Đề xuất thêm chế tài để ngăn chặn tình trạng "bỏ cọc" khi đấu giá tài sản

Sáng 28/7, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở với cá nhân trúng đấu giá nhưng "bỏ cọc"

Trình bày tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, trên cơ sở thể chế hóa 5 chính sách đã được thông qua, dự thảo Luật đề xuất giữ nguyên 18 điều; sửa đổi, bổ sung 46 điều; bổ sung 7 điều; lược bỏ 10 điều của Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (được sửa đổi, bổ sung năm 2024).

Dự thảo Luật bổ sung quy định về việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá đối với tài sản có giá khởi điểm dưới 200 triệu đồng theo hướng tạo điều kiện cho việc lựa chọn các tài sản có giá khởi điểm nhỏ như nêu trên được nhanh chóng, kịp thời, tiết kiệm thời gian, chi phí.

Trên cơ sở luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 66.21/2026/NQ-CP ngày 26/6/2026 của Chính phủ, dự thảo Luật bổ sung quy định đấu giá bằng hình thức trực tuyến trên Hệ thống đấu giá trực tuyến đối với 2 loại tài sản, bao gồm:

Tài sản kết cấu hạ tầng; tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước; tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị (trừ tài sản là trụ sở, nhà gắn liền với đất) và tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân có tổng giá khởi điểm của tất cả tài sản trong một cuộc đấu giá từ 200 triệu đồng trở lên, trừ tài sản đặc biệt, tài sản chuyên dùng tại đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân;

Quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư theo điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Đất đai mà thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định pháp luật về đầu tư.

Đáng chú ý, dự thảo Luật đề xuất nâng tỷ lệ tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất cho cá nhân lên từ 20% đến 50% giá khởi điểm của tài sản đấu giá nhằm hạn chế tình trạng "bỏ cọc". Đồng thời, bổ sung quy định nguyên tắc về việc người tham gia đấu giá đã nộp hồ sơ, tiền đặt trước hợp lệ và tham dự phiên đấu giá thì được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng với giá khởi điểm.

Dự thảo cũng bổ sung quy định cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với cá nhân trúng đấu giá nhưng "bỏ cọc" trên cơ sở luật hóa các quy định của Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định xử lý khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.

Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban nhận thấy, hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và đủ điều kiện trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật để bảo đảm nguyên tắc Luật chỉ quy định những nội dung có tính ổn định, có giá trị lâu dài và thuộc thẩm quyền của Quốc hội; những nội dung cần điều chỉnh linh hoạt thì giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền quy định chi tiết hoặc ban hành theo thẩm quyền.

Về đấu giá trực tuyến, đề nghị tiếp tục làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia và Hệ thống đấu giá trực tuyến; cơ chế kết nối, chia sẻ dữ liệu; trách nhiệm của các cơ quan quản lý và tổ chức vận hành hệ thống; bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và tránh đầu tư trùng lặp.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ đối với các quy định về tiền đặt trước và bước giá, bảo đảm tính khả thi; làm rõ nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản nhằm bảo đảm tính cạnh tranh, công khai, minh bạch của cuộc đấu giá, hạn chế tình trạng bước giá quá lớn hoặc quá nhỏ ảnh hưởng đến hiệu quả đấu giá.

Rà soát, hoàn thiện các quy định về đấu giá trực tuyến

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Đấu giá tài sản, nhằm thể chế hoá đầy đủ, kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng liên quan đến lĩnh vực đấu giá tài sản, khắc phục những hạn chế, bất cập của pháp luật hiện hành đối với hoạt động đấu giá, nhất là vấn đề liên quan đến đấu giá quyền sử dụng đất, đấu giá trực tuyến, xử lý các hành vi thông đồng, dìm giá, trả giá bất thường sau đó không thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, để thúc đẩy hoạt động đấu giá tài sản phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật, bảo đảm chỉ sửa đổi những nội dung đã được tổng kết thực tiễn, có đánh giá tác động đầy đủ, rõ ràng, thuộc thẩm quyền của Quốc hội, tuân thủ yêu cầu về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật, chú trọng tham khảo kinh nghiệm quốc tế trong đấu giá tài sản để thiết kế các quy định bảo đảm ổn định, hiệu quả, khả thi, tiệm cận với luật pháp và thông lệ quốc tế.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý, các cơ quan cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về đấu giá trực tuyến, làm rõ vị trí, chức năng, phạm vi quản lý, vận hành của Cổng đấu giá tài sản quốc gia và hệ thống đấu giá trực tuyến, cơ chế quản lý kết nối, chia sẻ dữ liệu, trách nhiệm các cơ quan, tổ chức có liên quan, bảo đảm công khai, minh bạch, an toàn thông tin, tránh đầu tư trùng lặp, gây thất thoát, lãng phí tài sản công…

Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) để Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới, giao Chính phủ chỉ đạo, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, chịu trách nhiệm toàn diện về tính đầy đủ, chính xác, khách quan của hồ sơ, số liệu, thông tin và kết quả tiếp thu, chỉnh lý, chất lượng dự án Luật.