiệm khi né tránh, đùn đẩy hoặc không làm tròn trách nhiệm được giao; khi trách nhiệm được thực hiện đến cùng, niềm tin của người dân và doanh nghiệp mới được củng cố và những nguồn lực cho phát triển mới thật sự được giải phóng.
