Để lòng nhân ái không bị "rút ruột"

Trộm hàng trăm triệu đồng của trẻ khuyết tật

Như báo Nhân Dân điện tử phản ánh, từ tố giác của cô X., nguyên cán bộ Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang, phòng Cảnh sát điều tra tội phạm kinh tế và chức vụ, Công an tỉnh Hà Giang tiến hành xác minh, kết luận: Trong hai năm 2012, 2013 Giám đốc Phạm Ngọc Thành, Kế toán Nguyễn Thị Lan Anh thuộc Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang đã chiếm đoạt hơn 181 triệu đồng từ nguồn hỗ trợ trẻ tàn tật đi khám sàng lọc và mua sắm các thiết bị y tế. Mặc dù xác định hành vi trên có dấu hiệu của tội "tham ô", song Công an tỉnh Hà Giang đã ra thông báo số 07/ CSĐT ngày 12 tháng 11 năm 2013 gửi Giám đốc sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Hà Giang Lý Quang Thái cho biết sẽ "không khởi tố vụ án để góp phần ổn định chính trị địa phương", như Giám đốc Sở có văn bản đề nghị trước đó.

Có một thông tin khiến nhiều người sửng sốt, đó là, ngay tại thời điểm bị điều tra, các đối tượng nói trên đã tổ chức thêm một đợt khám, hỗ trợ thiết bị cho khoảng 30 trẻ khiếm thính. "Ăn quen bén mùi", tại đây bất chấp việc một số sai phạm đã được chỉ rõ, lợi dụng sự kém hiểu biết, thiếu thông tin của người nhà trẻ khuyết tật, một số cán bộ của Trung tâm đã hướng dẫn người dân ký nhận vào chứng từ khống để tiếp tục ăn cắp tiền của trẻ. Cá biệt, có gia đình còn được cán bộ trung tâm nhờ ký khống vào tên người khác nhưng không được phát tiền... Mãi đến sau này, khi giám đốc và kế toán bị bắt, một số cán bộ ở Trung tâm đã hoàn nộp số tiền này vào tài khoản.

Theo cô X.- người đã tố cáo sai phạm xảy ra tại Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang, thì ngoài việc ăn bớt tiền hỗ trợ, nâng khống giá thiết bị y tế như báo Nhân Dân điện tử đã thông tin, những cán bộ biến chất nói trên còn lập nhiều chứng từ khống để rút tiền, hàng của các nhà hảo tâm hỗ trợ các cháu khuyết tật. Cụ thể, như đêm trung thu, mặc dù được mời ăn tối cùng các nhà hảo tâm, song những cán bộ nói trên đã lập chứng từ khống, thanh toán bữa ăn hơn bảy triệu đồng. Hoặc, dù bếp sử dụng gạo của nhà hảo tâm nấu cho trẻ ăn, song họ vẫn lập chứng từ mua gạo để chiếm hưởng số tiền đó... Những nội dung này đã được chuyển đến cơ quan điều tra. Tại thông báo 09/CSĐT-(PC46) ngày 25-11-2013, trả lời người tố cáo, cơ quan điều tra xác nhận "về cơ bản là đúng sự thật".

Điều này cho thấy, số tiền của trẻ khuyết tật bị các đối tượng chiếm dụng chắc chắn sẽ không dừng lại, thậm chí là vượt xa con số 181 triệu đồng đã được công bố, và số đối tượng liên quan cũng sẽ tăng, chứ không dừng ở hai người như thông tin ban đầu.

Một lãnh đạo ở UBND tỉnh Hà Giang chua xót: "Số tiền bị chiếm dụng tuy không lớn bằng các vụ "đại án", nhưng ảnh hưởng của nó lại rất lớn, làm mất lòng tin của các nhà hảo tâm, làm dư luận có cái nhìn méo mó đến quyết tâm phòng chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước, đồng thời gây ảnh hưởng trực tiếp đến hàng trăm, hàng nghìn trẻ khuyết tật trên địa bàn".

Các nhà hảo tâm hỗ trợ 100% chi phí tổ chức Tết Trung thu cho trẻ khuyết tật, nhưng lãnh đạo Trung tâm lại lập chứng từ khống để rút tiền.

Lỗi chính- do con người

Sau khi báo Nhân Dân điện tử phát hiện, thông tin việc các ngành chức năng ở Hà Giang "không khởi tố các đối tượng tham ô", Phó Thủ tướng Chính phủ đã có ý kiến yêu cầu Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang kiểm tra, xử lý sự việc báo nêu.

Cuối tháng 12-2013, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Hà Giang đã ra quyết định khởi tố vụ án Tham ô xảy ra tại Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang, đồng thời ra quyết định khởi tố, bắt giam giám đốc, kế toán. Đến ngày 25-2-2014, cơ quan điều tra tiếp tục ký lệnh bắt tạm giam bà Lâm Thị Thành, Trưởng phòng phục hồi chức năng Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh.

Theo cô X., việc xảy ra ở Trung tâm có thể đã được phát hiện, xử lý sớm nếu lãnh đạo Sở Lao động, Thương binh & Xã hội tỉnh làm việc có trách nhiệm. Bởi vào khoảng tháng 4-2013, sau khi có tin đồn bản thân sẽ bị lãnh đạo sở chuyển công tác, cô X.. đã viết thư gửi ông Lý Quang Thái, Giám đốc sở Lao động, Thương binh & Xã hội để giãi bày. Trong thư, chị có đề cập đến mâu thuẩn nảy sinh giữa cô X. và giám đốc Trung tâm, dẫn đến việc cô X. bị cô lập, không cho tham dự các cuộc họp có bàn đến tài chính, chế độ mặc dù cô X. là thành viên ban giám đốc. Đồng thời giám đốc Trung tâm cũng đã "bắn tin" cho biết đã đề nghị lãnh đạo Sở chuyển cô X. sang công tác ở đơn vị khác.

Cô X. cho biết, trong lá thư này cô X. đã đề cập nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn là do bản thân "không đồng tình với cách làm thiếu minh bạch" của giám đốc Trung tâm.

Và thay vì làm rõ hành vi "thiếu minh bạch" của giám đốc Trung tâm như tố cáo, thì ông Lý Quang Thái, Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh, đã không công bố lá thư, cũng như Bản tường trình của cô X. viết vào tháng 9-2013, thậm chí, ngay cả công văn 09/CSĐT ngày 12-11-2013 của cơ quan điều tra về việc thông báo sai phạm xảy ra tại Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật, ông Thái cũng không công bố với các đồng chí trong Đảng ủy, Ban giám đốc cho đến khi sự việc được đăng tải lên báo Nhân Dân điện tử.

Cần xây dựng hệ thống giám sát

Theo nguồn tin của PV, các đối tượng ở Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh đã thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền của trẻ tàn tật bằng rất nhiều thủ đoạn. Đơn cử, như việc nâng khống giá thiết bị, mua thiết bị rẻ tiền hơn so với dự toán, nhưng quyết toán theo giá dự toán được duyệt. Hoặc, biến hàng tài trợ của các cá nhân, tổ chức thành hàng hóa do trung tâm trích tiền ra mua. Số tiền này được chia nhau bỏ túi. Hoặc, họ yêu cầu gia đình của trẻ ký vào nhiều mẫu giấy, nhưng trong đó chỉ có một mẫu viết sẵn số tiền. Người nhà chỉ được nhận số tiền bằng số tiền được ghi trên giấy. Sau đó, cán bộ trung tâm sẽ điền số tiền vào các mẫu giấy còn lại sao cho phù hợp với tổng số tiền các cháu được hỗ trợ để quyết toán, đút túi.

Và đáng nói, cho đến thời điểm hiện tại, hầu hết các trung tâm cứu trợ, bảo trợ của nhà nước, tư nhân ở nước ta vẫn đang thực hiện chế độ quản lý tiếp nhận, sử dụng tiền, hàng cứu trợ tương tự như ở Trung tâm cứu trợ tỉnh Hà Giang. Và có thể nhờ bộ máy giám sát tốt hơn, phương pháp giám sát tốt hơn, trình độ dân trí cao hơn nên các cháu ở một số địa phương khác được hưởng chế độ trọn vẹn, đầy đủ hơn. Tuy nhiên, việc xây dựng bộ máy, cơ chế giám sát này chỉ mới dừng ở mức "sáng tạo" của từng đơn vị, chứ chưa được thành quy định có tính chất bắt buộc các đơn vị trên cả nước phải thực hiện. Vì thế, với "nền tảng" lỏng lẻo như hiện tại, thì khó có thể khẳng định chỉ Hà Giang mới có sai phạm!

Sự việc xảy ra ở Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang, có dấu hiệu bao che của Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh và việc thiếu hẳn việc giám sát hoạt động tiếp nhận, sử dụng nguồn hàng cứu trợ, hỗ trợ, đã làm cho niềm tin của các hảo tâm bị suy giảm. Có người đã liên hệ chuyện này với những vụ "ăn chặn" đã xảy ra ở một số địa phương khác. Một mạnh thường quân ở thành phố Hà Giang, có lần đến Trung tâm cứu trợ trẻ tàn tật tỉnh đi chợ, nấu cơm giúp các cháu, đã thở dài: "Ngày trước, chúng tôi gửi tổ chức này, tổ chức kia giúp các cháu. Nhưng sau này thấy nhiều nơi ăn bớt ăn xén nên đến trao trực tiếp cho Trung tâm. Bây giờ xảy ra chuyện này mới biết, đến tận nơi vẫn thất thoát như thường".

Một số tổ chức phi chính phủ, sau việc này, đã quyết định tạm dừng các khoản hỗ trợ cho trẻ tàn tật tại Hà Giang, cho đến khi các vấn đề xảy ra tại Trung tâm được giải quyết xong. Đồng thời, mong muốn các cơ quan chức năng sớm ban hành cơ chế giám sát, thậm chí xây dựng cả công cụ giám sát hệ thống này, để tránh xảy ra những việc tương tự, nhất là trong bối cảnh ngày càng nhiều tổ chức, cá nhân, cơ sở tôn giáo thành lập các trung tâm hỗ trợ, cứu trợ, nuôi dưỡng trẻ em, trẻ em tàn tật ở khắp mọi miền đất nước.

Để lòng nhân ái không bị "rút ruột"

Khởi tố, tạm giam hai đối tượng ăn chặn tiền hỗ trợ trẻ khuyết tật

Khởi tố vụ án tại Trung tâm cứu trợ trẻ em tàn tật tỉnh Hà Giang

Chính phủ chỉ đạo giải quyết vụ chiếm dụng tiền trẻ em khuyết tật Hà Giang

Liệu có đường dây "chạy án"?

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang triệu tập các ngành liên quan

Không khởi tố tham ô là... "góp phần ổn định chính trị địa phương" (?!)

Chiếm dụng tiền hỗ trợ đi lại của trẻ em khuyết tật