Khánh Hòa đã và đang nắm bắt cực tăng trưởng mới, không chỉ về năng lượng mà còn là trung tâm tích hợp giữa công nghiệp, logistics và hạ tầng kỹ thuật hiện đại. Phát huy thế mạnh của vùng đất có được thế mạnh của hạ tầng-năng lượng, nhất là các nguồn năng lượng tái tạo phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế lâu dài.
Hạ tầng và năng lượng-đối trọng phát triển song song
Theo định hướng quy hoạch mới, phê duyệt Nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa đến năm 2050, tầm nhìn đến 2075 số 757/QĐ-TTg (28/4/2026) không gian phát triển năng lượng sẽ không theo hướng đơn lẻ, mà đặt trong tổng thể các động lực tăng trưởng bao gồm: kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, du lịch quốc tế, năng lượng và chuyển đổi xanh. Đặc biệt, năng lượng được xác định là một trong những trụ cột, gắn chặt với khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điều này cho thấy vai trò của ngành năng lượng không chỉ là cung cấp điện, mà còn là nền tảng cho toàn bộ hệ sinh thái phát triển.
Một điểm đáng chú ý trong định hướng việc phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, bao gồm: Cấp điện và hệ thống năng lượng, hạ tầng viễn thông và dữ liệu.
Các yếu tố này được thiết kế theo tiêu chí rất cụ thể: Phát triển bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, hỗ trợ các ngành công nghiệp năng lượng quy mô lớn. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dự án LNG và năng lượng tái tạo, vốn đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và tiêu chuẩn cao hiện đang phát triển mạnh mẽ tại khu vực Khánh Hòa và các địa phương lân cận.
Ngay từ những năm 2020-2021, Khánh Hòa (bao gồm Ninh Thuận cũ) đã có sự định hình về chiến lược năng lượng và đã trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước. Việc chuyển dịch công nghiệp: Từ sử dụng năng lượng truyền thống sang năng lượng sạch là xu hướng hoàn toàn phù hợp với năng lực địa phương trong bối cảnh mới. Việc chuyển từ công nghiệp truyền thống sang công nghiệp công nghệ cao, từ tiêu thụ năng lượng sang sản xuất năng lượng sạch là điều hoàn toàn có thể thực hiện nếu được xây dựng và hỗ trợ chuyển đổi.
Trong đó, các khu công nghiệp mới không chỉ là nơi sản xuất, mà còn gắn với logistics thế hệ mới, Kết nối trực tiếp với cảng biển và sân bay hướng tới mô hình khu công nghiệp xanh điển hình như: Cụm Cảng quốc tế Cà Ná, Khu công nghiệp Cà Ná, Nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná đang theo đuổi.
Một trong những điểm đột phá trong quy hoạch là việc hình thành hệ sinh thái liên kết giữa: Cảng biển nước sâu-Trung tâm logistics-Khu công nghiệp-Các dự án năng lượng. Trong bức tranh này, khu vực Cà Ná nổi lên như một mắt xích quan trọng với định hướng: Phát triển cảng LNG, Xây dựng tổ hợp điện khí, Hình thành trung tâm năng lượng-công nghiệp quy mô lớn.
Các dự án tại đây không chỉ phục vụ sản xuất điện, mà còn tạo ra cửa ngõ nhập khẩu nhiên liệu, tạo nền tảng cho chuỗi cung ứng năng lượng và gắn với phát triển công nghiệp phụ trợ, khai mở tiềm năng và lợi thế tại khu vực phía nam tỉnh Khánh Hòa với những lợi thế tự nhiên, nơi đang dần trở thành trung tâm năng lượng quốc gia với sự hội tụ của các loại hình năng lượng tái tạo đa dạng bậc nhất của Việt Nam. Một trung tâm năng lượng mới có Nhà máy LNG-Nhà máy hạt nhân, hệ thống các nhà máy năng lượng gió, mặt trời, Khu công nghiệp Cà Ná là nền tảng để hướng đến tăng trưởng kinh tế bền vững.
Vai trò của các doanh nghiệp tiên phong
Sự tham gia của khu vực tư nhân đang đóng vai trò then chốt trong việc hiện thực hóa các định hướng này. Trong đó, Trungnam Group là một trong những doanh nghiệp tiên phong tham gia tại khu vực phía nam với các dự án hạ tầng-năng lượng đã đi vào hoạt động thực tế.
Các dự án của Trungnam đã đầu tư tại phía nam tỉnh Khánh Hòa góp phần đa dạng hóa nguồn điện, tăng tính ổn định hệ thống và quan trọng là vẫn đang tiếp tục là một trong những doanh nghiệp tiên phong tại khu vực phía nam với dự án Nhà máy nhiệt điện LNG dự định hòa lưới vào cuối năm 2030. Bên cạnh đó là kế hoạch bổ sung khoảng 300MW công suất trong năm nay tại các dự án mới của đơn vị, góp phần giảm áp lực cung ứng điện trong ngắn hạn.
Về lâu dài, doanh nghiệp này cũng đang tiếp tục với mô hình tích hợp Cụm cảng-công nghiệp-năng lượng Cà Ná theo đúng định hướng phát triển không gian tại Khánh Hòa, như một cực tăng trưởng chiến lược gắn với năng lượng và công nghiệp.
Thay vì phát triển phân tán, quy hoạch hướng tới hình thành một cụm liên kết chặt chẽ gồm: Cảng biển nước sâu (cảng LNG)-Khu công nghiệp chuyên sâu-Nhà máy nhiệt điện khí LNG quy mô lớn. Trong mô hình này, cảng Cà Ná không chỉ đóng vai trò hạ tầng logistics, mà còn là cửa ngõ nhập khẩu nhiên liệu LNG, phục vụ trực tiếp cho các nhà máy điện khí. Từ đó hình thành chuỗi giá trị khép kín: nhập khẩu nhiên liệu-sản xuất điện-cung ứng cho công nghiệp và hệ thống điện quốc gia.
Việc gắn kết đồng bộ giữa cảng biển, khu công nghiệp và trung tâm năng lượng giúp: Tối ưu chi phí vận hành và logistics, tăng hiệu quả đầu tư hạ tầng, thu hút các ngành công nghiệp sử dụng nhiều năng lượng, hình thành hệ sinh thái công nghiệp-năng lượng hiện đại. Đặc biệt, cụm LNG Cà Ná không chỉ dừng ở vai trò một dự án đơn lẻ, mà đang được định hình như một tổ hợp năng lượng-công nghiệp quy mô lớn, có khả năng lan tỏa ra toàn khu vực Nam Trung Bộ.
Với định hướng rõ ràng và sự đầu tư đồng bộ, Khánh Hòa đang dần hình thành mô hình đó là Trung tâm năng lượng đa dạng, trung tâm logistics-công nghiệp gắn với cảng biển, hệ sinh thái phát triển bền vững, con đường xây dựng nền hạ tầng năng lượng tại khu phía nam tỉnh Khánh Hòa với hệ thống các nhà máy điện gió-điện mặt trời, LNG và tiếp theo là khu công nghiệp xanh, hiện đại, tạo động lực thúc đẩy cho địa phương và đóng góp vào công cuộc xây dựng khu vực kinh tế trọng điểm của đất nước.
