MỤC TIÊU NHẤT QUÁN, HÀNH ĐỘNG QUYẾT LIỆT
Xuyên suốt hàng chục năm qua, Đồng Nai là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về bảo vệ, phát triển rừng. Đặc biệt ngay từ năm 1997, đây là tỉnh đầu tiên trên toàn quốc tiên phong đóng cửa tất cả các loại rừng tự nhiên trên địa bàn, nhằm phục hồi, bảo vệ, phát triển rừng tự nhiên và giữ gìn đa dạng sinh học. Gần 30 năm qua, hàng trăm nghìn héc-ta rừng tự nhiên của tỉnh luôn được bảo vệ khá tốt, không để xảy ra cháy rừng, phá rừng với diện tích lớn. Tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 25%. Điểm khác biệt rõ nét là đã hình thành vùng bảo tồn thiên nhiên quy mô lớn, liền mạch, nhờ đó, bảo tồn được sinh cảnh đặc trưng của vùng Đông Nam Bộ, có nhiều loài động vật quý hiếm sinh sống, trong đó có voi châu Á.
Là một trong những người xúc tiến đóng cửa rừng, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Võ Văn Một chia sẻ: Ý tưởng phát triển nhanh và bền vững xuất phát từ hai nội dung lớn, một là đào tạo xây dựng lớp thanh niên lao động có năng lực trình độ tiếp cận với các điều kiện mới; hai là phải giữ gìn môi trường sinh thái để có thể cân bằng khi phát triển không bị ảnh hưởng quá nặng nề đến môi trường sinh thái, đời sống của người dân như vậy mới phát triển bền vững. Vì vậy mà trong quá trình làm, chúng tôi đều xác định phải giữ một phần ba diện tích đất là rừng thiên nhiên và cố gắng giữ gìn nó.
Sau khi sáp nhập, hiện tỉnh Đồng Nai mới có tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp hơn 313 nghìn ha, là nguồn tài nguyên vô giá đóng vai trò là “lá phổi xanh” của vùng Đông Nam Bộ, di sản thiên nhiên của cả nước, khu dự trữ sinh quyển của thế giới, ẩn chứa nhiều giá trị có thể khai thác phục vụ phát triển kinh tế- xã hội bền vững. Không gian rừng ở Đồng Nai còn gắn với các di tích lịch sử có giá trị nổi bật, cộng đồng các dân tộc thiểu số vùng ven là điểm cộng cho tỉnh trong khai thác các loại hình du lịch trải nghiệm, cộng đồng, vừa góp phần quảng bá thiên nhiên, con người Đồng Nai vừa tạo sinh kế ổn định tại chỗ cho dân cư ven rừng.
Mới đây, Khu bảo tồn Thiên nhiên-Văn hóa Đồng Nai (Khu bảo tồn) đã tổ chức ký hợp đồng cho thuê môi trường rừng để kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại điểm du lịch Hồ Sen, khu vực hồ Bà Hào, thuộc Khu bảo tồn, nhằm phát triển sản phẩm du lịch sinh thái chất lượng cao, chuyên nghiệp phục vụ du khách.
Tại xã Nam Cát Tiên nằm vị trí liền kề Vườn quốc gia Cát Tiên, Bí thư Đảng ủy xã Võ Hoàng Phương cho biết, trong nhiệm kỳ, địa phương quyết tâm tạo sức bật mới về nông nghiệp và du lịch. Cụ thể, làm tốt công tác quản lý quy hoạch phát triển du lịch, nhằm khai thác tiềm năng, lợi thế gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và tài nguyên thiên nhiên. Kỳ vọng của cấp ủy, chính quyền xã là khẩn trương xây dựng đồ án quy hoạch phát triển du lịch bài bản để có “sản phẩm” tối ưu thu hút du khách, xác lập vị thế vùng đất này trở thành trung tâm phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và nghiên cứu khoa học lâm sinh của tỉnh Đồng Nai.
ĐỊA CHỈ LAN TỎA THÔNG ĐIỆP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Giá trị tài nguyên rừng, nhất là nỗ lực của tỉnh trong bảo vệ rừng, gìn giữ đa dạng sinh học cũng được gần 130 chuyên gia trong Nhóm Chuyên gia về voi châu Á, thuộc Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế, họp lần thứ 12 tại Đồng Nai vừa qua đánh giá cao, sau khi nhóm đã trực tiếp đặt chân thực địa tại Vườn quốc gia Cát Tiên và Khu bảo tồn. Tiến sĩ Prithiviraj Fernando, đến từ Sri Lanka, bày tỏ ấn tượng Đồng Nai đang sở hữu nguồn tài nguyên rừng đặc biệt quý giá, có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi quốc gia. Những giải pháp, thành quả trong công tác bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học ở đây hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu để nhân rộng ra các tỉnh.
Điểm nhấn Khu bảo tồn nằm trong hệ thống rừng đặc dụng và di sản văn hóa của Việt Nam - một trong ba vùng lõi của Khu Dự trữ sinh quyển thế giới tại Đồng Nai với tổng diện tích tự nhiên hơn 100 nghìn ha. Trong năm 2025, đơn vị đã thực hiện tốt phương án quản lý bảo vệ rừng, phương án phòng cháy, chữa cháy rừng mùa khô. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan tổ chức lực lượng tuần tra bảo vệ rừng. Qua đó, đã phát hiện, tháo gỡ, phá bỏ tại rừng gần 3.500 sợi bẫy các loại, hơn 250 bẫy kẹp và hàng trăm bẫy khác...
Khu bảo tồn đã tuyên truyền, yêu cầu hơn 1.790 lượt người vào rừng trái phép ra khỏi rừng; lập hồ sơ xử lý 32 vụ vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp. Hạt trưởng Hạt kiểm lâm Khu bảo tồn Trần Đình Hùng cho hay, thời gian qua, đơn vị đã chủ động thực hiện quy chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị chủ rừng vùng giáp ranh nên công tác quản lý bảo vệ rừng có chuyển biến đáng kể. Sau khi sáp nhập tỉnh, công tác quản lý bảo vệ rừng của đơn vị càng thuận tiện, hiệu quả hơn.
Giám đốc Khu bảo tồn Nguyễn Hoàng Hảo cho biết, năm 2026, đơn vị tiếp tục chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành theo kế hoạch; thực hiện tốt các phương án quản lý bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, dịch vụ môi trường rừng đã được cấp thẩm quyền phê duyệt...
Với hơn 25 nghìn ha rừng thuộc Vườn quốc gia Bù Gia Mập, công tác quản lý, bảo vệ và phát huy tài nguyên rừng luôn được đặt lên hàng đầu. Các thiết bị bay không người lái được trang bị cảm biến và hệ thống GPS cho phép thu thập dữ liệu liên tục về rừng, giúp phân tích và đưa ra các quyết định quản lý rừng hiệu quả. Không chỉ giúp giảm áp lực cho lực lượng kiểm lâm và cộng đồng nhận khoán, công nghệ còn giúp Ban Quản lý vườn phụ trách hiệu quả toàn bộ diện tích rừng, nhất là khu vực giáp ranh, xứng tầm điểm đến du lịch hấp dẫn. Đến nay, hơn 400 mã QR đã được gắn vào thân cây cổ thụ, cây rừng trong khu hành chính dịch vụ của vườn. Du khách có thể tự do khám phá, tìm hiểu về chủng loại, giá trị của cây rừng mà không cần hướng dẫn viên bên cạnh.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng lưu ý các địa phương vùng giáp ranh cần tăng cường tuyên truyền cho người dân nâng cao nhận thức về việc chấp hành quy định pháp luật liên quan công tác quản lý, bảo vệ rừng; chú trọng chất lượng đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên các khu bảo tồn, dự trữ sinh quyển; khẩn trương tuyển dụng, bố trí biên chế bảo đảm đủ số lượng theo yêu cầu nhiệm vụ; cần tăng tốc xây dựng các đề án, dự án đầu tư hạ tầng, ứng dụng khoa học-công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ, phát triển rừng; tập trung triển khai tốt đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí của Khu bảo tồn giai đoạn 2021-2030 và tiếp tục thực hiện nghiêm túc, đúng quy định các hợp đồng thuê môi trường rừng.
