Chung sức bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống

Nước ta đang đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa, tốc độ đầu tư phát triển cao, trong khi chưa có nhiều kinh nghiệm và năng lực xử lý lượng chất thải từ sản xuất và tiêu dùng đang tăng theo cấp số nhân, làm cho môi trường ngày càng xuống cấp trầm trọng. Nạn ô nhiễm môi trường trên khắp cả nước, từ thành thị đến nông thôn là điều khó tránh khỏi do công cuộc phát triển công nghiệp, nông nghiệp của đất nước chưa đồng bộ với đầu tư bảo vệ môi trường, xử lý chất thải, dẫn đến những hệ lụy như: ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước qua nước thải kỹ nghệ, ô nhiễm do phế thải rắn trong sản xuất công nghệ, trong sinh hoạt hằng ngày của người dân... Ngay trong việc xử lý chất thải, lâu nay, vẫn chôn lấp là chính, thiếu giải pháp hoàn thiện để không gây ra ô nhiễm thứ cấp.

Hằng ngày, các tỉnh, thành phố trong cả nước phải đối mặt với khối lượng rác thải lớn lên đến hàng nghìn tấn. Việc xử lý khối lượng rác thải quá lớn trong điều kiện chưa được phân loại đầu nguồn tại Việt Nam là một thách thức khắc nghiệt. Những tạp chất nguy hại trong rác sẽ phá hủy cấu trúc của các thiết bị xử lý trong một thời gian rất ngắn, nếu không có kinh nghiệm dày dạn và chuyên môn sâu trong lĩnh vực này thì dù có áp dụng các công nghệ tiên tiến của nước ngoài cũng không thể xử lý một cách hiệu quả và triệt để. Các nhà đầu tư sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc bảo trì, bảo dưỡng, thay thế thiết bị vì giá thành và chi phí vận hành rất cao. Bất cứ mắt xích nào trong dây chuyền thiết bị bị hỏng hóc mà không được sửa chữa, thay thế kịp thời sẽ làm dồn đọng một lượng rác lớn chưa qua xử lý, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Vì thế, để có thể thành công trong việc xử lý triệt để và hiệu quả rác thải công nghiệp và sinh hoạt cũng như rác thải nguy hại tại Việt Nam, các nhà đầu tư phải dũng cảm, chấp nhận trả giá đắt để nghiên cứu thử nghiệm, đồng thời phải tích lũy nhiều kinh nghiệm và chuyên môn sâu trong lĩnh vực này sao cho thích ứng với nguồn rác thải cực kỳ phức tạp tại nước ta. Trên thực tế, đã có nhà máy với thiết bị công nghệ hiện đại nhập từ nước ngoài về chỉ sau một thời gian ngắn đã phải ngừng hoạt động hoàn toàn.

Bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại, là nhân tố bảo đảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân; góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế. Nghị quyết 41-NQ/T.Ư của Bộ Chính trị về Bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã nêu rõ: Thu gom và xử lý toàn bộ rác thải sinh hoạt và rác thải công nghiệp bằng các phương pháp thích hợp, trong đó ưu tiên cho việc tái sử dụng, tái chế chất thải, hạn chế tối đa khối lượng rác chôn lấp, nhất là với các đô thị thiếu mặt bằng làm bãi chôn lấp.... Tiếp theo, ngày 21-1-2009, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 29-CT/T.Ư Về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 41 nêu trên, với nội dung chủ yếu là chỉ đạo thực hiện bảy nhiệm vụ cụ thể, trong đó có đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường, có cơ chế, chính sách khuyến khích các tổ chức, cá nhân, cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường.

Quán triệt sự chỉ đạo đó, Kiên Giang là tỉnh đầu tiên ở Tây Nam Bộ có chủ trương khuyến khích đầu tư xây dựng nhà máy xử lý, chế biến rác thải theo phương thức tiên tiến, công nghệ hiện đại, ưu tiên dự án phát huy trí tuệ và nội lực phù hợp điều kiện đặc thù về nguồn rác chưa được phân loại tại nguồn ở nước ta.

Với những nỗ lực không ngừng để làm chủ công nghệ phù hợp cùng với uy tín và kinh nghiệm, Công ty cổ phần Ðầu tư - Phát triển Tâm Sinh Nghĩa đã được UBND thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang chọn làm chủ đầu tư dự án 'Nhà máy xử lý rác thành phố Rạch Giá - Kiên Giang' tại xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Ðất, tỉnh Kiên Giang, công suất 200 tấn/ngày. Dự án này áp dụng công nghệ phù hợp điều kiện trong nước nhằm xử lý toàn bộ nguồn rác thải sinh hoạt hằng ngày của thành phố Rạch Giá và các huyện vùng phụ cận trong tỉnh Kiên Giang, chế biến rác thải thành phân bón hữu cơ vi sinh và các sản phẩm plastic hỗn hợp như: Hạt nhựa, cọc thông minh (rất thích hợp trong trồng hồ tiêu), ống cống, dải phân cách đường, thùng đựng rác, tấm panel, dầu đốt công nghiệp...

Dự án mang ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện môi trường sống trong sạch của cộng đồng xã hội, mang tính nhân văn cao và đem lại hiệu quả to lớn biến nguồn rác thải là thủ phạm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trở thành nguyên liệu để tạo ra những sản phẩm hữu ích cho cuộc sống. Ðồng thời, dự án còn tạo ra việc làm và đào tạo nghề chuyên nghiệp cho các lao động phổ thông nói chung, những người trước đây sinh sống trên bãi rác nói riêng.

Trải qua hai năm xây dựng, nhà máy đã hoàn thành, đưa vào sử dụng đạt công suất, hiệu quả đúng thiết kế và chuẩn bị làm lễ khánh thành để đáp ứng mong ước của cán bộ, nhân dân địa phương.

Công ty Tâm Sinh Nghĩa là một trong những đơn vị đi đầu sáng tạo, nghiên cứu sáng chế công nghệ và thiết bị phù hợp với điều kiện đặc thù xử lý chất thải rắn sinh hoạt chưa qua phân loại tại nguồn. Ðây là công nghệ trong nước 100% đầu tiên, được nghiên cứu hoàn thiện, bảo đảm tính đồng bộ, tương đối hiện đại, trình độ cơ khí hóa cao, liên hoàn, khép kín ra đến sản phẩm cuối cùng, quá trình xử lý triệt để, tỷ lệ chôn lấp dưới 10%, không gây ô nhiễm môi trường thứ cấp, bảo đảm các chỉ tiêu an toàn, vệ sinh công nghiệp và vệ sinh môi trường. Công nghệ này bao gồm các hệ thống dây chuyền chính được kết nối: hệ thống dây chuyền phân loại tách lọc rác tỉ mỉ thành nhiều dòng rác khác nhau; hệ thống dây chuyền xử lý hỗn hợp hữu cơ dễ phân hủy, chuyển hóa thành mùn hữu cơ để sản xuất phân bón hữu cơ phục vụ nền sinh thái bền vững; hệ thống dây chuyền xử lý phế thải dẻo thành hạt nhựa dẻo tái chế để sản xuất ra các mặt hàng nhựa plastic thân thiện với môi trường, phục vụ ngành chế tạo máy, xây dựng và giao thông; hệ thống nhiệt phân xử lý và tái chế phế thải dẻo thành dầu đốt công nghiệp; hệ thống lò đốt hiện đại để xử lý triệt để các loại rác hữu cơ khó phân hủy và làm sạch các phế thải vô cơ trước khi đóng rắn hoặc làm vật liệu san lấp giảm tỷ lệ chôn lấp xuống dưới 5%.

Hiện nay, Công ty cổ phần Ðầu tư - Phát triển Tâm Sinh Nghĩa đang độc quyền công nghệ xử lý chất thải rắn, công nghệ Tâm Sinh Nghĩa đã được Bộ Xây dựng chủ trì lập Hội đồng Thẩm định đánh giá và cấp Giấy chứng nhận công nghệ phù hợp với điều kiện rác thải chưa qua phân loại đầu nguồn tại Việt Nam và được cấp bằng sáng chế độc quyền, đăng ký bản quyền tại Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Công ty cổ phần Ðầu tư - Phát triển Tâm Sinh Nghĩa hiện có gần mười nhà máy trên khắp cả nước xử lý rác theo công nghệ ưu việt này. Trong số đó, khởi đầu là Nhà máy xử lý rác Thủy Phương, TP Huế hoạt động liên tục suốt sáu năm qua, đem lại hiệu quả và uy tín cao, được nhiều đồng chí lãnh đạo Ðảng, Nhà nước tới thăm và lớn nhất là Nhà máy xử lý rác Củ Chi, TP Hồ Chí Minh, công suất 1.000 tấn/ngày với tổng vốn đầu tư hơn một nghìn tỷ đồng, đang hoàn thiện để đưa vào hoạt động trong tháng 8-2011. Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc công ty Ngô Xuân Tiệc quyết tâm phấn đấu trong vài năm tới sẽ xây dựng, đưa vào vận hành thêm hàng chục nhà máy nữa nhằm biến rác thải sinh hoạt từ chỗ là thảm họa đối với con người được chuyển hóa thành nguồn nguyên liệu và hàng hóa thân thiện, hữu ích cho cộng đồng. Mong ước tốt đẹp nêu trên có nhiều triển vọng trở thành hiện thực, bởi bên cạnh tâm huyết và nỗ lực của doanh nghiệp luôn có sự quan tâm chỉ đạo, hỗ trợ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng, trong đó có vai trò thường xuyên tham gia đóng góp trí tuệ, công sức của nhiều nhà khoa học hàng đầu với tư cách là cố vấn và thành viên Hội đồng khoa học của Tâm Sinh Nghĩa, như: PGS, TS Phan Chi, Chủ tịch Hội đồng thẩm định khoa học; GS, TS Nguyễn Lân Dũng, cố vấn Công nghệ sinh học; GS, VS, TSKH Nguyễn Anh Tuấn, cố vấn Cơ khí chế tạo máy; TS Dương Văn Hợp, cố vấn Công nghệ sinh học; GS, TS Nguyễn Quang Thạch, cố vấn Sinh học nông nghiệp; GS, TS Nguyễn Văn Thân, cố vấn Công nghệ hóa dẻo...