Khẳng định vị thế trên bản đồ thương mại thế giới
Cách đây hơn 16 năm, ngày 11/1/2007, Việt Nam chính thức trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Đây là dấu mốc quan trọng trên hành trình đổi mới và hội nhập quốc tế của đất nước chúng ta. Đến nay, Việt Nam đã hình thành được mạng lưới đối tác kinh tế quốc tế rộng lớn thông qua các khuôn khổ hợp tác song phương, khu vực và đa phương. Chúng ta đã thiết lập quan hệ chính thức với 189/193 quốc gia; có quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư với 224 nước và vùng lãnh thổ; ký 15 hiệp định thương mại tự do (FTA) với hơn 60 đối tác; đã có 71 đối tác công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường.
Các thành tựu đạt được trong hội nhập kinh tế quốc tế đã tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội trong thời gian qua, nổi bật là kinh tế tăng trưởng từng bước vững chắc và ngày càng được cải thiện, quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng. Nếu năm 2006, tổng kim ngạch xuất-nhập khẩu cả nước chỉ ở mức 84,7 tỷ USD, thì đến năm 2022 đã đạt hơn 371 tỷ USD.
Sự gia tăng dòng vốn đầu tư nước ngoài thông qua hội nhập kinh tế quốc tế đang là động lực chính thúc đẩy phát triển nền kinh tế Việt Nam. Năm 2022, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt gần 27,72 tỷ USD. Việt Nam hiện là điểm đến của hơn 32.000 dự án, với tổng vốn đăng ký 378 tỷ USD, từ 136 quốc gia và vùng lãnh thổ; trong đó, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore là những nhà đầu tư nước ngoài lớn của Việt Nam. Nhiều nhà đầu tư lớn trên thế giới như: Apple, Goertek, Foxconn, Luxshare đang có kế hoạch chuyển các hoạt động sản xuất và tăng vốn đầu tư vào Việt Nam,…
Nhiệm vụ cơ bản, trung tâm của nền ngoại giao Việt Nam
Bên cạnh những kết quả tích cực, góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, công tác ngoại giao kinh tế cũng còn những hạn chế, tồn tại. Việc triển khai công tác ngoại giao kinh tế được nhận định chưa thật sự sáng tạo, nhạy bén, nhất là trong bối cảnh nhiều thách thức nổi lên chưa có tiền lệ.
Những hạn chế đã được Ban Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng chỉ rõ tại Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 10/8/2022 về công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển đất nước đến năm 2030: "Nhận thức của các cấp, các ngành về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của ngoại giao kinh tế chưa đầy đủ; ngoại giao kinh tế chưa theo kịp tình hình và yêu cầu phát triển đất nước, chưa gắn kết chặt chẽ với ngoại giao về quốc phòng, an ninh, văn hóa-xã hội để tạo thành sức mạnh tổng hợp. Quan hệ kinh tế với một số đối tác quan trọng còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, đan xen lợi ích chưa thật sự sâu sắc và phát huy hiệu quả thực chất; nguồn lực bên ngoài chưa gắn kết với nguồn lực trong nước,…".
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, định hướng phát triển kinh tế-xã hội và đường lối đối ngoại mà Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã đề ra; nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác ngoại giao kinh tế, trong nhiệm vụ yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội thực hiện, Ban Bí thư nhấn mạnh: "Xác định ngoại giao kinh tế là một nhiệm vụ cơ bản, trung tâm của nền ngoại giao Việt Nam, một động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh, bền vững; đóng vai trò tiên phong trong huy động các nguồn lực bên ngoài, góp phần đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng cường tiềm lực, sức cạnh tranh và năng lực thích ứng của nền kinh tế, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả. Trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác ngoại giao kinh tế cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, lấy lợi ích quốc gia-dân tộc, hiệu quả thực chất làm tiêu chí hàng đầu trong triển khai hoạt động ngoại giao kinh tế".
Tại Hội nghị đẩy mạnh triển khai công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển kinh tế-xã hội đất nước sáu tháng cuối năm 2023 do Bộ Ngoại giao tổ chức vào đầu tháng 7 vừa qua, thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, biểu dương các nỗ lực và kết quả của ngành ngoại giao, các bộ, ngành, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trong triển khai nhiệm vụ đối ngoại và ngoại giao kinh tế thời gian qua, đã bám sát địa bàn, kịp thời tham mưu cho Chính phủ, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch bệnh trong nước, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ, thúc đẩy phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội. Về tình hình sắp tới, Thủ tướng nêu rõ: Khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi, do đó chúng ta phải nỗ lực đoàn kết, thống nhất, vượt qua; phải triển khai tốt công tác ngoại giao kinh tế.
Trước đó, tại Hội nghị triển khai Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Chỉ thị số 15 của Ban Bí thư về công tác ngoại giao kinh tế và những trọng tâm ngoại giao kinh tế năm 2023 diễn ra vào hồi tháng 3/2023, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Phải đẩy mạnh hoạt động ngoại giao kinh tế phục vụ thu hút đầu tư chất lượng cao của các tập đoàn đa quốc gia, tranh thủ xu thế chuyển dịch và nâng cao vị trí của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu; chủ động thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc trên cơ sở bảo đảm yếu tố phát triển bền vững,… Cụ thể hóa chủ trương xây dựng nền ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển, lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đưa ngoại giao kinh tế thật sự trở thành một động lực mạnh mẽ cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.
