Điểm nhấn của “Xiếc họa Đông Hồ” là các vở diễn “Ký ức làng Hồ” và “Chuyện nhà Tí” với những tiết mục giàu tính tạo hình. Nghệ thuật xiếc đã truyền tải sinh động vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đồng thời gợi mở hướng đổi mới trong bảo tồn nghề làm tranh cũng như các loại hình di sản văn hóa khác. Các nghệ sĩ đã đưa những hình tượng dân gian quen thuộc trong tranh Đông Hồ rời khỏi mặt giấy điệp bước lên sân khấu sống động. Sự hòa quyện giữa xiếc đương đại và nghệ thuật dân gian đã chuyển hóa di sản thành chất liệu sáng tạo giàu sức gợi và đậm đà bản sắc.
Bên cạnh các tiết mục biểu diễn, sự tham gia của nghệ nhân làng tranh Đông Hồ trong phần giao lưu đã tạo nên sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại, qua đó tôn vinh vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn và hồi sinh di sản. Những câu chuyện về lịch sử làng tranh, kỹ thuật chế tác và triết lý tạo hình vừa giúp công chúng hiểu sâu hơn giá trị văn hóa của từng tác phẩm vừa quảng bá văn hóa Việt Nam và khơi dậy sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với hành trình tiếp nối di sản.
Trong nỗ lực làm mới nghệ thuật biểu diễn truyền thống, Liên đoàn Xiếc Việt Nam còn phối hợp Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam dàn dựng vở diễn “Trần Nhân Tông”. Sự kết hợp độc đáo giữa ngôn ngữ cải lương và nghệ thuật xiếc mở ra hướng tiếp cận gần gũi hơn với công chúng đương đại đặc biệt là khán giả trẻ. Cách tiếp cận này tạo ấn tượng bởi khả năng khai thác các chất liệu truyền thống với ngôn ngữ sân khấu hiện đại. Tương tự, những màn trình diễn kết hợp múa rối nước với âm nhạc dân gian hay nghệ thuật tuồng với múa đương đại và dân gian trên nền âm nhạc truyền thống đã mở rộng không gian sáng tạo và đưa nghệ thuật truyền thống đến gần khán giả.
Thực tiễn bảo tồn thời gian qua cho thấy nhiều di sản đang đứng trước nguy cơ mai một. Nguyên nhân xuất phát từ thay đổi trong thị hiếu thưởng thức, phương thức giới thiệu chưa theo kịp đời sống đương đại và sự thiếu hụt không gian quảng bá phù hợp. Ở hình thức trưng bày tĩnh, khả năng tương tác giữa di sản với người thưởng lãm bị thuyên giảm. Trước yêu cầu đổi mới các mô hình phát huy giá trị di sản bằng nghệ thuật biểu diễn, sáng tạo liên ngành và trải nghiệm trực tiếp cho thấy cho thấy khả năng mở rộng dư địa tiếp cận khán giả. Khi được sân khấu hóa hoặc tham gia vào các loại hình nghệ thuật biểu diễn, di sản có cơ hội mở rộng phạm vi xuất hiện trong đời sống xã hội.
Với hệ thống tài nguyên văn hóa đa dạng, phong phú, trong đó có 37 di sản được UNESCO ghi danh, từ thực tiễn “Xiếc họa Đông Hồ” hay vở diễn “Trần Nhân Tông”, có thể thấy tiềm năng kết hợp giữa nghệ thuật trình diễn và các loại hình di sản. Việc vận dụng ngôn ngữ sân khấu hiện đại cùng ánh sáng và âm nhạc góp phần rút ngắn khoảng cách cảm thụ của người nghe đối với ca trù, quan họ. Với các nghề thủ công truyền thống, sự gắn kết với thiết kế sáng tạo, thời trang, nghệ thuật thị giác và sản phẩm văn hóa-du lịch giúp di sản tham gia trực tiếp vào đời sống tiêu dùng. Riêng với những di sản phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp như ca trù, nghệ thuật làm gốm của người Chăm hay nghề làm tranh dân gian Đông Hồ, hướng đi kết hợp giữa bảo tồn và sáng tạo được xem là giải pháp nuôi dưỡng và tiếp thêm sức sống cho di sản trong xã hội hiện đại.
Cùng với truyền dạy nghề, mở rộng không gian thực hành và đa dạng hóa thị trường, các mô hình bảo tồn liên ngành đang từng bước định hình phương thức phù hợp nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng cao của khán giả và lan tỏa giá trị di sản trong đời sống.
