Đánh giá tại hội nghị cho thấy, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Cà Mau đã được cấp ủy, chính quyền các cấp chủ động triển khai quyết liệt.
Việc tinh gọn bộ máy giúp rút ngắn khoảng cách chỉ đạo từ cấp tỉnh xuống thẳng xã, phường, nâng cao vai trò rà soát, phân loại đơn thư một cách chuyên nghiệp và chặt chẽ.
Dẫu vậy, sự thay đổi về cấu trúc hành chính cũng tạo ra áp lực lớn về lượng đơn thư gia tăng đối với cấp trên. Thống kê cho thấy, toàn tỉnh đã tiếp nhận 468 đơn thư khiếu nại, tố cáo (tăng vượt bậc so với cùng kỳ 279 đơn).
Trong số này, đơn yêu cầu chiếm tỷ lệ cao nhất với 222 đơn (47,43%), tiếp đến là tố cáo 107 đơn (22,86%), khiếu nại 68 đơn (14,53%) và phản ánh, kiến nghị là 66 đơn (14,10%).
Lĩnh vực đất đai và giao khoán đất rừng tiếp tục là điểm nóng với 165 đơn (chiếm tỷ trọng lớn nhất), phản ánh tính chất phức tạp của công tác quản lý tài nguyên qua các thời kỳ lịch sử. Đáng chú ý, các cơ quan chức năng của tỉnh đã tiếp nhận tổng cộng hơn 2.800 đơn thư, phân loại và giải quyết kịp thời 1.583 đơn thuộc thẩm quyền, góp phần giữ vững ổn định chính trị ngay từ cơ sở.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các tham luận tại hội nghị cũng thẳng thắn chỉ một số tồn tại, hạn chế. Thách thức lớn nhất là tình trạng đơn thư vượt cấp tăng cao do người dân chưa quen với mô hình chính quyền 2 cấp. Khi không còn cấp huyện, một bộ phận công dân có tâm lý gửi thẳng đơn lên cấp tỉnh hoặc Bí thư Tỉnh ủy với kỳ vọng được xem xét lại.
Đặc biệt, vai trò của phòng tuyến đầu tiên tại cấp xã vẫn chưa đồng đều khi còn tới 38/64 đồng chí Bí thư cấp xã chưa chủ động, hoặc không có công dân đến tiếp trong giai đoạn qua.
Ngoài ra, việc một số đối tượng lợi dụng ghi âm, ghi hình tại phòng tiếp dân để đưa thông tin sai lệch lên mạng xã hội, cùng với sự can thiệp tiêu cực của một số hoạt động ủy quyền pháp lý trái chiều đã làm phức tạp hóa nhiều vụ việc.
Theo Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau Huỳnh Quốc Việt, giai đoạn 2026-2030, Cà Mau quyết tâm đạt mục tiêu tăng trường 2 con số, sẽ có thêm nhiều công trình, dự án mới và sẽ không tránh khỏi việc phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo.
Do vậy, phòng tuyến cơ sở cần chủ động lường trước các tình huống phát sinh để xử lý tốt ngay từ ban đầu. “Người đứng đầu cấp xã cần chủ động hơn trong việc tiếp công dân ít nhất một lần mỗi tuần, phải sâu sát chứ không phải chờ công dân đến rồi mới tiếp”, đồng chí Huỳnh Quốc Việt lưu ý.
Theo đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau, công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại không chỉ là nhiệm vụ hành chính thuần túy mà là thước đo niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền.
Do vậy, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương tuyệt đối không được đùn đẩy trách nhiệm, né tránh đối thoại. Phải coi cấp xã, phường là phòng tuyến đầu tiên và quan trọng nhất.
“Cùng một vụ việc nhưng nếu chúng ta có thái độ cầu thị từ ban đầu trong tiếp công dân thì kết quả nó cũng sẽ khác hơn. Mấu chốt vấn đề là xây dựng lòng tin của nhân dân, để người dân tin mình và không gởi đơn lên cấp trên. Khi đó, đơn thư vượt cấp sẽ lập tức được kiểm soát”, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy nhấn mạnh.
Để tạo đột phá hơn nữa trong thời gian tới, người đứng đầu Đảng bộ tỉnh Cà Mau yêu cầu tập trung chuẩn hóa trách nhiệm tiếp dân. Hiệu quả công tác tiếp công dân và đối thoại trực tiếp với dân sẽ trở thành tiêu chí cứng để đánh giá, phân loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ lãnh đạo, quản lý vào cuối năm.
Ở chiều ngược lại, Cà Mau sẽ áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi lợi dụng quyền dân chủ để xúi giục khiếu kiện đông người, gây rối trật tự, hoặc cố tình tố cáo sai sự thật…
