Kỳ họp này không chỉ nhằm kiện toàn bộ máy Nhà nước, mà còn mang sứ mệnh lịch sử: thể chế hóa tư duy đổi mới và tầm nhìn chiến lược từ Đại hội XIV của Đảng và gần nhất là Hội nghị Trung ương hai khóa XIV vào thực tiễn pháp lý, tạo bệ phóng vững chắc cho kỷ nguyên mới.
Đổi mới mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn
Kết thúc Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, 500 ĐBQH trúng cử là những gương mặt tiêu biểu về trí tuệ và đạo đức, với cơ cấu thành phần đại diện rộng khắp cho các tầng lớp nhân dân. So với nhiệm kỳ trước, chất lượng ĐBQH khóa này tiếp tục được nâng lên rõ rệt; tỷ lệ ĐBQH hoạt động chuyên trách đạt 40%, mức cao nhất trong lịch sử. Thành công của cuộc bầu cử vừa qua sẽ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động trong nhiệm kỳ mới.
Tại phiên khai mạc kỳ họp sáng 6/4, Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài phát biểu chỉ đạo nêu rõ những định hướng mang tính chiến lược, nhấn mạnh vai trò của Quốc hội trong giai đoạn then chốt này. Đất nước đang đứng trước thời điểm lịch sử có ý nghĩa bước ngoặt, Quốc hội khóa mới phải thực hiện tốt hơn nữa chức năng lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng. Trong thời gian tới, Quốc hội phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình; xây dựng Quốc hội số, hiện đại, thông minh, nhưng trước hết phải là một Quốc hội gần dân, hiểu dân, vì dân, hành động vì lợi ích của dân. Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn.
Thực tiễn đòi hỏi cải cách thể chế phải đi trước một bước, chuyển từ tâm thế “làm luật cho đủ” sang tư duy kiến tạo phát triển, không chỉ “làm luật để mở đường”, kiến tạo khung khổ pháp lý cho những không gian phát triển mới mà còn “làm luật để sửa đường”, kịp thời phát hiện những “điểm nghẽn” để điều chỉnh chính sách cho sát với đời sống, khơi thông mọi nguồn lực. Giám sát phải thực chất, đến cùng trách nhiệm, có dữ liệu, chỉ số và kết quả cụ thể. Các quyết sách phải đúng, trúng và kịp thời, bởi chậm trễ có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược.
Không chỉ là công việc tổ chức mà còn là bước khởi đầu chính trị đặc biệt quan trọng, công tác nhân sự được tiến hành công phu, bài bản, chặt chẽ. Với tinh thần khẩn trương, ngay những ngày làm việc đầu tiên, Quốc hội đã hoàn thành, bầu và phê chuẩn 39 chức danh chủ chốt của bộ máy Nhà nước, với sự đồng thuận, tín nhiệm cao. Trong bối cảnh đất nước đứng trước vận hội mới, yêu cầu của giai đoạn phát triển mới với nhịp độ nhanh hơn, áp lực cao hơn, đòi hỏi lớn hơn, các ĐBQH kỳ vọng bộ máy lãnh đạo nhiệm kỳ này hội tụ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, không chỉ lãnh đạo đúng đường lối, chủ trương mà còn có khát vọng lớn, tư duy đổi mới và hành động mạnh mẽ, quyết liệt, phản ứng nhanh, linh hoạt ứng phó với các thách thức để đất nước phát triển bền vững và thịnh vượng.
Tại kỳ họp quan trọng này, Quốc hội còn tập trung xem xét, thông qua 8 dự án luật và nghị quyết mang tính chiến lược cho giai đoạn 5 năm (2026-2030) và cả tầm nhìn xa hơn. Việc chuyển mạnh từ tư duy xây dựng chính sách sang tư duy tổ chức thực thi, bảo đảm mỗi quyết định của Quốc hội không chỉ đúng về định hướng mà còn đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến thực chất trong phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao đời sống nhân dân. Yêu cầu đặt ra là Quốc hội tiếp tục nhanh chóng thích ứng, tạo điểm tựa về thể chế để phát triển đất nước, mà trước hết là đòi hỏi đổi mới, nâng cao trình độ, trách nhiệm của các đại biểu đáp ứng kỳ vọng của cử tri.
Khi niềm tin chuyển hóa thành hành động
Ngay những ngày đầu kỳ họp, các đồng chí Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao mới đắc cử lần lượt thực hiện nghi lễ tuyên thệ trang trọng.
Trong phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ưu tiên hàng đầu là “Giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển; gia tăng đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, ổn định, phát triển, tiến bộ ở khu vực và thế giới”. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cam kết kế thừa thành quả của các nhiệm kỳ trước, đồng thời đổi mới mạnh mẽ để Quốc hội thật sự là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sau lời tuyên thệ tâm huyết, đã khẳng định các mục tiêu cụ thể: Xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân, “nói đi đôi với làm”, điều hành bằng tư duy quản trị hiện đại; điều hành nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, với mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hơn 10%/năm giai đoạn 2026-2031; đưa bộ máy mới và chính quyền địa phương hai cấp hoạt động hiệu lực, hiệu quả, thực chất, trở thành động năng mới... củng cố vững chắc niềm tin của cử tri cả nước.
Theo ĐBQH Trần Hoàng Ngân (Thành phố Hồ Chí Minh), trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, nhất là tác động từ xung đột khu vực, Quốc hội cần có những giải pháp tài khóa, tiền tệ linh hoạt để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng ngay từ năm đầu nhiệm kỳ. Nhất là trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động phức tạp, khó lường, đất nước đứng trước nhiều thời cơ và cả thách thức; song đội ngũ lãnh đạo vừa được Quốc hội bầu, phê chuẩn sẽ dám nghĩ, dám làm, đặt lợi ích quốc gia và của người dân lên trên hết, phát huy tài năng và trí tuệ, đảm đương mọi trọng trách để đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên mới.
Từ góc nhìn của doanh nghiệp, thảo luận tổ về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), ĐBQH Vũ Hồng Quân (Gia Lai) đề nghị cần tiếp tục rà soát nghiên cứu hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm đây là luật nền tảng về dữ liệu công, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thông tin nhanh, minh bạch, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nhiều đại biểu trúng cử lần đầu chia sẻ niềm vui, niềm vinh dự, đồng thời ý thức rõ trách nhiệm “không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử, không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri, mà còn gánh trên vai trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của nhân dân, đối với tương lai của các thế hệ mai sau”. Với đông đảo cử tri, các ĐBQH phải chuyển tải những vấn đề thực tiễn, dân sinh bức xúc tới nghị trường; mạnh dạn tranh luận để bảo vệ lợi ích chính đáng của cử tri, kiên định theo đuổi nhằm giải quyết dứt điểm các vấn đề tồn đọng dai dẳng.
Tinh thần đổi mới của Quốc hội ngay từ kỳ họp thứ nhất cũng nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các ĐBQH, cử tri và nhân dân cả nước. Niềm tin và kỳ vọng gửi gắm là Quốc hội hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, khoa học và hiệu quả, chủ động hơn trong lập pháp, sắc sảo hơn trong giám sát, bản lĩnh hơn trong quyết định các vấn đề hệ trọng của quốc gia và gần dân hơn trong từng lựa chọn chính sách. Những phản ứng nhanh, chính xác trước những biến động, hành động quyết liệt, mạnh mẽ góp phần biến khát vọng phát triển thành động lực bứt phá, xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng,
Quốc hội khóa XVI khởi đầu với một khí thế mới, một tư duy mới và một trách nhiệm lịch sử. Với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, phối hợp và đồng hành của Chính phủ, tâm huyết và trí tuệ của các ĐBQH, sự ủng hộ của cử tri, đoàn kết đồng lòng của cả dân tộc, chúng ta tin tưởng một nhiệm kỳ Quốc hội gặt hái nhiều thành tựu, viết thêm những trang sử vẻ vang trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.
