Bảo đảm tính hệ thống của chính sách, pháp luật

Không chỉ phát triển để có chỗ đứng ở thị trường trong nước, nhiều DNKN mong muốn đem những sản phẩm, giải pháp công nghệ của mình ra thị trường nước ngoài, mở rộng đầu tư, tìm kiếm đối tác kinh doanh hoặc kêu gọi đối tác đầu tư vào thị trường Việt Nam song vẫn gặp khó khăn. Trong đó kể cả việc thiếu các “kênh” trung gian làm vai trò kết nối, tiếp cận thông tin để DNKN Việt Nam mở văn phòng đại diện, thương mại hóa sản phẩm và đẩy mạnh xuất khẩu... Bà Lê Lan Anh, Giám đốc vận hành Công ty Mimosa Tek kể: Năm 2016, một quỹ đầu tư mạo hiểm của Xin-ga-po đề nghị góp vốn vào Mimosa Tek. Song cả hai bên cảm thấy lúng túng vì thủ tục góp vốn có yếu tố nước ngoài quá phức tạp, cho nên Mimosa Tek quyết định mở công ty đại diện Ở Xin-ga-po để việc góp vốn thuận tiện hơn.

Câu chuyện đăng ký sở hữu trí tuệ để bảo hộ thương hiệu sản phẩm cũng khiến không ít DNKN lo lắng vì phí đăng ký ở nước ngoài theo luật nước sở tại quá cao so với Việt Nam. Về nội dung này, giám đốc một DNKN về công nghệ thông tin chia sẻ: Quy trình và thời gian đăng ký sở hữu trí tuệ ở Việt Nam thường mất từ chín tháng đến một năm và không quá phức tạp, nhưng khi đầu tư ra thị trường nước ngoài, việc này hoàn toàn khác. Doanh nghiệp không biết “gõ cửa” ở đâu để được tư vấn...

Trong khi đó, là doanh nghiệp chuyên cung cấp ứng viên làm việc tự do cho các nhà tuyển dụng trong và ngoài nước, bà Phạm Thị Lan Khanh, Giám đốc kiêm sáng lập viên trang web FreelancerViet nhận xét: Ở nước ngoài, thủ tục đầu tư, quy định pháp lý rõ ràng và chi tiết hơn. Trước đó, một số nhà đầu tư nước ngoài đề nghị góp vốn đầu tư vào Công ty FreelancerViet nhưng do hồ sơ, thủ tục tại “sân nhà” quá phức tạp cho nên FreelancerViet quyết định chọn một đối tác đầu tư tại thị trường Xin-ga-po để mở rộng thị trường, tham gia các diễn đàn và cuộc thi do các đơn vị hỗ trợ khởi nghiệp tổ chức.

Trao đổi với chúng tôi về câu chuyện nói trên, nhiều chuyên gia kinh tế và pháp luật đều chung nhận định: Những thách thức đặt ra khi nền kinh tế hội nhập sâu rộng đi kèm với các rủi ro về pháp lý, thị trường là điều mà DNKN phải đối mặt. Năng lực, trình độ công nghệ của các DNKN Việt Nam hạn chế, quá trình lập kế hoạch kinh doanh thiếu hiệu quả. Chưa nói, không ít sinh viên, cá nhân khởi nghiệp có tư duy, ý tưởng mới, nhưng lại thiếu và yếu về kinh nghiệm kinh doanh và kỹ năng cần thiết, đôi khi làm theo phong trào, dẫn đến thất bại. Có thể nói rằng, sự hiểu biết pháp luật trở thành điều kiện tiên quyết trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này trở thành lợi thế giúp doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh khốc liệt.

Nhiều nhà quản lý, chuyên gia pháp lý, đội ngũ luật sư vừa qua nỗ lực tìm các giải pháp thúc đẩy DNKN, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.Các chuyên gia pháp luật chỉ ra rằng, một trong những yêu cầu trước mắt, cấp bách là sớm tập trung rà soát, kiến nghị sửa đổi các quy định về đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của các cơ quan hữu quan, bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp và các luật liên quan. Mục tiêu nhằm đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh, tăng cường tính minh bạch và tính dễ tuân thủ, áp dụng trong quy định pháp luật. Mặt khác, rà soát, đề xuất sửa đổi ngay quy định về quản lý thuế, hải quan theo hướng liên thông giữa các bộ, cơ quan liên quan, qua đó giảm đến mức thấp nhất thời gian và chi phí thực hiện cho doanh nghiệp... Đề cập các giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả pháp luật hiện hành về điều kiện đầu tư kinh doanh và kiểm soát điều kiện đầu tư kinh doanh, tại diễn đàn chuyên đề, ông Cao Đăng Vinh (Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp) cho biết, vừa qua, Bộ Tư pháp triển khai thực hiện các quy định của Luật Đầu tư về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; rà soát, sửa đổi, bổ sung điều kiện đầu tư kinh doanh ở một số bộ, ngành. Bên cạnh đó, một số bộ cũng đã chủ động phối hợp rà soát, đánh giá sự cần thiết, tính hợp lý và hiệu quả của các điều kiện kinh doanh đối với hàng trăm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện theo quy định của Luật Đầu tư năm 2014. Từ đó trình Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh, sửa đổi phạm vi một số ngành, nghề và bổ sung mới một số ngành nghề...

Điều này thể hiện tinh thần quyết tâm cải cách, tiếp tục có những bước đi quyết liệt nhằm thúc đẩy quyền tự do kinh doanh của doanh nghiệp, nhất quán với các chính sách tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh. Theo thời gian, khuôn khổ pháp lý về điều kiện kinh doanh ngày càng được hoàn thiện, đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn, tạo động lực để phát triển doanh nghiệp. Chính sự cải thiện trong thủ tục để doanh nghiệp gia nhập thị trường cũng tạo nên sức hấp dẫn cho môi trường kinh doanh của Việt Nam trong con mắt các nhà đầu tư.