Hướng tới net zero từ những cuộc họp

Mỗi cuộc họp, hội nghị hay hội thảo đều phát sinh khí nhà kính từ các điện năng, điều hòa không khí, đi lại, ăn uống, in ấn và hàng loạt vật dụng phục vụ sự kiện. Dù quy mô không lớn, nhưng hàng nghìn sự kiện được tổ chức hằng năm trên cả nước có thể tạo ra lượng phát thải đáng kể. Bởi vậy, hành trình hướng tới phát thải ròng bằng 0 không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án quy mô lớn, mà có thể được thực hiện ngay từ việc tiết giảm họp hành, hội thảo...

Thực tế từ Hội thảo Carbon FTU 2026 do Trường đại học Ngoại thương tổ chức mới đây cho thấy, giảm phát thải trong một sự kiện không đơn giản. Khó nhất lại nằm ở những nguồn mà Ban tổ chức ít có khả năng kiểm soát trực tiếp, như việc di chuyển của đại biểu hay chuỗi cung ứng hàng hóa, dịch vụ. Muốn có chuyên gia quốc tế tham dự trực tiếp thì khó tránh những chuyến bay đường dài. Để phục vụ một hội nghị lại cần suất ăn, nước uống, tài liệu, thiết bị cùng nhiều loại hàng hóa, trong khi dữ liệu về dấu chân carbon của phần lớn sản phẩm hiện chưa sẵn có. Ngay cả lượng điện sử dụng cũng không phải lúc nào có thể đo đếm chính xác nếu hội trường không có đồng hồ điện riêng.

Những khó khăn ấy cho thấy điều quan trọng trước tiên không phải là tuyên bố một sự kiện “xanh” hay “Net Zero”, mà là biết mình đang phát thải bao nhiêu và phát thải từ đâu. Không có dữ liệu đủ tin cậy thì rất khó nói tới cắt giảm, càng khó đánh giá việc bù đắp có thực chất hay không.

Nhưng chính từ những khó khăn đó, có thể bắt đầu bằng những việc rất cụ thể.

Một chuyên gia ở xa không nhất thiết phải bay hàng nghìn km để trình bày một báo cáo trong vài chục phút. Ban tổ chức hội thảo cần xác định những nội dung nào cần gặp mặt trực tiếp, những nội dung nào có thể trao đổi trực tuyến. Đại biểu ở gần có thể đi phương tiện công cộng hoặc đi chung xe, tài liệu nào thật sự cần in và quà tặng thật sự có ý nghĩa mới nên được lựa chọn, thay vì trở thành những vật dụng nhanh chóng rơi vào quên lãng.

Không phải cuộc họp nào cũng có thể ngay lập tức đạt phát thải ròng bằng 0, nhưng cuộc họp nào cũng có thể phát thải ít hơn nếu người tổ chức chủ động tính toán ngay từ đầu.

Điều đáng suy ngẫm hơn là lâu nay chúng ta vẫn thường đánh giá thành công của một hội nghị bằng số đại biểu, số tham luận, số biên bản ghi nhớ hay mức độ trang trọng của khâu tổ chức. Có lẽ đã đến lúc bổ sung những vấn đề khác, sự kiện này phát sinh bao nhiêu khí nhà kính, đã giảm được bao nhiêu so với cách tổ chức thông thường. Bao nhiêu vật dụng được tái sử dụng? Bao nhiêu chuyến đi không thật sự cần thiết đã được thay thế bằng kết nối trực tuyến?

Khi đó, “xanh” sẽ không còn là vài chậu cây đặt trong hội trường hay một khẩu hiệu trên phông nền.

Tại Hội thảo Carbon FTU 2026, việc tài trợ trồng 380 cây rừng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Bình Châu-Phước Bửu (Thành phố Hồ Chí Minh) là một thử nghiệm đáng chú ý. Nhưng trồng cây hay mua tín chỉ carbon chỉ nên là bước sau cùng, dành cho phần phát thải chưa thể tránh khỏi. Quan trọng hơn vẫn là giảm phát thải ngay từ nguồn và công khai cách tính toán, theo dõi hiệu quả của việc bù đắp trong thời gian đủ dài.

Nếu cách làm này được chuẩn hóa, các khách sạn, trung tâm hội nghị có thể cung cấp những “gói hội nghị xanh”, với dữ liệu về điện, nước, chất thải, thực đơn phát thải thấp, vật dụng tái sử dụng và phương án phân loại rác. Các cơ quan, trường học, doanh nghiệp cũng có thể đặt mục tiêu giảm lượng phát thải trên mỗi đại biểu hoặc mỗi ngày tổ chức sự kiện.

Từ đó, một chuẩn mực mới có thể dần hình thành. Chuyển đổi xanh không chỉ được tạo nên bởi những quyết định lớn, mà có thể bắt đầu từ hàng triệu lựa chọn nhỏ được lặp lại mỗi ngày.

Và nếu Net Zero là một hành trình thay đổi cách phát triển, thì có lẽ hành trình ấy nên bắt đầu ngay từ những việc gần gũi nhất, đó là ngay từ cuộc họp tiếp theo