Bao bì an toàn thực phẩm và kinh tế tuần hoàn cần thực hiện song hành

Ngày 28/10 tại Hà Nội, Hội Khoa học Kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA) phối hợp Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia (NIFC), Công ty cổ phần Tetra Pak Việt Nam, Công ty cổ phần Tập đoàn TH tổ chức Hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn”, nhân dịp Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập VINAFOSA (2001-2026).

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Hội Khoa học Kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam (VINAFOSA), ông Lê Văn Giang, Chủ tịch VINAFOSA cho biết, được thành lập từ năm 2001, VINAFOSA là tổ chức xã hội-nghề nghiệp tập hợp các nhà khoa học, chuyên gia và những người hoạt động trong lĩnh vực an toàn thực phẩm và các lĩnh vực liên quan. Trong 25 năm qua, Hội đã tham gia phổ biến kiến thức, tư vấn và phản biện chính sách, kết nối giới khoa học với cơ quan quản lý và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh thực phẩm an toàn và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập VINAFOSA là dịp nhìn lại chặng đường hoạt động, tri ân các thế hệ lãnh đạo, hội viên, chuyên gia và các tổ chức đồng hành; đồng thời khẳng định định hướng phát huy vai trò khoa học, tăng cường hợp tác và hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn phát triển mới.

Theo Ban tổ chức, hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn” diễn ra trong bối cảnh ngành thực phẩm và đồ uống hiện đang có những đổi mới trong công nghệ chế biến, đóng gói, và yêu cầu về kiểm soát chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc. Trước bối cảnh này, hội thảo đóng vai trò là không gian đối thoại, kết nối các bên trong hệ sinh thái để cùng cập nhật chính sách, yêu cầu pháp lý mới, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn và thống nhất định hướng phát triển.

Chuyển đổi bao bì xanh phải gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm

Tại sự kiện, ông Bùi Đức Lập, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) khẳng định: An toàn thực phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đối với sức khỏe, tính mạng của nhân dân, chất lượng cuộc sống, niềm tin của người tiêu dùng và sự phát triển bền vững của đất nước. Bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là trách nhiệm của cơ sở sản xuất, kinh doanh, tổ chức khoa học, hiệp hội nghề nghiệp và mỗi người dân.

Nhấn mạnh chủ đề hội thảo “Bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn”, là một lựa chọn thiết thực, ông Bùi Đức Lập cho biết, bao bì thực phẩm không chỉ phục vụ bảo quản, vận chuyển và cung cấp thông tin sản phẩm, mà còn là một yếu tố quan trọng trong kiểm soát an toàn thực phẩm, nhất là đối với vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Theo ông Lập, những nguy cơ liên quan sự thôi nhiễm từ vật liệu bao bì, điều kiện sử dụng, nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và tính tương thích giữa vật liệu với từng loại thực phẩm cần được nhận diện, đánh giá và kiểm soát bằng phương pháp khoa học, dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và kết quả thử nghiệm, kiểm nghiệm phù hợp.

Mặt khác, chuyển đổi sang bao bì thân thiện hơn với môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn phải đi đôi với yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm. Một giải pháp bao bì chỉ thực sự bền vững khi vừa bảo vệ được thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng, vừa sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm tác động môi trường trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Vì vậy, cần xem xét đồng thời tính an toàn, tính phù hợp công nghệ, khả năng thu gom, tái chế và điều kiện triển khai thực tế.

Theo ông Lê Văn Giang, Chủ tịch VINAFOS, an toàn thực phẩm là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, gắn liền với sức khỏe, chất lượng cuộc sống của nhân dân, sự phát triển của doanh nghiệp và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đồng thời, trong bối cảnh ngành thực phẩm đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao về an toàn, chất lượng, đổi mới công nghệ, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, vấn đề bao bì và công nghệ thực phẩm thế hệ mới có ý nghĩa ngày càng thiết thực.

Trong đó, bao bì không chỉ thực hiện chức năng chứa đựng, bảo quản và vận chuyển thực phẩm, mà còn liên quan trực tiếp đến việc kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm, giảm thiểu tác động môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn”.

Tại hội thảo, tham luận của đại diện Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia, Tetra Pak Việt Nam, Tập đoàn TH và VINAFOSA đã tập trung trao đổi về các quy chuẩn, quy định pháp luật đối với bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm; nguy cơ mất an toàn từ vật liệu, bao bì; giải pháp công nghệ tương thích đồng bộ nhằm giảm rủi ro trong sản xuất; bao bì xanh gắn với kinh tế tuần hoàn; và nhận diện, phòng tránh rủi ro pháp lý về an toàn thực phẩm. Các đại biểu cho rằng, bao bì an toàn thực phẩm và kinh tế tuần hoàn cần thực hành song hành.

Rà soát quy chuẩn, định hướng sửa đổi Luật

Liên quan dụng cụ chứa đựng, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, ông Phạm Thanh Liêm, Cục An toàn thực phẩm cho biết, cơ quan đã rà soát toàn bộ 66 hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN). Trong đó, có 4 QCVN đối với nhóm bao bì, dụng cụ, vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.

Các hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia này đã được đại diện Cục An toàn thực phẩm trình bày chi tiết tại hội thảo, đồng thời chia sẻ những định hướng quản lý trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).

Ông Phạm Thanh Liêm cho biết, theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý các sản phẩm/nhóm sản phẩm bằng quy định kỹ thuật về an toàn thực phẩm do Bộ Y tế ban hành (thay bằng hình thức quản lý theo hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia). Theo đó, quy định kỹ thuật về an toàn thực phẩm sẽ chỉ quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với các nhóm sản phẩm hàng hóa thuộc đối tượng điều chỉnh.

Nếu dự thảo Luật này được thông qua, nhóm sản phẩm dụng cụ chứa đựng thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm thuộc đối tượng tự công bố tiêu chuẩn sản phẩm, kết hợp với tăng cường hậu kiểm, lấy mẫu giám sát sản phẩm trên thị trường.

Bà Nguyễn Thanh Giang, Tổng Giám đốc Tetra Pak Việt Nam cho biết, an toàn và chất lượng thực phẩm cần được tiếp cận xuyên suốt trong quá trình sản xuất, thay vì ở từng công đoạn riêng lẻ. Bà hy vọng hội thảo thúc đẩy những trao đổi thiết thực để các bên tìm hướng đi phù hợp với thực tiễn sản xuất và sự phát triển của ngành.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực chế biến và đóng gói thực phẩm, Tetra Pak đồng hành cùng các nhà sản xuất thực phẩm và đồ uống thông qua giải pháp tương thích đồng bộ từ chế biến, đóng gói, vận hành và bao bì. Các giải pháp này hướng tới hỗ trợ nhà sản xuất quản lý rủi ro an toàn thực phẩm, duy trì chất lượng sản phẩm và nâng cao khả năng truy xuất trong quá trình sản xuất.

Trong khuôn khổ hội thảo cũng đã diễn ra phiên tọa đàm “Hoàn thiện hệ sinh thái sản xuất thực phẩm an toàn và bền vững tại Việt Nam”. Tại đây, các đại biểu đã cùng nhau trao đổi về hoàn thiện quy chuẩn, ứng dụng công nghệ mới và các giải pháp thúc đẩy sản xuất, sử dụng bao bì theo hướng an toàn, bền vững; hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi số, sử dụng bao bì thực phẩm an toàn, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn bền vững…