Trong bức tranh tổng thể của thể thao Việt Nam, bắn súng tiếp tục được xem là một trong số ít môn có khả năng tiệm cận chuẩn mực Olympic, dựa trên nền tảng thành tích, chiều sâu lực lượng và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều kỳ đại hội.
Tại SEA Games 33, đội tuyển bắn súng Việt Nam xếp thứ nhất toàn đoàn với 8 Huy chương vàng, đồng thời thiết lập 3 kỷ lục đại hội. Đây không chỉ là kết quả vượt trội trong khu vực mà còn phản ánh sự ổn định của một môn thể thao vốn được đầu tư theo hướng trọng điểm trong nhiều năm.
Tâm điểm của thành công này là xạ thủ Trịnh Thu Vinh, người giành tới 4 Huy chương vàng, phá 2 kỷ lục SEA Games và có thành tích thi đấu đạt chuẩn giành huy chương Olympic. Trịnh Thu Vinh đã được bầu chọn là “Vận động viên tiêu biểu toàn quốc năm 2025”. Thành tích của Trịnh Thu Vinh tại SEA Games 33 tạo ra những dữ liệu khiến giới chuyên môn đặc biệt chú ý.
Ở nội dung 10m súng ngắn hơi nữ, Thu Vinh giành Huy chương vàng với điểm số chung kết 242,7, cao hơn mức 241,3 - điểm số giành Huy chương bạc tại Olympic 2024. Dù SEA Games và Olympic là hai môi trường thi đấu khác nhau, chênh lệch về trình độ và áp lực là rất lớn, nhưng con số này vẫn cho thấy khả năng chuyên môn và tiềm năng vươn xa của nữ xạ thủ thuộc thể thao Công an nhân dân.
Từ thành công tại SEA Games, bắn súng Việt Nam tiếp tục được kỳ vọng sẽ giành Huy chương vàng tại ASIAD 2026 và xa hơn là hướng tới mục tiêu có huy chương tại Olympic 2028. Niềm tin đó được xây dựng trên nền tảng lịch sử thành tích.
Tại Olympic 2016, xạ thủ Hoàng Xuân Vinh từng tạo nên cột mốc chưa từng có với một Huy chương vàng, một Huy chương bạc và một kỷ lục Olympic. Kể từ đó, bắn súng Việt Nam luôn được xếp vào nhóm môn thể thao có khả năng tranh chấp thành tích cao nhất ở đấu trường thế vận hội.
Ở thời điểm hiện tại, đội tuyển bắn súng quốc gia sở hữu lực lượng được đánh giá là đồng đều và giàu kinh nghiệm ở tầm châu lục. Ngoài Trịnh Thu Vinh, những cái tên như Phạm Quang Huy, Lê Thị Mộng Tuyền hay tài năng trẻ Nguyễn Thùy Trang đều có thành tích quốc tế đáng kể.
Ngay sau SEA Games 33, đội tuyển bắn súng Việt Nam đã bước vào giai đoạn huấn luyện chuyên sâu nhằm chuẩn bị cho Giải vô địch súng trường, súng ngắn châu Á 2026, dự kiến diễn ra vào tháng 2/2026 tại Ấn Độ. Đây là giải đấu quan trọng, vừa có ý nghĩa kiểm chứng năng lực chuyên môn, vừa là bước chạy đà quan trọng trước ASIAD 2026. Xa hơn, Giải vô địch bắn súng thế giới 2026 cũng được Liên đoàn Bắn súng thế giới xác định là điểm khởi đầu của hệ thống vòng loại Olympic 2028, bên cạnh các giải châu Á tổ chức trong giai đoạn 2027 và đầu 2028.
Chu kỳ Olympic mới mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít thách thức. Bắn súng châu Á là một trong những đấu trường khắc nghiệt nhất thế giới, với sự thống trị của các cường quốc như: Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ. Việc giành suất dự Olympic đã khó, cạnh tranh huy chương tại ASIAD hay Olympic còn khó hơn nhiều.
Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam từng giành hai suất dự Olympic Paris 2024, nhờ thành tích của Trịnh Thu Vinh và Lê Thị Mộng Tuyền, được xem là nền tảng quan trọng để bước vào chu kỳ Olympic 2028 với sự tự tin lớn hơn.
Từ SEA Games 33 đến Asian Games 2026 và Olympic 2028, bắn súng Việt Nam đang đứng trước một chu kỳ đầy kỳ vọng. Những con số, thành tích và gương mặt nổi bật cho thấy nền tảng đã được tạo dựng. Vấn đề còn lại là mức độ đầu tư và cách thức tổ chức, để tiềm năng ấy có thể được chuyển hóa thành huy chương Olympic - thước đo cao nhất của thể thao đỉnh cao.
Theo Chủ tịch Liên đoàn Bắn súng Việt Nam Đỗ Văn Bình, trong thời gian tới, bắn súng Việt Nam dự kiến sẽ thuê thêm chuyên gia ở nội dung súng trường, đồng thời bổ sung chuyên gia thể lực và dinh dưỡng. Mục tiêu là giúp các xạ thủ có sự chuẩn bị toàn diện hơn, không chỉ về kỹ thuật mà cả thể trạng và tâm lý trước những giải đấu đỉnh cao. Đây là xu hướng chung của bắn súng thế giới, nơi ranh giới giữa huy chương và thất bại đôi khi chỉ được quyết định bởi một nhịp thở hay một khoảnh khắc tâm lý.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy khoảng cách giữa tiềm năng và thành tích Olympic của bắn súng Việt Nam vẫn còn phụ thuộc lớn vào điều kiện đầu tư. Dù được xác định là môn thể thao mũi nhọn, mức đầu tư cho các vận động viên hiện nay vẫn chủ yếu dừng ở mức cơ bản.
Nhiều năm qua, các xạ thủ Việt Nam phải tập luyện tại trường bắn đã lạc hậu, thiếu đồng bộ về trang thiết bị và thường xuyên rơi vào tình trạng thiếu đạn tập, thậm chí phải “tập chay” để duy trì cảm giác bắn.
Để hiện thực hóa mục tiêu huy chương Olympic, các chuyên gia cho rằng bắn súng Việt Nam cần một hướng đầu tư mang tính đột phá. Trước hết là nâng cấp cơ sở vật chất, xây dựng trường bắn đạt chuẩn quốc tế với hệ thống bia điện tử, thiết bị mô phỏng và điều kiện thi đấu tương đương các giải lớn. Song song với đó là việc bảo đảm nguồn đạn tập ổn định, bởi với bắn súng, khối lượng tập luyện quyết định trực tiếp đến độ chính xác và sự ổn định tâm lý của vận động viên. Một hướng đầu tư khác mang tính then chốt là tăng cường tập huấn và thi đấu quốc tế dài hạn.
Thay vì chỉ tập trung vào các chuyến tập huấn ngắn ngày trước giải, các xạ thủ hàng đầu cần được cọ xát thường xuyên ở môi trường đỉnh cao, nơi áp lực thi đấu tiệm cận Olympic. Đây cũng là cách để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc bắn súng, vốn coi thi đấu quốc tế là một phần tất yếu của huấn luyện. Ngoài ra, việc ứng dụng khoa học-công nghệ, y sinh học và tâm lý học thể thao cần được đẩy mạnh hơn nữa. Phân tích dữ liệu bắn, kiểm soát nhịp tim, nhịp thở, quản lý căng thẳng thi đấu và cá nhân hóa giáo án huấn luyện là những yếu tố đã trở thành tiêu chuẩn ở các đội tuyển hàng đầu thế giới. Với bắn súng, nơi sai số chỉ tính bằng phần mười điểm, những chi tiết nhỏ này có thể tạo ra khác biệt lớn.
Trong bối cảnh nguồn lực của ngành thể thao còn hạn chế và phải dàn trải cho nhiều môn, bài toán đặt ra là cơ chế đầu tư tập trung cho các môn có khả năng tranh chấp huy chương Olympic. Thành tích thể thao không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn, mà còn góp phần xác lập vị thế của Việt Nam trên bản đồ thể thao quốc tế. Việc ưu tiên nguồn lực cho các môn Olympic trọng điểm như bắn súng được xem là lựa chọn chiến lược, hướng tới hiệu quả dài hạn.
Từ SEA Games 33 đến Asian Games 2026 và Olympic 2028, bắn súng Việt Nam đang đứng trước một chu kỳ đầy kỳ vọng. Những con số, thành tích và gương mặt nổi bật cho thấy nền tảng đã được tạo dựng. Vấn đề còn lại là mức độ đầu tư và cách thức tổ chức, để tiềm năng ấy có thể được chuyển hóa thành huy chương Olympic - thước đo cao nhất của thể thao đỉnh cao.
