Sự kiện Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước này không chỉ là thủ tục pháp lý, mà còn là thông điệp về tinh thần chủ động, trách nhiệm và tầm nhìn chiến lược của Đảng, Nhà nước ta trong việc định hình “luật chơi” chung, cùng cộng đồng quốc tế ứng phó các thách thức an ninh phi truyền thống.
Lịch sử ngoại giao đa phương thế giới ghi dấu ấn đậm nét tại Hà Nội vào tháng 10/2025, khi Công ước mở ký với sự hiện diện của đại diện hơn 110 quốc gia và tổ chức quốc tế. Với 9 chương và 68 điều, Công ước Hà Nội thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện đầu tiên ở cấp độ toàn cầu phòng, chống tội phạm mạng, trong đó xác định các hành vi từ truy cập bất hợp pháp, can thiệp hệ thống đến lạm dụng trẻ em trực tuyến, rửa tiền…
Trong bối cảnh tội phạm mạng hoạt động ngày càng tinh vi, xuyên biên giới, Việt Nam có những đóng góp thực chất, giúp định hình các nguyên tắc về hợp tác quốc tế gắn liền với tôn trọng chủ quyền quốc gia. Công ước được đặt tên gắn với Thủ đô Hà Nội là sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với vai trò điều phối và thiện chí của Việt Nam. Việc sớm phê chuẩn Công ước cũng là bước cụ thể hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Đảng.
Không đứng ngoài những vấn đề nóng của thế giới, Việt Nam thể hiện rõ vai trò là “thành viên có trách nhiệm”, sẵn sàng đóng góp xây dựng chuẩn mực chung. Đồng thời, Việt Nam thể hiện rõ tinh thần “nói đi đôi với làm”, cho thấy năng lực thể chế và khả năng thích ứng nhanh nhạy với yêu cầu của thời đại số. Đây cũng là minh chứng của một đất nước đang vươn lên tham gia mạnh mẽ vào việc định hình các cơ chế hợp tác toàn cầu.
Tội phạm mạng hiện nay không còn hoạt động đơn lẻ mà biến tướng thành các hoạt động có tổ chức, thậm chí nhằm mục tiêu phá hoại cả về an ninh chính trị. Những cuộc tấn công hệ thống thông tin, lừa đảo xuyên biên giới hay đánh cắp dữ liệu quy mô lớn không một quốc gia nào có thể đơn độc đối phó. Khi trở thành thành viên chính thức, Việt Nam có được “tấm hộ chiếu pháp lý” để tăng cường phối hợp quốc tế trong hỗ trợ kỹ thuật, điều tra, truy tố và dẫn độ tội phạm... Đây là nền tảng nâng cao năng lực phòng thủ, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, doanh nghiệp.
Cùng đó, việc Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) phê chuẩn Công ước cũng khẳng định vị thế dẫn dắt khu vực trong lĩnh vực an ninh mạng. Trong một cộng đồng năng động nhưng trình độ quản trị mạng còn chênh lệch như ASEAN, bước đi của Việt Nam tạo động lực, lan tỏa và định hình chuẩn mực chung, tạo cơ hội để nước ta đóng góp tiếng nói, kinh nghiệm xây dựng một khu vực hòa bình, ổn định và tin cậy.
Bên cạnh ý nghĩa đối ngoại, Công ước Hà Nội còn là “đòn bẩy” giúp hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nước. Các quy định quốc tế sẽ là thước đo để rà soát, bổ sung Luật An ninh mạng, các luật cũng như văn bản liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, phù hợp thông lệ quốc tế, từ đó tạo môi trường pháp lý minh bạch, thu hút đầu tư công nghệ cao. Không gian mạng an toàn là điều kiện tiên quyết để chúng ta thực hiện thành công mục tiêu chuyển đổi số quốc gia, xây dựng Chính phủ số và nền kinh tế số bền vững.
Phê chuẩn Công ước Hà Nội là dấu mốc lịch sử trong tiến trình hội nhập quốc tế về tư pháp và an ninh mạng. Sự kiện quan trọng đó khẳng định mạnh mẽ khát vọng của Việt Nam trong thúc đẩy hình thành thế giới số an toàn, lành mạnh và phát triển vì lợi ích chung của nhân loại ■
