Những cánh đồng bị thương
Cơn bão số 13 đi qua đã để lại những cánh đồng ngổn ngang, cây trồng đổ rạp, nước ngập khắp ruộng. Theo thống kê của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai), toàn tỉnh có 11.861 ha cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó nhóm cây hằng năm chiếm phần lớn với hơn 11.812 ha. 85 ha lúa vốn xanh mướt nay loang lổ bùn đất, tập trung ở các xã Krey, Kon Chiêng, Lơ Pang và Ia Rsai. Trên các triền đất Kông Chro, gần 470 ha ngô bị gió quật gãy, thân cây nằm chồng chất. Rau màu cũng không thoát khỏi cảnh úng thối với gần 20 ha mất trắng; hơn 225 ha cây mì (sắn) bị ngập nước.
Chịu tổn thất nặng nề nhất là những cánh đồng mía với hơn 6.500 ha bị đổ rạp, trải dài từ xã Pờ Tó, Kông Chro, Krey đến Ia Pa và Lơ Pang. Không chỉ cây ngắn ngày, nhóm cây lâu năm cũng bị ảnh hưởng như: Hồ tiêu 3,57 ha, cà-phê 3,5 ha, chuối hơn 40 ha và chanh dây 1,2 ha…, những vườn cây vốn là nguồn thu ổn định nay trở thành nỗi lo của người nông dân. Ông Trần Xuân Khải, Chi Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chia sẻ, các địa phương đang tiếp tục rà soát, thống kê chính xác diện tích thiệt hại để có phương án hỗ trợ, khắc phục kịp thời. Ngành nông nghiệp đã hướng dẫn nhiều biện pháp ứng phó và phục hồi sản xuất sau bão, giúp bà con sớm ổn định mùa vụ.
Tại xã Phú Túc, bão số 13 cũng khiến hơn 2.700 ha cây trồng bị đổ ngã, trong đó phần lớn là diện tích trồng mía, mì và lúa, những cây chủ lực gắn bó với đời sống của hàng trăm hộ nông dân nơi đây. Sau cơn bão, ông Nguyễn Trọng Dương (tổ dân phố 7) lặng lẽ ra thăm ruộng.
Trước mắt ông là một cảnh tượng xót xa khi cả 15 ha mía của gia đình bị bão quật đổ rạp, thân gãy nát. “Bao nhiêu công sức, bao nhiêu kỳ vọng cho vụ thu hoạch cuối năm coi như mất trắng”, ông Dương nghẹn ngào. Không riêng gì ông Dương, hàng trăm hộ dân khác cũng rơi vào cảnh tương tự. Những luống mì đang xanh tốt bị ngập úng, mía gãy ngang thân, không thể phục hồi. Trước tình hình đó, chính quyền xã Phú Túc đã đồng hành, không để người dân đơn độc.
Ngay những ngày đầu sau bão, xã đã huy động lực lượng thanh niên, dân quân tự vệ và công an địa phương xuống đồng, hỗ trợ bà con thu dọn cây đổ, khơi thông dòng chảy, hướng dẫn thu hoạch diện tích đến kỳ nhằm hạn chế đến mức thấp nhất tổn thất.
Đồng chí Đặng Hoài Châu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Phú Túc cho biết: “Chúng tôi xác định phải hành động nhanh, không để người dân mất thêm thời gian. Ngoài lực lượng hỗ trợ, xã đã phối hợp với các doanh nghiệp thu mua mía bị đổ ngã, tránh tình trạng ép giá, tồn đọng. Đồng thời, chúng tôi khẩn trương khôi phục hệ thống giao thông nội đồng, sửa chữa các tuyến mương, cầu cống bị hư hỏng để bà con yên tâm bám ruộng, bám rẫy”. Không chỉ hỗ trợ vật chất, chính quyền xã còn tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ thuật phục hồi cây trồng, phối hợp với cán bộ khuyến nông, cán bộ bảo vệ thực vật để tư vấn cách xử lý cây bị gãy, cách bón phân hữu cơ, cách phòng bệnh sau mưa lũ.
Đồng hành cùng người dân
Sau bão, tại xã Ia Rsai, không khí khẩn trương phủ khắp các cánh đồng. Nhiều nhóm nông dân từ già đến trẻ đều có mặt ngoài ruộng từ sáng sớm, tay cầm cuốc, rựa, xẻng… thu dọn cây đổ ngã, nạo vét mương máng, khơi thông dòng chảy để cứu lấy những gì còn khả năng phục hồi. Ông Võ Ngọc Châu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Rsai cho biết: “Thiệt hại lần này khiến hơn 1.379 ha cây trồng bị ảnh hưởng, trong đó diện tích trồng mía chiếm phần lớn.
Chúng tôi đã đề nghị cấp trên hỗ trợ hơn 12,4 tỷ đồng để giúp bà con tái sản xuất, đồng thời phối hợp với các đơn vị chuyên môn hướng dẫn kỹ thuật phục hồi, xử lý đất sau ngập úng”. Theo ông Châu, ngoài việc hỗ trợ vật chất, xã cũng đang phối hợp với doanh nghiệp thu mua mía bị đổ ngã để bà con không bị ép giá, không bị tồn đọng sản phẩm. Những diện tích mì, lúa và ngô đến kỳ thu hoạch được ưu tiên xử lý trước, tránh nguy cơ bị úng thối. Các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên cũng vào cuộc hỗ trợ từng hộ dân, nhất là các hộ neo đơn, hộ nghèo.
Hiện nay, các biện pháp phục hồi đang được Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh khuyến cáo địa phương triển khai, trong đó khẩn trương thu hoạch nhanh diện tích lúa đã chín để tránh ngập úng kéo dài. Đồng thời khơi thông dòng chảy, nạo vét mương máng với rau màu; cắt tỉa cành gãy, xử lý vết thương bằng nước vôi hoặc thuốc nấm gốc đồng với cây công nghiệp và cây ăn quả; bón phân hữu cơ, phân bón lá giúp cây nhanh hồi phục.
Bà Nguyễn Thị Tố Trân, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Chúng tôi xác định đây là giai đoạn quan trọng để tái thiết sản xuất. Các giải pháp phải đồng bộ, kịp thời, vừa hỗ trợ vật chất, vừa hỗ trợ kỹ thuật để người dân sớm khôi phục sản xuất, bảo đảm nguồn cung lương thực và rau màu an toàn cho thị trường trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026”.
Trên những cánh đồng từng bị bão càn quét, tiếng máy bơm rút nước, tiếng người dọn ruộng, dựng lại giàn rau. Dẫu thiệt hại là rất lớn, nhưng tinh thần người nông dân vẫn kiên cường, bền bỉ, vươn lên, gieo niềm tin vào một mùa xanh mới với khát vọng vượt qua sự khắc nghiệt của thiên tai.
