Hạn hán gây thiệt hại nặng ở huyện miền núi Hướng Hóa

Đến nay, toàn huyện có hơn 4.000 ha cà-phê, 1.500 ha sắn thiếu nước tưới, cây bắt đầu héo lá, khô cành. Các địa phương bị hạn nặng, thiếu trầm trọng nguồn nước tập trung ở các xã vùng Lìa, bao gồm: Thanh, Thuận, A Túc, A Xing, Xi, A Dơi và vùng trọng điểm cây cà-phê thuộc các xã: Tân Liên, Hướng Tân và Hướng Phùng. Ngoài diện tích lúa và cây công nghiệp thiếu nước tưới, hiện nay người dân đang thiếu nguồn nước sinh hoạt phải xuống các khe, suối lấy nước nhưng nước ở đây cũng đã cạn dần, cho nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn.

Đi dọc các xã vùng Lìa, đâu đâu cũng nghe người dân kêu than vì nắng nóng kéo dài làm ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt và hoạt động sản xuất nông nghiệp. Có mặt tại xã A Xing, một trong bảy xã của huyện Hướng Hóa đang chịu nhiều ảnh hưởng của đợt khô hạn kéo dài này. Toàn xã có 372 ha sắn đang đứng trước nguy cơ thiếu nước, mặc dù chưa có số liệu thống kê chính thức nhưng có thể nhận thấy nhiều diện tích sắn đã có dấu hiệu vàng lá do thiếu nước. Phó Chủ tịch UBND xã A Xing Hồ Văn Thuần cho biết: "Tình hình khô hạn diễn ra từ đầu năm nhưng gần một tháng nay mức độ ngày càng khốc liệt đã làm ảnh hưởng nặng đến hoạt động sản xuất của người dân. Trong đó, chịu ảnh hưởng nặng nhất vẫn là người trồng sắn, bởi đây là cây trồng chủ lực của xã, mỗi gia đình đều có từ một đến vài ha. Nếu trong thời gian tới không có mưa thì nhiều khả năng cây sắn bị chết khô...".

Có mặt tại rẫy sắn của anh Hồ Mua, ở bản Làng Vây, xã Tân Long, chúng tôi tận mắt chứng kiến thiệt hại do hạn hán gây ra. Được trồng cách đây hai tháng, nhưng do nắng hạn gay gắt nên đã có tới 35% số hom giống bị khô; 65% số hom giống tuy mọc được nhưng cây quắt lại không phát triển được. Anh Mua cho biết, không chỉ gia đình anh bị thiệt hại mà hầu hết diện tích cây sắn của bà con trong bản, trong xã đều cùng chung hoàn cảnh như thế.

Nắng nóng kéo dài đã làm mực nước trong các hồ, đập trên địa bàn xuống mức thấp nhất so với mấy năm trước. Hiện một số hồ chứa nước đã xuống dưới mực "nước chết" như hồ Tân Liên (xã Tân Liên); hồ thôn Của (xã Hướng Tân)... Các công trình thủy lợi có dung tích lớn như hồ chứa nước thủy điện Rào Quán, hồ Lìa, hồ Khe Sanh, đập Cù Bai... mực nước đang cạn kiệt. Thời điểm hiện nay, người dân huyện Hướng Hóa đang triển khai gieo cấy lúa vụ hè thu, với diện tích hơn 800 ha và một số loại cây rau màu ngắn ngày. Trước tình hình khô hạn như hiện nay, nếu người dân và chính quyền địa phương không có các giải pháp khắc phục, tiến độ mùa vụ sẽ bị chậm lại và khi đó việc thu hoạch sẽ rơi vào thời điểm bão lũ... "Nếu tình trạng nắng nóng và khô hạn tiếp tục kéo dài trong thời gian tới thì nguy cơ cây cà-phê giảm năng suất là khó tránh khỏi, nhất là đối với những vườn cà-phê từ hai đến bốn năm tuổi, khả năng chịu hạn kém", chị Hồ Thị Hoa, ở xã Hướng Tân, chủ vườn cà-phê rộng hơn 1,5 ha lo lắng nói với chúng tôi.

Để hạn chế thiệt hại do hạn hán gây nên, UBND huyện Hướng Hóa chỉ đạo các cấp, ngành liên quan triển khai nhiều giải pháp đồng bộ giúp người dân chống hạn. Trao đổi với chúng tôi, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hướng Hóa Nguyễn Ngọc Khả cho biết: UBND huyện chỉ đạo chính quyền các xã, thị trấn huy động người dân nạo vét các kênh mương, khơi thông dòng chảy, tích trữ nguồn nước, sử dụng nước một cách tiết kiệm... Bên cạnh đó, lập phương án chống hạn gửi cấp có thẩm quyền xin hỗ trợ kinh phí hơn hai tỷ đồng, trong đó, mua 30 máy bơm nước, 3.000 lít xăng dầu, đầu tư nạo vét 43 công trình thủy lợi trên địa bàn huyện...

Để giúp người dân có nước sạch sinh hoạt trong mùa khô, huyện cũng đã lắp đặt 40 giếng khoan, với kinh phí 700 triệu đồng đưa vào sử dụng đã giải quyết kịp thời nước sạch sinh hoạt, nhất là trong tình hình khô hạn có nhiều khả năng kéo dài như hiện nay.

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Trị chỉ đạo các ban, ngành liên quan và địa phương triển khai các giải pháp chống hạn như huy động mọi nguồn lực tận thu nguồn nước ở khe suối, tuyên truyền, vận động người dân tiết kiệm nước, ưu tiên tối đa nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất. Chuẩn bị các đồ dùng đựng nước để trữ nước khi có mưa. Tăng cường thêm máy móc, thiết bị để bơm hết nguồn nước ở các hồ chứa tưới cho lúa vụ hè thu và các loại cây trồng khác... Để bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân, Trung tâm nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường khẩn trương kiểm tra chất lượng nguồn nước khe, suối ở các xã vùng Lìa; phối hợp Trung tâm y tế dự phòng xác định lại chất lượng nguồn nước mới cho người dân sử dụng để phòng tránh dịch bệnh có thể xảy ra do sử dụng nguồn nước nhiễm bẩn.

Theo dự báo của Trung tâm khí tượng thủy văn tỉnh Quảng Trị, tình hình nắng nóng trong thời gian tới sẽ có nhiều diễn biến bất thường. Vì vậy, việc chủ động trong công tác chống hạn của các địa phương, nhất là huyện miền núi Hướng Hóa cần được quan tâm đúng mức để hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại cho người dân.