Hạn chế nghẽn mạng ATM dịp Tết

Giảm dần hiện tượng ATM báo lỗi

Những ngày cuối tháng 1-2018, chị Phạm Thị Thanh Hiền, kế toán của Công ty SJ Tech Việt Nam tại Khu công nghiệp (KCN) Vân Trung, tỉnh Bắc Giang, sau vài thao tác đơn giản, đã hoàn thành việc rút tiền tại cây ATM của Ngân hàng Vietcombank. Theo chị Hiền, vì thời điểm cuối tháng, nên việc rút tiền tại ATM khá dễ dàng vì vắng người. Thực tế quan sát, tại đây được lắp đặt một dãy bao gồm bốn cây ATM. Công nhân vào, ra giao dịch thoải mái và nếu trong thời gian không phải cao điểm, việc giao dịch diễn ra khá suôn sẻ, thuận tiện.

"Vài năm trở lại đây, công nhân trong khu vực này không còn cảnh "rồng rắn" xếp hàng chờ đợi rất lâu để đến lượt rút tiền, tình trạng không rút được tiền do máy ATM báo lỗi cũng giảm" - chị Hiền chia sẻ. Nhưng cũng như chị Hiền, việc giao dịch suôn sẻ chỉ đối với những công nhân khi họ biết tránh giờ cao điểm. Một công nhân khác cũng làm việc tại KCN Vân Trung cho hay, ở các khu công nghiệp nói chung, vào thời điểm chủ doanh nghiệp "đổ" lương vào tài khoản (từ ngày 12 đến 15 hằng tháng), không thể tránh khỏi việc công nhân phải xếp hàng chờ rút tiền.

Theo thống kê mới nhất từ NHNN, đến nay, cả nước có 53 tổ chức phát hành và thanh toán thẻ với tổng số lượng hơn 127 triệu thẻ ngân hàng đã phát hành. Cùng với việc tăng nhanh số lượng thẻ, số máy ATM và máy POS cũng tăng tương ứng với gần 17.400 máy ATM và hơn 260 nghìn máy POS đang hoạt động trên toàn quốc. Ngoài ra, có khoảng 76 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán (DVTT) triển khai qua in-tơ-nét và hơn 40 tổ chức cung ứng DVTT qua điện thoại di động. Các ATM được kết nối liên thông, người dùng có thể sử dụng thẻ của ngân hàng này để rút tiền và thực hiện một số dịch vụ thanh toán trên ATM của ngân hàng khác, giúp giảm tải rất nhiều những áp lực dồn lên máy ATM.

Tuy đã mở rộng rất nhiều kênh thanh toán không dùng tiền mặt, song với tỷ lệ 85% giao dịch phát sinh là rút tiền qua ATM, chỉ có 15% giao dịch là hoạt động thanh toán, chưa kể thời điểm cuối năm và giáp Tết Nguyên đán, hầu hết các doanh nghiệp đều "để dành" chi trả vào những ngày cuối cùng trong năm, nhằm giữ chân công nhân. Ðó cũng là nguyên nhân khiến lượng giao dịch qua ATM tăng đột biến trong cùng một thời điểm, nhất là tại các KCN, khu chế xuất hay các khu vực tập trung đông dân cư. Thực tế này đã trở thành nỗi trăn trở của cơ quan quản lý cũng như các NHTM lâu nay, khiến cứ đến thời điểm cận kề là phải tăng cường, phối hợp nhiều giải pháp để ứng phó, trị "xin lỗi không thực hiện được giao dịch" cho ATM.

Tăng cường nguồn lực

Theo Phó Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Ninh Ðào Thị Phượng, thông thường, dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, nhu cầu tiền mặt của người dân và doanh nghiệp tăng mạnh. Căn cứ tình hình thực tế trên địa bàn, NHNN chi nhánh tỉnh đã chủ động phương án tiền mặt để bảo đảm đáp ứng đủ, kịp thời về giá trị, cơ cấu mệnh giá hợp lý cho các TCTD. Ðồng thời, có văn bản chỉ đạo các NHTM trên địa bàn chủ động xây dựng phương án cụ thể phục vụ nhu cầu tiền mặt của doanh nghiệp, người dân; chủ động bổ sung kịp thời tiền mặt cho máy ATM cho khách hàng, nhất là KCN và khu vực tập trung đông dân cư; chủ động phương án dự phòng, kể cả trả tiền trực tiếp cho khách hàng để tránh ách tắc và bảo đảm cung cấp tiền mặt dịp cuối năm.

Xác định áp lực giao dịch trên ATM thời điểm áp Tết thường rất cao, cho nên bản thân các TCTD cũng sớm có những phương án cụ thể để chủ động ứng phó. Phó Giám đốc Ngân hàng Agribank chi nhánh Bắc Ninh Nguyễn Trọng Chí cho biết: Với 35 máy ATM trên địa bàn, để bảo đảm hoạt động thông suốt trước và sau Tết, ngân hàng đã chỉ đạo Ban quản lý ATM phân công cán bộ trực, theo dõi tồn quỹ để kịp thời tiếp tiền, không để hết tiền cho dù đó là ngày 30 hay mồng 1 Tết. "Chúng tôi đã dự trữ số lượng tiền mặt bảo đảm cơ cấu, số lượng và chất lượng để bảo đảm đáp ứng. Cùng với đó, phối hợp các nhà mạng để bảo trì, bảo đảm chất lượng máy và đường truyền, tránh phát sinh hỏng hóc trong dịp Tết. Ðồng thời, phân công trực 24/24 giờ về kỹ thuật và đường dây nóng để tiếp nhận phản hồi của khách hàng nếu sự cố xảy ra" - ông Nguyễn Trọng Chí cho biết.

Cũng giống Bắc Ninh, tỉnh Bắc Giang là nơi có nhiều KCN tập trung, nên việc bảo đảm hoạt động thông suốt của máy ATM luôn được NHNN chi nhánh tỉnh quán triệt tới từng TCTD trên địa bàn. Theo số liệu từ NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Giang, đến nay, trên địa bàn tỉnh có 16 NHTM cung ứng dịch vụ thanh toán thẻ, với 159 máy ATM (tăng 11 máy so với năm 2016). Số máy ATM được bố trí trải khắp các huyện ở trong tỉnh. "Vài năm gần đây, hoạt động ATM trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã có chuyển biến tích cực.

Tại các KCN và nơi đông dân cư, các NHTM đã chú trọng tập trung nguồn lực để bảo đảm ATM thông suốt và xây dựng kế hoạch tiếp quỹ, theo dõi định mức tồn quỹ, khi sự cố xảy ra bố trí cán bộ xử lý kịp thời và có báo cáo về NHNN" - Phó Giám đốc NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Giang Lê Thị Hoàng Hà cho biết. Cùng với việc chỉ đạo các NHTM trên địa bàn thực hiện các giải pháp bảo đảm thông suốt hoạt động cho các máy ATM dịp Tết Nguyên đán, NHNN cũng luôn nhấn mạnh tới các giải pháp nhằm đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, tránh ách tắc hoạt động của ATM. Chủ động đề xuất NHTM phối hợp các doanh nghiệp trên địa bàn có kế hoạch chi tiền lương, thưởng cho công nhân để dàn trải thời gian, tránh áp lực lên máy ATM cùng một thời điểm.

Ngoài ra, các NHTM cũng dự phòng giải pháp tình thế thực hiện chi trả bằng tiền mặt qua quỹ các cơ quan, tổ chức nhằm hỗ trợ, giảm tải ùn tắc việc rút tiền tại ATM trong dịp Tết Nguyên đán. Ðơn cử, tại Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Bắc Giang, Tết Nguyên đán năm 2017 vừa qua, trước đề nghị của các doanh nghiệp, ngân hàng đã hỗ trợ chi trả bằng tiền mặt cho công nhân. Phối hợp Công ty cổ phần may Bắc Giang chi thưởng bằng tiền mặt cho hơn 6.000 công nhân và Công ty may Yên Thế chi trả tiền mặt cho gần 2.000 công nhân. Ðây có thể được coi như một động thái mà ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp, công nhân, qua đó giúp giảm tải cho máy ATM trong dịp Tết Nguyên đán.