Quyết tâm gỡ “thẻ vàng”
Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Kế hoạch số 423/KH-UBND thực hiện các biện pháp khắc phục khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) và triển khai “Tháng cao điểm” chống khai thác IUU trên địa bàn.
Trong tháng 9, Đà Nẵng tập trung rà soát đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác, truy xuất nguồn gốc và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, nhằm khắc phục các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Nam Hưng cho biết, “Tháng cao điểm” chống khai thác IUU nhằm khắc phục những hạn chế, thực hiện các khuyến nghị của EC sau đợt thanh tra lần thứ 5 và tạo chuyển biến trong quản lý nghề cá. Đây cũng là dịp rà soát, hoàn thiện hồ sơ, dữ liệu, làm việc với đoàn kiểm tra EC, góp phần cùng cả nước tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026.
Để thực hiện, Đà Nẵng đặt ra các mục tiêu trọng tâm. Theo đó, 100% số tàu cá đã đăng ký phải được cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời trên hệ thống Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); xác định chủ tàu, vị trí, tình trạng hoạt động và tình trạng pháp lý. 100% số tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) được kiểm soát tình trạng thiết bị khi xuất, nhập bến. 100% số lượt tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên Hệ thống phần mềm truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT).
Đối với hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang các thị trường yêu cầu, 100% số hồ sơ phải được xử lý trên eCDT theo quy định, trừ trường hợp bất khả kháng. 100% số doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu các loài có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu được kiểm tra theo phương pháp đánh giá rủi ro; các sai lệch về nguyên liệu, định mức, sản lượng và hồ sơ truy xuất phải được xác minh, xử lý dứt điểm. 100% số vụ việc vi phạm IUU được tiếp nhận, xác minh, xử lý đúng thẩm quyền và thời hạn, nhất là các trường hợp mất kết nối, can thiệp thiết bị VMS, vượt ranh giới.
Thành phố Đà Nẵng hiện có 4.062 tàu cá, 100% đã được đăng ký, cập nhật trên hệ thống VNFishbase. Trong đó, toàn bộ tàu có chiều dài từ 15m trở lên đã lắp đặt thiết bị VMS. Thành phố đã triển khai hệ thống eCDT quản lý xuất, nhập bến điện tử và kết nối dữ liệu giữa các lực lượng. Việc ghi nhật ký khai thác điện tử (e-Logbook) cũng được đẩy mạnh, từng bước thay thế ghi chép thủ công, góp phần minh bạch sản lượng, ngư trường và thời gian khai thác. Qua đó, cơ quan chức năng có thêm cơ sở phát hiện, xử lý những bất thường trong hoạt động khai thác hải sản.
Theo Ban Quản lý Âu thuyền và cảng cá Đà Nẵng, để kiểm soát hoạt động của tàu cá ngay từ khâu xuất, nhập bến, đơn vị tăng cường quản lý bằng dữ liệu; thường xuyên thông báo đến chủ tàu, thuyền trưởng khi vào, rời các cảng cá Thọ Quang (phường Sơn Trà) và Tam Quang (xã Núi Thành); yêu cầu sử dụng ứng dụng truy xuất nguồn gốc hải sản điện tử để khai báo thông tin cập, rời cảng. Hiện, 100% số tàu cá cập, rời hai cảng đã thực hiện kê khai qua ứng dụng.
Đa dạng hình thức tuyên truyền
Nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, Bộ đội Biên phòng Đà Nẵng tăng cường tuyên truyền, vận động, tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm và phối hợp truy xuất nguồn gốc hải sản sau khai thác; Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 đổi mới phương thức tiếp cận ngư dân theo hướng sát cơ sở; phối hợp các cơ quan chức năng trực tiếp đến Cảng cá Tam Quang, lên từng tàu cá và đến các hộ gia đình để phổ biến, hướng dẫn quy định pháp luật trước mỗi chuyến biển.
Ông Trần Quốc Tú, chủ tàu kiêm thuyền trưởng tàu cá ĐNa 91558 TS chia sẻ: “Được cảnh sát biển giải thích cụ thể từng quy định, tôi nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình. Tôi cam kết chấp hành nghiêm pháp luật, luôn duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS), tuyệt đối không xâm phạm vùng biển nước ngoài”.
Thượng tá Nguyễn Văn Bách, Phó Chính ủy Hải đoàn 21 (Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2) cho biết, trong “Tháng cao điểm” chống khai thác IUU, Hải đoàn tiếp tục tuyên truyền sát cơ sở, trực tiếp hướng dẫn pháp luật cho chủ tàu, ngư dân nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của ngư dân trong khai thác hải sản hợp pháp.
Phường Sơn Trà hiện quản lý gần 1.000 tàu cá, trong đó có gần 400 tàu khai thác xa bờ. Với số lượng tàu lớn, địa phương triển khai nhiều giải pháp quản lý nghề cá, chú trọng tuyên truyền và ký cam kết. Đến nay, nhiều chủ tàu chủ động hoàn thiện thủ tục trước mỗi chuyến biển, hạn chế nguy cơ phát sinh vi phạm.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Võ Đình Công cho biết, việc kiểm soát đội tàu hiện còn gặp nhiều bất cập do địa bàn vừa giáp sông, vừa giáp biển; tàu thuyền neo đậu rải rác và thường xuyên biến động trong mùa bão. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán tàu không thực hiện thủ tục sang tên và ý thức chấp hành pháp luật còn hạn chế của một bộ phận ngư dân cũng khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn.
“Chính quyền địa phương khuyến cáo chủ tàu cá neo đậu tại Âu thuyền, Cảng cá Thọ Quang chấp hành các quy định pháp luật về thủy sản. Các chủ tàu cần thực hiện nghiêm việc báo cáo kịp thời cho cơ quan quản lý ngay khi có bất kỳ thay đổi nào về thông tin cá nhân, liên lạc hoặc mua bán, chuyển nhượng tàu cá để cơ quan quản lý kịp thời theo dõi, cập nhật dữ liệu”, ông Công nhấn mạnh.
