Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT mà bà nhắc đến quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực ngày 14/2/2025. Theo đó, các trường học trung học cơ sở, trung học phổ thông chỉ được dạy thêm với ba nhóm đối tượng học sinh (chưa đạt, học sinh giỏi, học sinh cuối cấp tự nguyện ôn thi) và phải miễn phí. Không được dạy thêm văn hóa ở cấp tiểu học, dù trong hay ngoài nhà trường.
Đây không phải lần đầu vấn đề này được đề cập trong các báo cáo công tác dân nguyện và diễn đàn Quốc hội, phản ánh một mâu thuẫn lớn: Cơ quan quản lý muốn giảm gánh nặng chi phí, thời gian… cho các bậc cha mẹ, giảm sức ép đối với các cháu học sinh; nhưng thực tế đang diễn ra ngược lại. Thậm chí, cha mẹ phải đưa con ra ngoài trường để học, các trung tâm, các thầy, cô giáo phải tìm nhiều cách “biến báo” để đối phó, khiến tất cả các bên liên quan còn… mệt mỏi, tốn kém hơn.
Trong một diễn biến khác, ứng cử viên đại biểu Quốc hội-Quyền Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, người vừa tiếp nhận nhiệm vụ mới từ ngày 27/2, nói sẽ “tiếp thu góc nhìn khác về dạy thêm, học thêm”, khi cử tri băn khoăn con ở nhà “không biết làm gì” vì trường bị cấm dạy. Trước những phản ánh trực tiếp từ cử tri, người đứng đầu ngành giáo dục khẳng định: Một mặt “đấu tranh với những hiện tượng chưa lành mạnh” trong dạy thêm, học thêm, song cũng sẽ cùng với các cơ quan chức năng, các chuyên gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu thấu đáo để có giải pháp vừa bảo đảm quyền được học tập của học sinh nhằm phát huy năng lực cá nhân, vừa tạo sự công bằng, hạn chế mức thấp nhất tiêu cực. Việc xây dựng hành lang pháp lý cũng như hướng dẫn tổ chức thực hiện tại các địa phương về vấn đề này cũng là điều ông Hoàng Minh Sơn cam kết.
Tất nhiên, sẽ cần thêm thời gian để đưa ra giải pháp phù hợp cho vấn đề không đơn giản này, nhất là đặt trong tổng thể hệ sinh thái giáo dục đào tạo: dạy-học-thi cử-tuyển dụng. Song cần phải tính đến việc học thêm là nhu cầu có thực - và chính đáng - nên thay vì cấm đoán cực đoan hay chấp nhận buông xuôi, cần một cách tiếp cận linh hoạt, có lộ trình chuyển đổi.
Điều rất đáng ghi nhận, ngày 17/3, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đang lấy ý kiến để sửa Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm. Hướng sửa là không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, đồng thời không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của học sinh, quyền dạy học của giáo viên. Tuy vậy, thời gian ban hành thông tư mới chưa được ấn định.
Để giải quyết tận gốc câu chuyện dạy thêm - học thêm, phải cải tổ toàn bộ hệ thống giáo dục, bao gồm cả chương trình, phương pháp thi cử và xa hơn nữa là triết lý giáo dục: Học sinh đi học để trở thành những “cỗ máy giải đề”, chinh phục điểm số cao; hay trở thành những phiên bản tốt hơn, hạnh phúc hơn của chính bản thân mình?
Cùng với tiết trời đang dần dần nóng lên, một mùa thi cử đầy áp lực nữa lại sắp bắt đầu. Đây cũng chính là mùa cao điểm học thêm - dạy thêm. Hy vọng người lãnh đạo mới của ngành Giáo dục và Đào tạo, với hơn 25 năm giảng dạy, nghiên cứu và quản lý giáo dục, từng chứng kiến và tham gia vào những bước chuyển quan trọng của hệ thống giáo dục và đào tạo, sớm đưa ra được những quyết sách sáng suốt, hợp lý, hợp tình, thúc đẩy sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực cho đất nước trong kỷ nguyên mới ■
