Chung quanh việc giải phóng mặt bằng dự án Trung tâm thương mại tại TP Long Xuyên

Trung tâm thương mại Vịnh Trà là một trong những tiểu dự án trong tổng thể quy hoạch khu đô thị cao cấp, trung tâm thương mại dịch vụ, vui chơi, giải trí, thể dục - thể thao TP Long Xuyên, nằm trên địa bàn phường Mỹ Hòa, có từ trước năm 2000, với diện tích hơn 95 ha. Tuy nhiên, qua nhiều nhà đầu tư đến rồi đi, vì nhiều nguyên nhân khác nhau, đến năm 2011, Công ty TNHH MTV Vịnh Trà - Long Xuyên làm việc với tỉnh An Giang về việc đầu tư vào dự án Trung tâm thương mại Vịnh Trà, diện tích khoảng 3 ha. Xét thấy, việc có doanh nghiệp đủ tiềm năng và có nhu cầu thật sự đầu tư vào địa phương; phù hợp quy hoạch phát triển hệ thống chợ, trung tâm thương mại theo đúng quy hoạch của Chính phủ đối với tỉnh An Giang và TP Long Xuyên, nhằm đưa TP Long Xuyên trở thành đô thị loại I vào năm 2020, cho nên Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang lúc bấy giờ là đồng chí Võ Anh Kiệt đã thống nhất chủ trương. Kết luận cụ thể được ký, với Thông báo số 4194/TB-VPUBND ngày 15-12-2014, có nội dung: Về cơ chế tạo quỹ đất dựa trên cơ sở hướng dẫn thực hiện Luật Đất đai năm 2013, UBND tỉnh An Giang thống nhất tiếp tục áp dụng cơ chế Nhà nước thu hồi và giao đất, nhà đầu tư ứng tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt đối với dự án Trung tâm thương mại Vịnh Trà. Theo đó, giá bồi thường, hỗ trợ tái định cư được tính từ thời điểm thu hồi giao đất và được HĐND tỉnh thông qua. Đồng thời, bên cạnh chính sách bồi thường của Nhà nước, UBND tỉnh yêu cầu nhà đầu tư công bố các chính sách hỗ trợ bổ sung cho các hộ dân được biết, nhằm tạo sự đồng thuận trong triển khai dự án.

Đến ngày 26-1-2016, UBND tỉnh An Giang tiếp tục ra Quyết định phê duyệt phương án bồi thường dự án số 159/QĐ-UBND do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Nưng ký, với tổng diện tích bồi thường là 28.391,3 m2, thuộc quản lý sử dụng của 64 hộ dân. Tổng kinh phí bồi thường là hơn 100 tỷ đồng do Công ty TNHH MTV Vịnh Trà - Long Xuyên chịu trách nhiệm chi trả. Phó Chủ tịch UBND thành phố Long Xuyên Nguyễn Ngọc Vệ, người ký các quyết định thu hồi đất dự án trên cho biết: “Đây không phải là dự án bất động sản mà nhà đầu tư được giao đất rồi chia lô bán nền, đây là dự án mang yếu tố tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Chúng tôi đã vận dụng linh hoạt tất cả những điểm hỗ trợ tối ưu nhất, giá đất đền bù hiện cao rất nhiều, như đất nông nghiệp đã gần 2 tỷ đồng/công, đất mặt tiền từ hơn 7,6 triệu đồng đến hơn 11,4 triệu đồng/m2. Không những thế, việc tái định cư còn hỗ trợ hơn 50% giá nền, từ mức 6,2 triệu đồng/m2 chỉ bán với mức 3 triệu đồng/m2. Mặt khác, hàng loạt chính sách hỗ trợ di dời cây cối, nhà ở, bồi thường vật kiến trúc tăng 20%... Riêng các hộ ở nhờ trên đất người khác đang bị thu hồi sẽ nhận tiền bồi thường về nhà ở, vật kiến trúc và chính sách hỗ trợ. Nếu số tiền hỗ trợ không đủ mua nền tái định cư, thành phố đề nghị chủ đầu tư hỗ trợ thêm tiền để không một ai trong dự án gặp tình cảnh sống khổ hơn trước khi giải tỏa”.

Trong buổi đối thoại giữa các hộ dân với UBND thành phố Long Xuyên và nhà đầu tư, các hộ dân thể hiện sự bức xúc về việc, không hiểu nguyên nhân vì sao, tỉnh An Giang, TP Long Xuyên lại đứng ra giải phóng mặt bằng và áp giá đền bù không có ý kiến thỏa thuận của người dân. Ông Phạm Văn Trưởng, đại diện các hộ dân thuộc tổ 15, khóm Tây Khánh 2, phường Mỹ Hòa nêu quan điểm: “Đây là dự án mà doanh nghiệp bỏ tiền đầu tư, không phải vì lợi ích quốc gia, công cộng mà vì lợi ích của doanh nghiệp, của nhà đầu tư. Do đó, theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp (chủ đầu tư) và người bị thu hồi đất phải thương lượng, thỏa thuận bồi thường theo đúng giá đất chuyển nhượng trên thị trường. Vì vậy, việc bồi thường theo đơn giá mà Quyết định 323/QĐ-UB ngày 28-4-2016 của UBND thành phố Long Xuyên nêu là chưa phù hợp với quy định của pháp luật”. Cụ thể, mức giá các hộ dân yêu cầu đền bù hơn 20 triệu đồng/m2...

Trao đổi với phóng viên sau buổi đối thoại, Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Long Xuyên Phạm Ngọc Minh cho biết: “Các vấn đề bà con nêu ra, chúng tôi đã bàn bạc kỹ lưỡng, như giá bồi thường. Thực tế hiện nay, toàn khu vực phường Mỹ Hòa chưa có bất kỳ giao dịch nào thành công với mức giá 20 triệu đồng/m2. Nếu bà con chứng minh được ít nhất có ba giao dịch với mức giá trên thành công, chúng tôi sẵn sàng họp với Hội đồng giải phóng mặt bằng thành phố, tỉnh để đáp ứng. Nếu bà con không chứng minh được bằng hợp đồng giao dịch có thể tự thuê tư vấn độc lập, vì khi lập dự án này cũng như nhiều dự án khác, Hội đồng giải phóng mặt bằng đều thuê tư vấn độc lập bên ngoài, mà với dự án Trung tâm thương mại Vịnh Trà là Công ty thẩm định giá Tây Nam Bộ thực hiện chứng thư xác định giá thị trường theo đúng quy trình”. Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Ngọc Vệ nhận định: Dự án này không phải vì lợi ích của doanh nghiệp như nhận thức của một số người. Trong tổng thể khu dân cư cao cấp, trung tâm thương mại, dịch vụ, vui chơi giải trí, thể dục thể thao, đã hình thành những khu chức năng riêng biệt, được quy hoạch, phê duyệt, thống nhất chủ trương, nơi tự doanh nghiệp thương lượng với người dân, nơi Nhà nước phải tạo mặt bằng sạch thu hút đầu tư, nơi Nhà nước xây dựng hệ thống hạ tầng... Mục đích cuối cùng là phát triển thành phố Long Xuyên trở thành trung tâm đô thị hàng đầu khu vực đồng bằng sông Cửu Long với tầm vóc đô thị loại I.

Như vậy, việc giải phóng mặt bằng, thu hút đầu tư một trung tâm thương mại dịch vụ hàng đầu, phục vụ nhu cầu mua sắm, tiêu dùng, phù hợp tổng thể quy hoạch chung phát triển thương mại - dịch vụ mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt cho An Giang là cần thiết, nằm trong chủ trương, chính sách của địa phương. Việc vận dụng hỗ trợ cao nhất cho người dân trên nguyên tắc tuân thủ pháp luật, nhất là buộc nhà đầu tư phải hỗ trợ thêm bà con để ổn định cuộc sống là cách làm của tỉnh An Giang và TP Long Xuyên. Tuy nhiên, yêu cầu cũng không kém phần quan trọng trong quá trình thực hiện là các cơ quan chức năng và chủ đầu tư cần làm rõ, giải thích cặn kẽ về ý nghĩa dự án, phê duyệt quy hoạch và nguyên nhân vì sao dự án thuộc danh mục dự án Nhà nước tạo quỹ đất để tạo sự ủng hộ của nhân dân. Việc thống kê, thẩm định giá chưa minh bạch ngay từ đầu, khiến dư luận hoang mang, cũng làm chậm tiến độ triển khai dự án, cản trở việc thực hiện những định hướng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.