Đây là lần thứ hai Khoa An ninh nội địa được trao Huân chương Bảo vệ Tổ quốc, sau lần đầu tiên nhận Huân chương hạng Ba vào năm 2017. Giữa hai cột mốc ấy là gần một thập niên phấn đấu bền bỉ trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, xây dựng Nhà trường và tham mưu chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, giảng viên.
Những mạch nguồn đầu tiên
Lịch sử Khoa An ninh nội địa ngày nay gắn liền với dòng chảy lịch sử xây dựng và phát triển của Trường đại học An ninh nhân dân.
Ngày 9/10/1963, Trường an ninh Trung ương Cục miền nam - tiền thân của Trường đại học An ninh nhân dân được thành lập trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Từ mái trường ấy, hàng nghìn cán bộ an ninh được đào tạo, bổ sung cho lực lượng, trực tiếp phục vụ sự nghiệp cách mạng.
Sau ngày đất nước thống nhất, cùng với sự phát triển của lực lượng công an nhân dân và những yêu cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, các lĩnh vực đào tạo từng bước được điều chỉnh, bổ sung và chuyên sâu hóa. Chính trong quá trình ấy, tổ chức tiền thân của Khoa An ninh nội địa dần hình thành: Từ Bộ môn Nghiệp vụ trinh sát những năm đầu sau thống nhất, qua nhiều giai đoạn mang những tên gọi khác nhau gắn với yêu cầu thực tiễn từng thời kỳ, đơn vị từng bước được kiện toàn.
Năm 2003, khi Trường đại học An ninh nhân dân được thành lập trên cơ sở Phân hiệu Học viện An ninh nhân dân, đơn vị được nâng lên thành khoa nghiệp vụ; đến năm 2016 mang tên Khoa An ninh xã hội và từ tháng 12/2023 chính thức mang tên gọi Khoa An ninh nội địa như hiện nay.
Xuyên suốt chặng đường ấy, sự trưởng thành của Khoa luôn gắn với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Nhà trường; sự phối hợp của các đơn vị chức năng, các đơn vị nghiệp vụ thuộc Bộ Công an và công an các địa phương. Chính sự gắn kết ấy đã tạo điều kiện để hoạt động đào tạo, nghiên cứu của Khoa thường xuyên bám sát yêu cầu thực tiễn, từng bước đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.
Hơn sáu thập niên kể từ khi Nhà trường được hình thành, hành trình ấy đã đi qua nhiều thế hệ. Mỗi thế hệ để lại một phần dấu ấn, góp một viên gạch vào hành trình lịch sử của Khoa An ninh nội địa hôm nay.
Đến những dấu ấn trong hành trình phát triển
Qua nhiều thế hệ xây dựng và trưởng thành, đội ngũ cán bộ, giảng viên của Khoa từng bước được đào tạo, rèn luyện và chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Bề dày ấy được thể hiện trước hết ở những con người đã trưởng thành từ Khoa. Đã có 1 Nhà giáo Nhân dân, 3 Nhà giáo Ưu tú, 12 Phó Giáo sư, Tiến sĩ. Những lãnh đạo, giảng viên từ Khoa đã tiếp tục trưởng thành, được giao trọng trách ở những vị trí quan trọng trong Nhà trường và lực lượng công an nhân dân, như: Nhà giáo Nhân dân, Trung tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Đức Dư - nguyên Giám đốc Học viện An ninh nhân dân; Nhà giáo Ưu tú, Thiếu tướng, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Lang - nguyên Hiệu trưởng Cao đẳng An ninh nhân dân I; Nhà giáo Ưu tú, Đại tá Trịnh Đức Phong, Nhà giáo Ưu tú, Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Hồng Công - nguyên Phó Hiệu trưởng Trường đại học An ninh nhân dân; Nhà giáo Ưu tú, Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Ngọc Toàn - Phó Hiệu trưởng Trường đại học An ninh nhân dân.
Ngoài ra, có 7 đồng chí nguyên là giảng viên của Khoa đang là lãnh đạo cấp Trưởng, cấp Phó các Khoa, Phòng trong Nhà trường.
Những thành quả của các thế hệ đi trước cũng trở thành nền tảng để đội ngũ hôm nay tiếp tục kế thừa và phát triển. Đến nay, Khoa có 18 giảng viên cơ hữu, trong đó có 4 Phó Giáo sư, 7 tiến sĩ, 3 giảng viên chính và 8 giảng viên. Các giảng viên của Khoa, dù ở cương vị nào, đều giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của đơn vị, nỗ lực học tập, nghiên cứu, rèn luyện, gắn kiến thức chuyên môn với thực tiễn công tác.
Cùng với quá trình trưởng thành về chuyên môn, nhiều giảng viên của Khoa đã được ghi nhận qua các danh hiệu, phần thưởng. Có 8 giảng viên được công nhận danh hiệu Giảng viên dạy giỏi cấp Bộ; 2 giảng viên đạt danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu toàn quốc; 1 giảng viên đạt danh hiệu Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp Trung ương; 4 giảng viên đạt danh hiệu Nhà giáo trẻ tiêu biểu Công an nhân dân; 2 đồng chí đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn lực lượng Công an nhân dân.
Phong trào thi đua dạy giỏi được Khoa duy trì thường xuyên, trở thành một hoạt động chuyên môn quan trọng, qua đó nhiều giảng viên được rèn luyện, khẳng định năng lực và đạt thành tích cao tại các hội thi dạy giỏi các cấp. Đáng chú ý, giảng viên của Khoa đạt 2 giải Nhất lĩnh vực nghiệp vụ Hội thi Giảng viên dạy giỏi cấp Bộ vào các năm học 2012-2013 và 2025-2026, 1 giải Nhì cấp Bộ năm học 2015-2016, 1 giải Ba cấp Bộ năm học 2021-2022, cùng nhiều thành tích cao tại các hội thi cấp Trường, cấp Bộ, qua đó khẳng định chất lượng giảng dạy được tiếp nối qua các thế hệ.
Cùng với đào tạo, nghiên cứu khoa học được xác định là một nhiệm vụ chuyên môn quan trọng. Trong những năm gần đây, Khoa đã chủ trì tham mưu và tham gia thực hiện 2 đề tài cấp Quốc gia, 12 đề tài cấp Bộ, 7 đề tài cấp tỉnh và 12 đề tài cấp cơ sở; tổ chức, tham gia nhiều hội thảo khoa học cấp Quốc gia, cấp Bộ, cấp Trường; có gần 300 bài báo khoa học và khoảng 150 tham luận khoa học.
Hệ thống học liệu tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện với 10 giáo trình, 20 sách chuyên khảo và gần 100 đề cương bài giảng, tập bài giảng, tài liệu tham khảo, góp phần phục vụ trực tiếp công tác đào tạo ở các trình độ và đáp ứng yêu cầu cập nhật kiến thức, thực tiễn nghiệp vụ.
Trong đào tạo sau đại học và nghiên cứu của sinh viên, Khoa đã hướng dẫn 15 luận án tiến sĩ, 40 luận văn thạc sĩ, hơn 100 khóa luận cử nhân và hơn 210 công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên tham gia các cuộc thi cấp Trường và đạt thành tích cao; nhiều công trình tiếp tục được ghi nhận tại các giải thưởng cấp Thành đoàn, trong đó có những sản phẩm được ứng dụng vào thực tiễn công tác Công an cơ sở, tiêu biểu như mô hình trang thông tin điện tử buonlanghieuluat.com tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đã phối hợp, chuyển giao đến Công an tỉnh Đắk Lắk triển khai tại một số xã trên địa bàn tỉnh, mang lại hiệu quả thiết thực.
Không dừng lại ở giảng đường, Khoa tham mưu Nhà trường phối hợp Cục An ninh nội địa và Công an các địa phương tổ chức khảo sát địa bàn, trao đổi nghiệp vụ, tổng kết thực tiễn và xây dựng các mô hình phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Qua những hoạt động này, năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và tham mưu của đội ngũ từng bước được phát huy, góp phần gắn hoạt động khoa học của Nhà trường với những vấn đề đặt ra từ thực tiễn công tác.
Với chuyên môn sâu trong lĩnh vực bảo vệ an ninh nội địa, đội ngũ giảng viên của Khoa còn tích cực tham gia các cuộc thi chính luận do Trung ương, Bộ Công an và Nhà trường tổ chức, nhiều giảng viên đạt thành tích cao tại các cuộc thi viết chính luận cấp Bộ và các cấp, góp phần mở rộng không gian hoạt động chuyên môn của Khoa trên mặt trận tư tưởng, lý luận.
Trên nền tảng ấy, Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba được trao năm 2017 là một dấu mốc quan trọng. Sau đó, tập thể Khoa tiếp tục được tặng Cờ thi đua của Bộ Công an, Cờ thi đua của Chính phủ và vinh dự đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì. Những phần thưởng ấy nối tiếp nhau, phản ánh quá trình phấn đấu liên tục của một tập thể trong thực hiện nhiệm vụ chính trị, chuyên môn và xây dựng đơn vị, Nhà trường.