Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược

Sự kiện được tổ chức nhằm chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 (21/4) và hưởng ứng các hoạt động kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5), Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (20/5); đồng thời tạo không gian giao lưu, chia sẻ tri thức giữa các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu, giảng viên và sinh viên, góp phần thúc đẩy khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin khoa học và công nghệ phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Hoạt động triển lãm sách diễn ra từ ngày 17-21/5 tại Thư viện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, giới thiệu hơn 500 đầu sách và ấn phẩm khoa học tiêu biểu được tuyển chọn phong phú, gồm các loại sách: chuyên khảo, tra cứu, giáo trình và nhiều công trình học thuật thuộc các lĩnh vực khoa học và công nghệ. Trong đó, điểm nhấn của hoạt động là hệ thống 12 tạp chí khoa học của Viện Hàn lâm cùng các ấn phẩm của Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) với gần 200 đầu sách, các xuất bản phẩm khoa học của IGroup Việt Nam và Tạp chí Pi (Hội Toán học Việt Nam). Cùng với đó, không gian trưng bày cũng giới thiệu 50 ảnh tư liệu tiêu biểu ghi dấu hành trình xây dựng và phát triển của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong 50 năm làm nổi bật những dấu mốc quan trọng, thành tựu nổi bật và đóng góp với sự phát triển khoa học và công nghệ của đất nước.

Tại triển lãm, hoạt động tặng hơn 200 đầu sách dành cho độc giả cũng góp phần lan tỏa văn hóa đọc và mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức khoa học.

Cũng trong khuôn khổ của sự kiện, tọa đàm “Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - nền tảng cho phát triển công nghệ chiến lược” thu hút các diễn giả là các học giả, nhà nghiên cứu chia sẻ về xây dựng và vận hành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nghiên cứu cơ bản và đào tạo; từ cơ chế thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, phát triển công nghệ đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Thị Mai Hương, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH)-Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong môi trường đại học với trọng tâm là mô hình USTH Innovation Hub - đầu mối kết nối giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và thị trường, được tham chiếu từ các trung tâm quốc tế và điều chỉnh phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Hệ sinh thái này được phát triển trên bảy trụ cột, gồm: Khai thác tài sản trí tuệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hợp tác doanh nghiệp, ươm tạo khởi nghiệp, phát triển không gian sáng tạo và quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Kết quả, năm 2025, USTH được cấp 2 bằng độc quyền sáng chế, nhiều đơn đăng ký đang thẩm định; một số sản phẩm ứng dụng như Sacaromin và Neuro Bio được phát triển theo hướng thương mại hóa; sinh viên đạt nhiều giải thưởng về khởi nghiệp và công nghệ trong nước và quốc tế.

Cũng theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tô Thị Mai Hương, yếu tố then chốt để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn và thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức tại Việt Nam chính là liên kết viện-trường-doanh nghiệp. Mô hình hợp tác mở giữa nhà trường và doanh nghiệp, cho phép kết hợp nguồn lực nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn, thúc đẩy thương mại hóa kết quả khoa học và đào tạo nhân lực chất lượng cao thông qua các hoạt động thực tập, nghiên cứu và triển khai thực tế.

Trong khi đó, Tiến sĩ Ngô Mạnh Tiến, Viện Vật lý (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) thì chia sẻ về sản phẩm công nghệ chiến lược: Robot di động tự hành, từ nghiên cứu, phát triển sản phẩm đến đào tạo nhân lực và hợp tác với doanh nghiệp chế tạo thử nghiệm, chuyển giao công nghệ. Trên cơ sở kết quả sản phẩm để rút ra những kinh nghiệm triển khai mô hình nghiên cứu-phát triển-ứng dụng theo chuỗi cũng như vai trò của đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy hợp tác giữa viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trong chế tạo thử nghiệm và chuyển giao công nghệ. Đây là những yếu tố then chốt góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ chiến lược tại Việt Nam.