Chung tay vượt khó khăn ban đầu
Tả Ló San là bản biên giới được thành lập năm 1999, thuộc xã Sen Thượng, huyện Mường Nhé (nay là xã Sín Thầu). Từ 13 hộ dân ngày đầu lập bản, sau 16 năm cả bản Tả Ló San mới có 27 gia đình với tổng số 104 nhân khẩu (trong đó dân tộc Hà Nhì chiếm 87,5%; còn lại là dân tộc Thái, La Hủ), trong khi diện tích tự nhiên của bản lên tới 2.617 ha.
Cách xa trung tâm xã Sín Thầu gần 40 km, Tả Ló San gần như tách biệt bởi chưa có điện lưới quốc gia, không sóng điện thoại, đường sá đi lại cách trở. Mùa mưa chỉ có đàn ông, thanh niên mới đủ sức điều khiển xe máy đi hơn chục ki-lô-mét đường đất rồi sau đó theo con đường độc đạo đi bộ đến trung tâm xã để mua sắm lương thực, đồ dùng thiết yếu. Vì thế, dù rất chăm chỉ làm lụng nhưng người dân nơi đây vẫn đối mặt khó khăn...
Nhớ lại thời gian đầu khi triển khai mô hình điểm tại bản Tả Ló San (tháng 3/2025), đồng chí Mùa A Vảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh chia sẻ: Có rất nhiều trở ngại về địa hình, đường đi lối lại, điều kiện hạ tầng... khiến cuộc sống của người dân nơi đây gặp khó khăn.
Đầu năm 2025, cả bản Tả Ló San mới có một nhà văn hóa bản và một điểm trường mầm non được xây từ gạch, sắt, xi-măng. Đây là hai công trình khang trang nhất bản, nhưng ngặt nỗi cả hai công trình ấy đều đã xuống cấp. Người dân ở đây còn tập quán nuôi thả rông gia súc, gia cầm. Điều này ảnh hưởng đến môi trường sống.
Nhận thấy khó khăn rất khác biệt ở Tả Ló San, các đồng chí lãnh đạo Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh đã họp bàn, quyết định chọn Tả Ló San là khu dân cư đầu tiên thí điểm thực hiện mô hình khu dân cư biên giới đoàn kết, xanh-sạch-đẹp với mục tiêu huy động nguồn lực hỗ trợ xây dựng hạ tầng, nâng cao đời sống người dân.
Đồng thời từ Tả Ló San sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm để xây dựng mô hình chung, cách làm chung cho các bản, khu dân cư khác trên địa bàn 15 xã biên giới.
Ngày mới trên quê hương Tả Ló San
Hưởng ứng lời kêu gọi “chung tay giúp Tả Ló San” trong Đề án xây dựng điểm khu dân cư biên giới đoàn kết, xanh-sạch-đẹp của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, ngay trong tháng 5/2025 đã có hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên cùng cán bộ, Nhân dân, đoàn viên thanh niên xã Sín Thầu về Tả Ló San giúp các gia đình làm mới, sửa chữa nhà ở bảo đảm “ba cứng” nhưng vẫn giữ nét truyền thống nhà trình tường của đồng bào dân tộc Hà Nhì.
Tại Tả Ló San, trên nương lúa, dưới các tán rừng, luôn có đoàn viên thanh niên, chiến sĩ biên phòng tận tình hướng dẫn nông dân cách bón phân, cách trồng cây sa nhân tím, cách làm chuồng nuôi gà, chuồng nhốt gia súc xa khu dân cư.
Ở điểm trường mầm non tại bản, các anh chị đoàn viên thanh niên và chiến sĩ biên phòng góp sức sửa lớp, làm đồ dùng học tập và hướng dẫn học sinh cách vệ sinh cá nhân, giữ gìn đồ dùng học tập sạch đẹp...
Là một trong số các gia đình được chiến sĩ biên phòng, cán bộ, đoàn viên thanh niên xã Sín Thầu và dân bản giúp sức làm ngôi nhà truyền thống của đồng bào Hà Nhì, ông Lỳ Trường Sơn cho biết: Được ở trong ngôi nhà mới nhờ công sức, kinh phí của cán bộ Mặt trận, Nhân dân đã nhiều tháng rồi mà bây giờ ông và người nhà vẫn cứ ngỡ như là đang mơ.
“Nhà mới của gia đình tôi chắc chắn, rộng rãi, lại là ngôi nhà trình tường của người Hà Nhì cho nên đã đem lại cho tôi bao ký ức về thời thơ ấu... Với chúng tôi, ngôi nhà trình tường không đơn thuần là nơi ở che nắng chắn mưa mà dưới mỗi mái nhà là kỷ niệm, là lời nhắc nhở của tổ tiên về truyền thống, phong tục của dân tộc Hà Nhì”, ông Lỳ Trường Sơn bày tỏ.
Không riêng gia đình ông Lỳ Trường Sơn, trong vòng một năm qua, ở bản Tả Ló San có bốn gia đình khác được hỗ trợ làm mới nhà ở (nhà trình tường); 15 gia đình được hỗ trợ sửa chữa nhà ở; 22 gia đình được hỗ trợ kinh phí làm nhà tiêu hợp vệ sinh; 6 hộ nghèo được hỗ trợ tiền mua bò giống; 2.700 cây giống sa nhân tím được cấp đều cho 27 gia đình trồng dưới tán rừng.
Vừa qua, Báo Dân trí và các đơn vị từ thiện chung tay hỗ trợ xây dựng bếp ăn, sửa chữa phòng học, cơ sở vật chất cho điểm trường mầm non Tả Ló San, đáp ứng yêu cầu giảng dạy, học tập và sinh hoạt của giáo viên và học sinh nhà trường; Câu lạc bộ chia sẻ yêu thương Hải Phòng hỗ trợ 28 bộ đèn năng lượng mặt trời cho 28 gia đình, nhà văn hóa bản...
Từ nguồn vận động ủng hộ của các nhà hảo tâm, người dân trong bản tự nguyện hiến đất để san ủi 10.000 m² mặt bằng làm sân vui chơi, tổ chức các chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao của bản.
Cứ mỗi thứ bảy hằng tuần, dân bản Tả Ló San cùng nhau chăm cây quanh nhà văn hóa, thu dọn, vệ sinh đường bản; thành viên tổ an ninh tự quản, tổ bảo vệ rừng, tổ tuần tra bảo vệ biên giới đều luân phiên tham gia cùng bộ đội biên phòng, cán bộ kiểm lâm địa bàn đi tuần tra, bảo vệ đường biên cột mốc và bảo vệ rừng...
Theo đồng chí Mùa A Vảng, số tiền gần 1,5 tỷ đồng hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà ở cho các gia đình và làm mới các công trình cộng đồng ở Tả Ló San tuy không lớn, nhưng sự góp sức của hàng trăm con người với hàng nghìn ngày công để tạo nên diện mạo mới cho Tả Ló San hôm nay là bài học ý nghĩa về sự chung tay của cộng đồng, giúp cộng đồng ngày thêm đoàn kết, gắn bó, hướng tới cuộc sống ngày càng tốt hơn.
Thành công từ Tả Ló San không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ an sinh xã hội đơn thuần, mà mang tầm nhìn chiến lược sâu sắc về quản trị địa phương và phát triển bền vững. Qua kết quả thực hiện tại Tả Ló San, thời gian tới Điện Biên sẽ triển khai nhân rộng mô hình trên 15 xã thuộc tuyến biên giới để từng bước xây dựng thêm nhiều thôn, bản, khu dân cư vững mạnh; xây dựng biên giới vững mạnh, đẹp giàu và bình yên.
