Loại trái cây này vốn được trồng chủ yếu tại các tỉnh miền nam và Nam Trung Bộ, nhưng hiện nay đã được trồng tại nhiều địa phương trên cả nước. Tại xã Vân Nham (Lạng Sơn), một số hộ nông dân đã và đang phát triển vườn thanh long ruột đỏ, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Mùa trái ngọt và niềm hạnh phúc
Việc đa dạng hóa giống cây trồng từ lâu đã trở thành chủ trương lớn mà tỉnh Lạng Sơn tích cực triển khai. Ngoài sự vào cuộc của các cấp, ngành, bản thân các hộ nông dân mạnh dạn đầu tư nhập nhiều giống cây trồng mới, mang lại năng suất cao.
Dù từng gặp thất bại trong những ngày đầu đưa giống thanh long ruột đỏ về trồng tại vườn nhà (xã Vân Nham), nhưng nông dân Mã Anh Toàn đã kiên trì theo đuổi, vượt qua khó khăn để hiện có thu nhập hàng trăm triệu mỗi năm. Ông Toàn cho biết, từ giới thiệu của bạn bè, năm 2014, ông chủ động tìm hiểu mô hình trồng thanh long ruột đỏ và nhập thử cây giống về trồng. “Thời điểm ấy, gia đình tôi mạnh dạn đưa cây thanh long đặc thù của miền nam về thôn Hét, xã Vân Nham để phát triển. Với số vốn tích cóp và vay mượn tôi đã đầu tư 40 triệu đồng để mua giống và làm trụ cho thanh long”, ông Toàn chia sẻ.
Tuy nhiên, do chưa nắm vững kỹ thuật trồng, cộng với thời tiết mưa nhiều, những cây thanh long đầu tiên đã bị hỏng hàng loạt. Một số cây sống sót, phát triển thân rất tốt, cành sum suê, ra hoa nhiều nhưng cho tỷ lệ đậu quả rất thấp. Không nản chí, ông Toàn quyết tâm tới nhiều nhà vườn trồng thanh long đã thành công ở các tỉnh lân cận như Thái Nguyên, Bắc Ninh... để học hỏi kinh nghiệm.
Sau thời gian trau dồi, ông Toàn đã cải tạo lại toàn bộ vườn thanh long của gia đình, chăm sóc theo phương pháp hữu cơ, không lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hay phân bón hóa học, nhất là phải dành nhiều công để làm cỏ...
Năm 2016, những lứa quả chất lượng đầu tiên đã ra đều đặn, với vị ngọt lịm, đậm đà trong niềm hạnh phúc của người trồng. Năm 2017, ông tích lũy vốn mở rộng quy mô lên tới 900 trụ và đến nay đang duy trì quy mô với hơn 1.000 trụ, diện tích trồng khoảng 8.000 m².
Hiện nay mỗi năm, cây thanh long ruột đỏ tại vườn nhà ông Toàn cho thu hoạch từ 7 đến 8 đợt, mỗi trụ được khoảng 20 kg, tổng thu hơn 10 tấn quả một năm, giá thành dao động từ 15.000 đến 25.000 đồng/kg. Gần như quả ra tới đâu, thương lái ở Lạng Sơn, Bắc Ninh, Thái Nguyên thu mua hết tới đó. Nhờ vậy, gia đình có nguồn thu nhập ổn định khoảng 200 triệu đồng/năm.
Tạo sinh kế bền vững cho nhiều nông dân
Chủ tịch Hội Nông dân xã Vân Nham Trần Văn Bảy chia sẻ: “Hội viên nông dân Mã Anh Toàn là một trong những tấm gương tiêu biểu của địa phương trong phong trào phát triển kinh tế, là người tiên phong vươn lên làm giàu từ mô hình trồng thanh long ruột đỏ.
Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông Toàn còn luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và con giống cho những hộ chung quanh để cùng nhau phát triển sản xuất, nâng cao đời sống”.
Hiện nay, ông Toàn cùng các hộ gia đình trồng thanh long ruột đỏ trên địa bàn thành lập Tổ hợp tác Vân Long để phát triển giống cây này. Từ mô hình tổ hợp tác, ông Toàn cùng nhiều hội viên khác chủ động chia sẻ kinh nghiệm trồng cây, nghiên cứu, phòng ngừa sâu bệnh cho cây, áp dụng nhiều phương pháp nuôi trồng hiện đại ứng dụng khoa học và công nghệ, qua đó góp phần tạo sinh kế bền vững cho nhiều hộ nông dân trong khu vực. Tổng diện tích vườn thanh long tại xã Vân Nham hiện hơn 10 ha.
“Nhờ ông Toàn hướng dẫn, năm 2017, gia đình tôi đã chuyển đổi diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả sang trồng thanh long đem lại thu nhập cao. Đến nay, gia đình có 10 sào thanh long với hơn 500 trụ, mỗi năm đem lại thu nhập hơn 150 triệu đồng sau khi đã trừ chi phí...”, anh Sầm Văn Dậu, thành viên Tổ hợp tác Vân Long chia sẻ.
Năm 2023, sản phẩm quả thanh long ruột đỏ của Tổ hợp tác Vân Long, xã Vân Nham đã được đánh giá là sản phẩm OCOP 3 sao. Kết quả đó là động lực cho những người nông dân đầy tâm huyết làm giàu trên mảnh đất quê hương, đồng thời mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông thôn trên địa bàn xã Vân Nham.
