Cấu trúc lại mô hình công nghiệp, thu hút vốn FDI

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cho thấy bước chuyển chiến lược trong tư duy thu hút và sử dụng nguồn vốn FDI.

Sản xuất mặt hàng may mặc xuất khẩu tại một công ty Trung Quốc, 100% vốn nước ngoài đóng tại Khu công nghiệp Đông Nam, xã Bình Mỹ.
Sản xuất mặt hàng may mặc xuất khẩu tại một công ty Trung Quốc, 100% vốn nước ngoài đóng tại Khu công nghiệp Đông Nam, xã Bình Mỹ.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, việc triển khai nghị quyết này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều sâu và nâng cao chất lượng các khu chế xuất, khu công nghiệp.

Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (Hepza) vừa điều chỉnh giấy chứng nhận đầu tư và tăng vốn thêm 200 triệu USD cho Công ty TNHH Electronic Tripod Việt Nam đóng tại Khu công nghiệp Châu Đức, xã Nghĩa Thành. Công ty này chuyên sản xuất và gia công các loại mạch điện tử, bảng mạch điện tử, quá trình sản xuất có công đoạn xi mạ.

Tripod cũng là một trong 10 tập đoàn sản xuất bo mạch điện tử lớn nhất thế giới, doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm. Bộ phận Đầu tư của Hepza đánh giá: Mô hình vận hành của Nhà máy Electronic Tripod Việt Nam cho thấy xu hướng dịch chuyển dòng vốn FDI vào lĩnh vực công nghệ cao, nhất là ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử phục vụ xuất khẩu tại Việt Nam.

Ông Trần Việt Hà, Phó Trưởng ban Quản lý Hepza cho biết, Thành phố Hồ Chí Minh đang chuyển hướng thu hút các ngành công nghệ cao, công nghệ số, phát triển khu công nghiệp theo mô hình xanh-sinh thái. Đồng thời tái định vị chiến lược thu hút FDI theo hướng chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), trung tâm dữ liệu, công nghệ sinh học, logistics hiện đại... Đây cũng là những lĩnh vực phù hợp với định hướng phát triển “Một không gian-Ba vùng-Một đặc khu”, tạo ra sự bổ trợ khép kín giữa Trung tâm tài chính - Thủ phủ công nghiệp - Trung tâm kinh tế biển; phù hợp chiến lược xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Theo thống kê mới nhất của Hepza, trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư thu hút vào các khu chế xuất, khu công nghiệp đạt 1.100 triệu USD. Trong đó, cấp mới 50 dự án với vốn đầu tư đăng ký 609,71 triệu USD; 73 dự án điều chỉnh với vốn điều chỉnh tăng 490,94 triệu USD. Các nhà đầu tư FDI đang đặt ra yêu cầu về hạ tầng số, năng lượng xanh và chuỗi cung ứng thông minh để mang lại giá trị công nghiệp cao.

Theo quy hoạch, Thành phố Hồ Chí Minh có 105 khu chế xuất, khu công nghiệp với tổng diện tích 50.288, 14 ha. Trong đó, hiện có 58 khu đã đi vào hoạt động với tổng diện tích 22.410 ha, chiếm 44,6% quy mô diện tích quy hoạch. Việc chuyển đổi các khu chế xuất, khu công nghiệp hiện hữu sang mô hình các khu công nghiệp sinh thái, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo sẽ tạo ra dư địa lớn để đón nhận dòng vốn FDI thế hệ mới.

Theo ông Giang Ngọc Phương, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần khu công nghiệp Hiệp Phước (xã Hiệp Phước), nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp đã từng bước tiếp cận kinh tế tuần hoàn, mô hình “cộng sinh công nghiệp” để thực hiện mô hình khu công nghiệp sinh thái, tiến tới mục tiêu Net Zero. Các nhà đầu tư nước ngoài hiện không chỉ quan tâm đến ưu đãi về thuế hay chi phí lao động, mà ngày càng coi trọng chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực chất lượng cao, môi trường đầu tư minh bạch, khả năng kết nối chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn phát triển xanh, bền vững.

Nhiều năm qua, Hiệp Phước cũng là một trong những khu công nghiệp được thành phố lựa chọn thực hiện mô hình khu công nghiệp sinh thái, nhằm gia tăng giá trị thu hút vốn FDI, nâng cao hiệu quả sản xuất, chuyển đổi sang mô hình ít thâm dụng lao động, tăng “chất xám”.

Ông Trần Việt Hà cho rằng, sự lo ngại hiện nay của các doanh nghiệp FDI là quỹ đất công nghiệp sẵn sàng cho thuê còn hạn chế, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và định giá đất còn gặp khó khăn. Hạ tầng tại một số khu công nghiệp chưa đồng bộ, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tiếp nhận các dự án quy mô lớn, công nghệ cao.

Bên cạnh đó, tác động từ thị trường quốc tế khiến nhu cầu thị trường suy giảm, các tập đoàn đa quốc gia có xu hướng thắt chặt đầu tư, tái cơ cấu chuỗi cung ứng; một số chính sách thương mại quốc tế làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Do đó, để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi từ lượng sang chất, nâng cao giá trị và độ lan tỏa thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai các chiến lược trọng tâm như thu hút dự án chiến lược (ưu tiên các lĩnh vực điện tử-bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, chuỗi khối, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và công nghiệp môi trường); tái cấu trúc không gian công nghiệp; tăng tốc chuyển đổi khu công nghiệp thế hệ cũ; tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và chia sẻ lợi ích.

Đối với các khu công nghiệp mới, thành phố sẽ bố trí bình quân 20 ha/khu, hoặc dành 5% diện tích khu công nghiệp trên địa bàn tùy theo điều kiện thực tế và tính chất từng khu để bố trí cho các dự án công nghệ cao, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Thành phố tái cấu trúc không gian công nghiệp theo hướng phát triển các hành lang công nghiệp-đô thị-dịch vụ gắn với hệ thống đường vành đai, cảng biển, trung tâm logistics và mạng lưới đường sắt đô thị. Đây là nền tảng để hình thành các cực tăng trưởng mới, thu hút nguồn vốn FDI thế hệ mới cũng như tạo động lực phát triển cho toàn vùng Đông Nam Bộ.

Có thể bạn quan tâm