Trải qua 40 năm xây dựng và trưởng thành, Học viện Quốc phòng đã có sự phát triển vượt bậc, từ nhiệm vụ ban đầu là "Bổ túc, đào tạo cán bộ cao cấp của lực lượng vũ trang (LLVT); tham gia nghiên cứu các vấn đề khoa học quân sự và giúp bạn bồi dưỡng cán bộ cao cấp quân sự" nay trở thành trung tâm ÐT, BD cán bộ cấp chiến dịch - chiến lược của Quân đội, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước và LLVT thuộc diện Trung ương quản lý; đào tạo sau đại học và hợp tác quốc tế về đào tạo; đồng thời là trung tâm nghiên cứu khoa học nghệ thuật quân sự hàng đầu của Quân đội và của quốc gia. Phát huy truyền thống "Trung thành, tận tụy, đoàn kết, sáng tạo" của đơn vị "Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ đổi mới", 40 năm qua, Học viện đã ÐT, BD được hàng vạn cán bộ cấp cao, có hơn 700 đồng chí trở thành sĩ quan cấp tướng, hơn 100 đồng chí là Ủy viên T.Ư Ðảng, nhiều đồng chí đã và đang đảm nhiệm vị trí cán bộ chủ chốt các cơ quan của Ðảng, Nhà nước, Quân đội; các nhà khoa học hàng đầu về quân sự, quốc phòng, đáp ứng nhu cầu bố trí đội ngũ cán bộ cấp cao trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hiện nay và thời gian tới, tình hình thế giới và khu vực có những biến đổi mau lẹ và sâu sắc; nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc có những phát triển mới; toàn Ðảng, toàn dân và toàn quân đang nỗ lực đưa Nghị quyết Ðại hội XII của Ðảng vào cuộc sống; sự nghiệp GD, ÐT của quốc gia, của Quân đội đang đặt ra mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế. Ðể tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ, nâng cao chất lượng huấn luyện, đào tạo của Học viện, đặc biệt là ÐT, BD đội ngũ cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước và Quân đội có tầm chiến lược, có khả năng tổng kết thực tiễn, đánh giá đúng tình hình hiện tại và dự báo được tương lai để không bị động, bất ngờ, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; bám sát Nghị quyết Ðại hội XII của Ðảng, Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ Quân đội và Nghị quyết Ðại hội Ðảng bộ Học viện lần thứ 10, Học viện Quốc phòng xác định tập trung vào những giải pháp chủ yếu sau:
Một là, nắm vững và vận dụng sáng tạo các quan điểm, đường lối của Ðảng vào nâng cao chất lượng ÐT, BD đội ngũ cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước và Quân đội. Với chức năng, nhiệm vụ là trung tâm ÐT, BD cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước, Quân đội, đòi hỏi Học viện phải chủ động nghiên cứu nắm vững các quan điểm, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về GD, ÐT, về xây dựng Ðảng, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là Nghị quyết Ðại hội XII của Ðảng, các Nghị quyết của Hội nghị T.Ư 8 (khóa XI) về "Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới" và "Ðổi mới căn bản, toàn diện GD, ÐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế". Quán triệt, cụ thể hóa và thực hiện tốt các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch của Quân ủy T.Ư, Bộ Quốc phòng về công tác GD, ÐT trong tình hình mới; chiến lược phát triển GD, ÐT trong Quân đội giai đoạn 2016 - 2020 và những năm tiếp theo.
Hai là, đổi mới nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo, kiểm tra đánh giá kết quả bám sát mục tiêu đào tạo, sự phát triển của thực tiễn và yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới. Nghiên cứu đổi mới nội dung, chương trình huấn luyện - đào tạo phù hợp đối tượng tác chiến và thực tiễn các phương thức tiến hành chiến tranh trên thế giới hiện nay, bảo đảm sâu sắc về lý luận, phong phú về thực tiễn, cập nhật thông tin mới, có tính dự báo khoa học và tính phê phán; cân đối giữa thời gian nghiên cứu lý luận với tập bài xử trí các tình huống quốc phòng - an ninh và những vấn đề mới thực tiễn đặt ra. Nội dung, chương trình có tính tổng hợp cao, toàn diện về chính trị, quân sự, kinh tế, đối ngoại, về vấn đề an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống… song có trọng tâm, trọng điểm nhằm phát triển năng lực trí tuệ, tầm tư duy, năng lực chỉ đạo và tổ chức hoạt động thực tiễn tầm chiến dịch - chiến lược. Kết hợp nhuần nhuyễn những yếu tố hợp lý trong các phương pháp dạy học truyền thống với các phương pháp hiện đại. Coi trọng phương pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm, tạo sự phát triển mạnh mẽ về tư duy: Từ tư duy một chiều (người dạy - người học) sang tư duy hệ thống; từ tư duy kinh nghiệm sang tư duy lý luận và từ nghiên cứu thuần túy về quân sự sang tư duy quốc phòng, an ninh, quân sự, đối ngoại.
Ba là, xây dựng đội ngũ giảng viên có kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp giảng dạy phù hợp, ngang tầm nhiệm vụ. Tập trung quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết của Ðảng ủy Học viện về "Xây dựng đội ngũ giảng viên ở Học viện Quốc phòng giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo", nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên có kiến thức cơ bản, toàn diện, vững chắc, có học hàm, học vị ngày càng cao và tầm nhìn chiến lược nhạy bén; có đạo đức, lối sống trong sáng, lành mạnh, thật sự mô phạm; trình độ khoa học nghệ thuật quân sự sâu sắc và kỹ năng sư phạm thuần thục; có năng lực và phương pháp nghiên cứu những vấn đề mới do thực tiễn đặt ra.
Bốn là, phát huy tính tích cực, chủ động của đội ngũ cán bộ cao cấp trong tự học tập, nghiên cứu, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo. Chú trọng xây dựng động cơ học tập đúng đắn, xuất phát từ nhu cầu bên trong, nhu cầu thiết thân là vấn đề có ý nghĩa quyết định để mỗi cán bộ cấp cao có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao. Cần có những biện pháp khuyến khích, động viên, đề cao tính tự tôn, tự giác, lòng tự trọng và trách nhiệm chính trị của đội ngũ cán bộ cấp cao; đồng thời, có biện pháp kiểm tra sát sao việc tự học để nâng cao trình độ, chống bệnh lười học tập, ngại nghiên cứu những vấn đề mới, khó của người học. Quá trình ÐT, BD phải xây dựng được môi trường dân chủ trong nghiên cứu, trao đổi nhằm "giải phóng" tư duy, dám nghĩ, dám thể hiện chính kiến cá nhân trong nghiên cứu, thảo luận, tập bài… Mặt khác, phát huy tính tích cực, chủ động tự học của đội ngũ cán bộ cấp cao, phải kết hợp chặt chẽ giữa tự nghiên cứu lý luận với tự học trong hoạt động thực tiễn và liên hệ sát chức trách, nhiệm vụ của mỗi người.
Năm là, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và phương tiện kỹ thuật phục vụ huấn luyện đáp ứng yêu cầu đào tạo cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước, Quân đội. Lãnh đạo, chỉ đạo đẩy nhanh việc chuẩn hóa, hoàn thiện hệ thống giáo trình, tài liệu; quản lý, khai thác có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện giảng dạy và nghiên cứu khoa học, nhất là hệ thống trang thiết bị dạy học, các giảng đường chuyên dùng, sở chỉ huy diễn tập tác chiến chiến lược và Trung tâm mô phỏng tác chiến chiến dịch - chiến lược, nhằm giúp cho giảng viên và học viên có điều kiện tiếp cận với thực tế "chiến trường" một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện - đào tạo và nghiên cứu khoa học.
Phát huy thành quả đã đạt được trong 40 năm qua, thời gian tới, Học viện Quốc phòng tiếp tục nỗ lực phấn đấu, huy động sức mạnh tổng hợp nâng cao chất lượng huấn luyện, chú trọng ÐT, BD, phát triển nguồn lực chất lượng cao cho Ðảng, Nhà nước và Quân đội, xứng đáng với danh hiệu "Ðơn vị Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ đổi mới", trung tâm ÐT, BD cán bộ cấp cao của Ðảng, Nhà nước và Quân đội, có nhiều đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong thời kỳ mới.
Trung tướng Bùi Văn Tâm
Bí thư Ðảng ủy, Chính ủy Học viện Quốc phòng