Những gương mặt ưu tú
Ðáng chú ý, hội nghị biểu dương lần này đặc biệt "ưu tiên" những chủ tịch CÐCS trong doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và khu vực kinh tế tư nhân hoặc DN có từ một nghìn người lao động (NLÐ) hoặc đoàn viên công đoàn đạt từ 80% trở lên. Trong số đó, Ban tổ chức chọn ra 10 gương mặt ưu tú nhất nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Họ chính là những thủ lĩnh công đoàn tài ba, là "linh hồn" của hoạt động công đoàn tại DN.
Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH LihitLab Việt Nam (Hải Phòng) Nguyễn Thị Nghĩa thông qua TƯLÐTT đã làm lợi cho gần 510 NLÐ của công ty hơn 53 tỷ đồng mỗi năm. Chị Nguyễn Thị Nghĩa nhớ lại: "Quá trình thương lượng với chủ DN rất gian nan, không dễ dàng. Trải qua hai tháng ròng rã, đến lần thương lượng thứ năm, tôi mới thành công". Thỏa ước LÐTT với những nội dung tiêu biểu như: NLÐ mới vào làm được nhận mức lương thử việc 100% cùng phụ cấp. Bên cạnh chế độ thưởng hè, Tết, sáng kiến, hằng tháng, NLÐ được nghỉ ba ngày thứ bảy thay vì một thứ bảy như trước kia. NLÐ kết hôn được nghỉ một tuần. Con, anh chị em kết hôn được nghỉ hai ngày hưởng nguyên lương. Ngoài ra, NLÐ được hưởng phụ cấp: đi lại, chuyên cần, con nhỏ. Ðịnh mức ăn ca 20 nghìn đồng/bữa và
25 nghìn đồng/ bữa cho ca đêm. Ngoài việc bảo đảm tất cả NLÐ được đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), TƯLÐTT còn đưa điều khoản mua bảo hiểm sức khỏe toàn diện cho NLÐ lên tới 5.000 USD/người...
Trong năm 2017, chị Nghĩa tổ chức thành công 12 cuộc đối thoại định kỳ, bốn cuộc đối thoại đột xuất, một hội nghị NLÐ. Trước mỗi buổi đối thoại, chị luôn rà soát lại các quy định tại DN xem có điểm nào không còn phù hợp quy định pháp luật hiện hành, để sửa đổi, bổ sung phù hợp quy định của pháp luật. Bí quyết của chị Nguyễn Thị Nghĩa trong đối thoại là thực hiện chính sách mềm dẻo nhưng cương quyết. Thông điệp chuyển đến lãnh đạo công ty không mang tính yêu sách nhưng kiên trì đeo bám vấn đề đến cùng. Bảo đảm những vấn đề chính đáng NLÐ đưa ra đều được lãnh đạo DN nhượng bộ đưa vào thực hiện. Những kết quả đạt được trong đối thoại đã động viên tinh thần, giúp NLÐ phấn khởi yên tâm công tác, hăng say làm việc bảo đảm năng suất, chất lượng, giúp hai bên xây dựng mối quan hệ khăng khít, tốt đẹp.
Công ty TNHH sản xuất ô-tô, xe máy Việt Nam (VAP), đóng tại huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên là công ty có vốn đầu tư nước ngoài (các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Thái-lan, Lào) cho nên văn hóa, phong tục, ngôn ngữ có sự khác nhau. Ðáng chú ý là cứ từ ba đến 5 năm lại thay đổi Tổng Giám đốc, đây là một thách thức đối với Chủ tịch CÐCS mỗi khi đưa ra những đề xuất, nguyện vọng của NLÐ. Chủ tịch Công đoàn Ðinh Ðăng Ðịnh cho biết, phải tùy từng trường hợp cần vận dụng hình thức trao đổi, đàm phán khác nhau mới đạt hiệu quả công việc. Dấu ấn nổi bật của thủ lĩnh công đoàn cơ sở trong TƯLÐTT và đối thoại tại nơi làm việc, đó là xây dựng quy chế và tổ chức đúng quy định việc đối thoại định kỳ tại nơi làm việc ba tháng/ lần, đối thoại đột xuất khi cần thiết. Qua thương lượng, ký kết TƯLÐTT, nhân viên nữ mang thai từ tháng thứ năm được nghỉ nhiều hơn 30 phút/ngày, được bố trí nơi làm việc thông thoáng, gần khu vực nhà vệ sinh, có ghế ngồi, làm công việc nhẹ nhàng; được ăn bữa ăn chất lượng cao một lần/tháng. Thời gian làm thêm ca đêm đối với NLÐ tính từ 21 giờ so với trước đây là 1 giờ sáng theo quy định. Thời gian làm việc của NLÐ trong năm không quá 275 ngày (thực tế năm 2017 làm 266 ngày). Ngoài ra, NLÐ trong công ty hằng tháng được hưởng các loại trợ cấp: nuôi con nhỏ dưới sáu tuổi, nhà trọ, xăng xe, thưởng hoàn thành kế hoạch, chuyên cần...
Bên cạnh đó, anh Ðịnh còn thực hiện tốt công tác giám sát việc thực hiện chế độ chính sách, TƯLÐTT. 100% người lao động được ký hợp đồng lao động với những điều khoản rõ ràng, hạn chế thấp nhất tranh chấp lao động cá nhân. Duy trì chế độ thưởng tháng lương thứ 13, quà Tết. Thực hiện chính sách BHXH, bảo hiểm y tế và bảo hiểm rủi ro 24/24 giờ đối với 100% NLÐ. Hằng năm, công đoàn tổ chức cho tất cả gia đình NLÐ đi tham quan, nghỉ mát, với số tiền trung bình 1,1 tỷ đồng/năm. Ðánh giá về cán bộ của mình, Chủ tịch LÐLÐ huyện Văn Lâm Tôn Kim Thúy cho rằng: Chủ tịch CÐCS Ðinh Ðăng Ðịnh là người có năng lực về chuyên môn, có kiến thức sâu sắc về tổ chức công đoàn, nhiều kỹ năng trong đàm phán TƯLÐTT. Ðể có được nguồn cán bộ quý như vậy, LÐLÐ huyện thường xuyên hỗ trợ, đào tạo kỹ năng, nhất là kỹ năng thương lượng TƯLÐTT cho các cán bộ CÐCS với mong muốn anh Ðịnh là hạt nhân tuyên truyền, hướng dẫn các đơn vị khác về cách thức đối thoại, thương lượng, để từ đó có thêm nhiều TƯLÐTT tốt hơn cho NLÐ tại các DN trong khu vực.
Đòi hỏi từ thực tiễn
Phó Chủ tịch Tổng LÐLÐ Việt Nam Trần Văn Thuật nhận định: Dung hòa lợi ích DN và NLÐ luôn là mục tiêu tổ chức công đoàn hướng đến khi thực hiện chức năng đại diện. Ðiều này thể hiện rõ nét nhất tại TƯLÐTT. Những thành công từ TƯLÐTT và đối thoại giữa công đoàn, NLÐ và DN đã góp phần nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của NLÐ, giải quyết kịp thời những yêu cầu hợp pháp, chính đáng của họ. Từ đó tạo động lực để NLÐ tăng năng suất, gắn bó hơn với DN, góp phần tăng doanh thu, lợi nhuận cho DN.
TƯLÐTT chỉ có ý nghĩa thật sự khi những điều khoản ký kết trong đó thiết thực với đời sống, có tác dụng động viên NLÐ yên tâm làm việc và giúp DN ổn định quan hệ lao động lâu dài. Ðể làm được điều này, đòi hỏi nhiều ở kỹ năng thương lượng của đội ngũ cán bộ công đoàn, nhất là cán bộ CÐCS. Ðể có thỏa ước tốt, người cán bộ công đoàn ngoài am hiểu về pháp luật, còn cần chủ động đeo bám tình hình sản xuất, kinh doanh tại DN. Ðồng thời nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng NLÐ. Chính những chất liệu sống về tình hình "sức khỏe" DN và đời sống NLÐ là cơ sở để CÐCS xây dựng nội dung thỏa ước và lên kế hoạch thương lượng với DN. Với việc đưa ra điều khoản thương lượng phù hợp điều kiện đặc thù của DN, CÐCS sẽ không gặp trở ngại trong suốt quá trình thương lượng, cũng như đáp ứng được nguyện vọng của tập thể lao động.
Tính đến tháng 12-2017, cả nước có 126.313 CÐCS. Trong đó, riêng khu vực ngoài nhà nước có 46.365 CÐCS. Ðiều đó cho thấy con số 70 Chủ tịch CÐCS được biểu dương lần này là con số quá khiêm tốn. Từ thực tế tình hình hoạt động của các CÐCS tại các khu công nghiệp, khu chế xuất trên cả nước phản ánh năng lực của cán bộ CÐCS còn yếu về kiến thức pháp luật, kỹ năng đối thoại, thương lượng để đưa vào TƯLÐTT nhiều điều khoản có lợi hơn cho NLÐ. Do vậy, để nâng cao chất lượng TƯLÐTT, nâng cao năng lực cán bộ CÐCS, Tổng LÐLÐ Việt Nam cần thành lập mạng lưới chuyên gia, giảng viên về TƯLÐTT nhằm tổ chức triển khai thực hiện hiệu quả công tác TƯLÐTT của tổ chức công đoàn. Thường xuyên tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng hoạt động cho đội ngũ cán bộ công đoàn các khu công nghiệp, khu chế xuất, nhất là kỹ năng đối thoại, thương lượng tập thể. Tăng cường công tác thanh tra - kiểm tra việc thực hiện TƯLÐTT, Bộ luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật BHXH, Luật An toàn vệ sinh lao động… ở các DN để xử lý, thưởng, phạt nghiêm minh; bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho NLÐ cũng như giúp DN phát triển bền vững.
