Dỡ "thẻ vàng" cho thủy sản xuất khẩu

Ðây là kết quả của việc thời gian qua ngành nông nghiệp đã tập trung chỉ đạo thực hiện cơ cấu lại và triển khai mạnh mẽ các chính sách phát triển thủy sản. Bên cạnh đó, thời tiết và ngư trường thuận lợi cho nên việc khai thác và nuôi trồng thủy sản tăng trưởng khá. Dự kiến năm 2018, nếu "thiên thời, địa lợi, nhân hòa" toàn ngành phấn đấu đạt tốc độ gia tăng giá trị sản xuất thủy sản từ 5,3 đến 5,8%, kim ngạch xuất khẩu đạt 8,5 tỷ USD.

Tuy nhiên xuất khẩu hải sản nước ta đang gặp khó khăn, do từ cuối tháng 10-2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã ban hành "thẻ vàng" về khai thác hải sản bất hợp pháp (IUU) áp dụng với các doanh nghiệp Việt Nam. Theo đó, sau khi bị cảnh báo thẻ vàng, toàn bộ sản phẩm hải sản xuất khẩu của Việt Nam vào Liên minh châu Âu (EU) sẽ bị giữ lại để kiểm tra nguồn gốc khai thác, khiến thời gian nhập cảnh bị kéo dài, chi phí kiểm tra, lưu kho bãi sẽ tăng. Chưa kể sau sáu tháng tính từ ngày bị "thẻ vàng" nếu không khắc phục các thiếu sót, EC sẽ chuyển sang cảnh báo "thẻ đỏ", đồng nghĩa với việc các mặt hàng hải sản xuất khẩu sang EU sẽ bị tạm dừng. Ðiều này không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường châu Âu, mà còn tác động xấu đến việc xuất khẩu hải sản sang các thị trường khác.

Ðể kịp thời tháo gỡ những khó khăn, giúp ngành thủy sản phát triển bền vững, cuối tháng 11-2017, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 45/CT-TTg về triển khai một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để khắc phục cảnh báo của EC, và những ngày đầu năm mới 2018 tiếp tục phê duyệt Kế hoạch Hành động quốc gia nhằm ngăn chặn, giảm thiểu và loại bỏ tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo theo quy định. Trước mắt là những nhiệm vụ cụ thể, tập trung thực hiện đến tháng 4-2018, phải dỡ được "thẻ vàng" ngay trong những tháng đầu năm nay.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã ban hành Quyết định 4840/QÐ-BNN-TCTS phê duyệt Kế hoạch thực hiện một số giải pháp cấp bách khắc phục cảnh báo của EC về IUU. Bên cạnh đó các cơ quan chức năng của Bộ đã khẩn trương hoàn thiện Luật Thủy sản 2017 trình Quốc hội phê duyệt và thông qua tại kỳ họp thứ tư Quốc hội khóa XIV ngày 21-11-2017. Ðây có thể coi là quy định pháp lý cao nhất điều chỉnh các hành vi đánh bắt bất hợp pháp. Ðồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan báo cáo về tình hình thực hiện các khuyến nghị của Tổng vụ Các vấn đề biển và thủy sản của EC (DG-MARE) gửi tới EC cập nhật tình hình sửa đổi Luật Thủy sản 2017 theo các khuyến nghị của DG-MARE.

Bên cạnh các văn bản pháp lý, các chỉ thị, kế hoạch hành động quốc gia rất cần sự vào cuộc của các bộ, ngành, và địa phương có biển đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật dưới nhiều hình thức khác nhau để nâng cao nhận thức và hành động cho chủ tàu, ngư dân và gia đình hiểu rõ, tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và quốc tế khi tham gia các hoạt động khai thác trên biển, không đi vào vùng biển của các nước để khai thác, hoặc đi quá sâu vào khu vực biển chồng lấn giữa hai nước.