Đẩy mạnh liên kết sản xuất
Thời gian qua, xã Dục Nông tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Chính quyền địa phương đẩy mạnh phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế tập thể, vận động người dân và doanh nghiệp tham gia thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác nhằm liên kết sản xuất nông nghiệp. Hiện tại xã có 3 hợp tác xã đang hoạt động, chủ yếu là sản xuất và phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp.
Để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, Hợp tác xã nông nghiệp Đăk Ang đã triển khai mô hình liên kết trồng sả Java (sả tía) phục vụ chưng cất tinh dầu. Hơn 20 hộ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia với tổng diện tích gần 10 ha. Được hỗ trợ cây giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho nên nhiều hộ dân mạnh dạn tham gia với mong muốn thu nhập được cải thiện hơn. Do phù hợp với điều kiện đất đồi dốc, bạc màu của vùng cao, cây sả Java bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với nhiều loại cây trồng truyền thống. Chị Y Biên, một hộ dân tham gia mô hình, chia sẻ: “Phương pháp trồng sả đơn giản, lại có đơn vị thu mua ổn định cho nên tôi và bà con trong xã yên tâm hơn. Gia đình tôi trồng hơn một sào đất vườn, nếu hiệu quả sẽ tiếp tục mở rộng”.
Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Đăk Ang A Quốc cho biết, đơn vị cung ứng giống đạt chất lượng, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc và ứng vốn cho các hộ dân trả dần. Sau thu hoạch, hợp tác xã ký hợp đồng thu mua với giá ổn định 2.000 đồng/kg lá sả. Bên cạnh mở rộng vùng nguyên liệu, hợp tác xã đầu tư lò chưng cất tinh dầu với công suất khoảng 300 kg lá sả/ngày; mỗi năm cung ứng gần 100 lít tinh dầu sả đạt chuẩn OCOP 3 sao ra thị trường. Với mức giá khoảng 700.000 đồng/lít, doanh thu trong giai đoạn đầu của đơn vị đạt gần 700 triệu đồng và được kỳ vọng tăng dần trong những năm sau.
Toàn tỉnh Quảng Ngãi hiện có 720 hợp tác xã, trong đó 627 đơn vị đang hoạt động. Lĩnh vực nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn với gần 530 hợp tác xã và hơn 190 hợp tác xã phi nông nghiệp. Các đơn vị thu hút hơn 300.000 thành viên tham gia và tạo việc làm thường xuyên cho hơn 6.000 lao động. Doanh thu bình quân mỗi hợp tác xã đạt hơn 1,7 tỷ đồng/năm; thu nhập của thành viên đạt hơn 57 triệu đồng/người/năm và của người lao động khoảng 55 triệu đồng/người/năm.
Nâng cao hiệu quả hoạt động
Phía tây tỉnh Quảng Ngãi có 50 xã, phường với khoảng 270 hợp tác xã hoạt động, thu hút hơn 7.000 thành viên tham gia. Từ các chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, các hợp tác xã được hỗ trợ về đất đai, nguồn vốn, tạo điều kiện mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị, Liên minh hợp tác xã tỉnh Quảng Ngãi triển khai nhiều giải pháp như thúc đẩy chuyển đổi số, đào tạo kỹ năng thương mại điện tử, xúc tiến thương mại, xây dựng và quảng bá thương hiệu sản phẩm trên nền tảng số. Đồng thời, ngành chức năng hỗ trợ hợp tác xã và hộ dân thực hiện truy xuất nguồn gốc, đăng ký mã số vùng trồng, bảo hộ nhãn hiệu, chứng nhận VietGAP cho sản phẩm.
Thông qua sự liên kết chặt chẽ, người dân từng bước tiếp cận quy trình sản xuất hiện đại, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản. Nhiều sản phẩm đặc trưng như cà-phê, sâm Ngọc Linh, dược liệu... đang được các doanh nghiệp, hợp tác xã làm chủ thể sản xuất, từng bước mở rộng quy mô và nâng cao giá trị. Nông sản do thành viên hợp tác xã sản xuất dần đáp ứng thị trường và nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số. Gần hai năm qua, Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ thương mại Đức Hân liên kết hơn 100 hộ dân xã Sa Loong phát triển vùng trồng cà-phê, sầu riêng, mắc-ca chất lượng cao. Chủ tịch Hội đồng quản trị hợp tác xã Nguyễn Thị Bình cho biết: “Các hợp tác xã đều hướng đến ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, đồng thời xây dựng thương hiệu sản phẩm ngay từ đầu để tạo uy tín trên thị trường”.
Cùng hợp tác với người dân, các hợp tác xã liên kết doanh nghiệp nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, hình thành và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm ra thị trường. Tỉnh Quảng Ngãi hiện có 198 sản phẩm OCOP đạt 3 sao và 4 sao, phần lớn sản phẩm do hợp tác xã làm chủ thể, tập trung ở các nhóm thực phẩm chế biến, thảo dược, thủ công mỹ nghệ... Chủ tịch Liên minh hợp tác xã tỉnh Nguyễn Lâm Cảnh cho biết, năm 2026, địa phương phấn đấu thành lập mới 30 hợp tác xã. Cùng với mở rộng quy mô, các hợp tác xã, tổ hợp tác chú trọng nâng cao năng lực quản lý, điều hành nhằm hoạt động hiệu quả hơn, hướng tới mục tiêu nâng thu nhập của thành viên và người lao động lên mức từ 56 đến 60 triệu đồng mỗi năm.
Ở những địa bàn cách trung tâm tỉnh Quảng Ngãi hơn 200 km, giao thông còn khó khăn, khả năng tiếp cận thị trường hạn chế, các hợp tác xã, tổ hợp tác đóng vai trò cầu nối quan trọng, giúp hình thành vùng sản xuất hàng hóa và liên kết tiêu thụ nông sản. Các hợp tác xã, tổ hợp tác không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng hoạt động với mục tiêu trở thành “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển kinh tế vùng cao và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
