Tọa lạc tại làng Gri, xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai, Chư Đăng Ya mang trong mình sức hút mãnh liệt, không chỉ vẫy gọi lữ khách bằng sắc vàng rực rỡ của những mùa hoa dã quỳ, mà sâu thẳm hơn, đây thực sự là một vùng đất thấm đẫm những giá trị văn hóa bản địa thiêng liêng.
Gửi gắm linh hồn dân tộc
Ngay dưới chân ngọn núi Chư Đăng Ya, hình ảnh những nếp nhà sàn truyền thống, những ngôi nhà rông uy nghi sừng sững vẫn ngày đêm hiện diện, hòa quyện cùng tiếng cười đùa trong trẻo của trẻ thơ bên chiếc gùi mây và thanh âm nhịp nhàng của những chiếc khung dệt thổ cẩm. Tất cả đã tạo nên minh chứng vô cùng chân thực về một cộng đồng đang kiên cường, bền bỉ ngày đêm bảo vệ hồn cốt của dân tộc mình giữa vòng xoáy hội nhập và phát triển.
Xen lẫn trong tiếng gió thổi rì rào qua những sườn núi, thanh âm lách cách quen thuộc phát ra từ chiếc khung dệt thổ cẩm nơi góc nhà bà H’Loan tại làng Ploi Bung vẫn đều đặn vang lên mỗi ngày. Là một nghệ nhân mang trong mình tâm huyết cháy bỏng với nghề truyền thống, bà H’Loan chia sẻ rằng, đối với người Gia Rai, nghề dệt thổ cẩm không chỉ là công việc mưu sinh qua ngày, mà đó chính là linh hồn của cả một dân tộc, là di sản vô giá mà ông bà, tổ tiên đã để lại.
“Con gái Jrai lớn lên phải biết dệt, mới nên vợ nên chồng”, bà H'Loan bộc bạch, đồng thời nhấn mạnh rằng mỗi một đường kim, mũi chỉ trên tấm vải rực rỡ sắc màu ấy chính là lời nhắn gửi sâu sắc cho thế hệ mai sau về cội nguồn và bản ngã của chính mình.
Thổ cẩm giờ đây đã bứt phá, không còn chỉ là những bộ trang phục thường nhật, mà nó đã trở thành một sản phẩm du lịch độc đáo, mang đậm dấu ấn vùng miền và được đông đảo du khách yêu thích, chọn làm những món quà lưu niệm đầy ý nghĩa. Trong các dịp lễ hội hoa dã quỳ, hình ảnh những du khách thích thú khoác lên mình bộ váy áo thổ cẩm của người Gia Rai, rạng rỡ chụp ảnh giữa đồi hoa vàng, đã tạo nên sự kết nối hài hòa giữa văn hóa bản địa truyền thống và nhu cầu trải nghiệm của du khách hiện đại.
Bên cạnh nét rực rỡ của thổ cẩm, nghề đan gùi cũng từ lâu được xem là một nét văn hóa vô cùng đặc trưng, gắn bó máu thịt với đời sống sinh hoạt, lao động của đồng bào người Gia Rai. Từ những ống tre, sợi mây rừng, qua đôi bàn tay khéo léo của những người đàn ông Jrai, những chiếc gùi mộc mạc nhưng chắc chắn đã ra đời, không chỉ phục vụ cuộc sống hàng ngày mà còn mang theo ký ức văn hóa sâu đậm của cả một cộng đồng.
Anh Rcom H’Linh, một nghệ nhân tận tụy đã gắn bó hơn 20 năm với nghề đan gùi, vui mừng chia sẻ về sự hồi sinh của nghề. Anh kể, ngày xưa đan gùi chỉ cốt để dùng, nhưng nay khi du khách đến tham quan cảm thấy thích thú, họ đã mua ủng hộ rất nhiều. Nhờ vậy, những nghệ nhân không chỉ giữ được nghề truyền thống, mà còn có thêm nguồn thu nhập ổn định; đặc biệt hơn là niềm vui khi chứng kiến lớp trẻ, mấy đứa nhỏ trong làng thấy vậy cũng đã bắt đầu học đan gùi. Từ một vật dụng thiết yếu trong đời sống lao động, chiếc gùi ngày nay đã trở thành một sản phẩm văn hóa đích thực.
Định hướng bứt phá thành điểm đến du lịch quốc gia
Câu chuyện bảo tồn tại Chư Đăng Ya giờ đây đã vươn xa, đặt toàn bộ vùng đất này trước một cơ hội vô cùng lớn lao để bứt phá, chuyển mình trở thành một khu du lịch mang tầm vóc quốc gia. Bằng việc sở hữu cảnh quan thiên nhiên kỳ thú như núi lửa cổ, những cánh đồng hoa dã quỳ rực rỡ, hay mặt nước Biển Hồ thơ mộng… kết hợp cùng kho tàng di sản văn hóa đặc sắc của người Gia Rai, nơi đây đã hội tụ đầy đủ mọi yếu tố để cất cánh.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn, đã có những chỉ đạo sát sao khi nhấn mạnh rằng: Khu vực Biển Hồ-Chư Đăng Ya là vùng tài nguyên quý hiếm, mang giá trị to lớn không chỉ đối với tỉnh mà còn ở tầm quốc gia, với nhiều điều kiện hạ tầng thuận lợi để phát triển du lịch. Tuy nhiên, công tác quy hoạch cần phải được triển khai khẩn trương, bảo đảm sự hài hòa tuyệt đối giữa bảo tồn và phát triển. Chủ tịch tỉnh Gia Lai trực tiếp chỉ đạo Sở Xây dựng phối hợp chặt chẽ cùng Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các hiệp hội du lịch tổ chức các hoạt động biểu diễn văn hóa, nghệ thuật tại khu vực núi lửa Chư Đăng Ya để tạo điểm nhấn thu hút du khách.
Hưởng ứng chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh, đồng chí Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cho biết, trong tháng 11 tới, Sở sẽ vinh dự tổ chức Lễ hội hoa dã quỳ với quy mô hoành tráng và lớn hơn rất nhiều tại khu vực ngọn núi lửa Chư Đăng Ya. Thông qua sức lan tỏa của lễ hội này, những giá trị văn hóa truyền thống của người Gia Rai sẽ có cơ hội được lan tỏa sâu rộng hơn nữa, đóng góp trực tiếp vào việc thúc đẩy phát triển du lịch một cách bền vững.
Lễ hội không chỉ là một sự kiện du lịch thông thường, mà đây là dịp hiếm có để người Jrai tự hào trình diễn nét đẹp văn hóa của dân tộc mình, từ những nhịp điệu múa xoang uyển chuyển, thanh âm trầm hùng của cồng chiêng, cho đến các hoạt động trải nghiệm thực tế như dệt thổ cẩm, đan gùi, làm rượu cần.
Để vươn mình thành điểm đến quốc gia, tỉnh Gia Lai đang khẩn trương hoàn thiện xây dựng quy hoạch tổng thể phát triển du lịch cho vùng Biển Hồ-Chư Đăng Ya đến năm 2030, tầm nhìn chiến lược vươn xa đến năm 2045, hoàn toàn phù hợp với các nghị quyết phát triển vùng Tây Nguyên và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Đồng hành cùng với đó, việc tổ chức đa dạng các loại hình tour du lịch trải nghiệm văn hóa chuyên sâu, du lịch học đường, hay du lịch cộng đồng tại Chư Đăng Ya sẽ là một hướng đi vô cùng thiết thực. Du khách khi đến đây sẽ không chỉ để ngắm cảnh, mà thực sự được hòa mình trọn vẹn vào đời sống người Jrai, được cùng sống, cùng ăn, và cùng làm việc với người dân, qua đó càng thấu hiểu, yêu mến sâu sắc hơn và muốn nán lại lâu hơn với mảnh đất này.
Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền tỉnh Gia Lai, sự đồng thuận sắt son của cộng đồng dân cư và sự đồng hành của các ngành các cấp, một tương lai vô cùng tươi sáng, phồn vinh đang rộng mở chờ đón Chư Đăng Ya - nơi hội tụ tuyệt vời giữa thiên nhiên và văn hóa nhân văn sâu sắc của núi rừng Tây Nguyên.
