Đồng chí Nguyễn Việt Dũng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Phước Thắng cho biết: Sau sáp nhập đơn vị hành chính, nhiệm vụ được phường ưu tiên, quyết liệt thực hiện là rà soát, thống kê quỹ đất do Nhà nước quản lý và việc sử dụng quỹ đất này. Qua rà soát, chính quyền phường Phước Thắng xác định có hơn 40 khu đất bị lấn chiếm, chiếm dụng bất hợp pháp hoặc có ranh chồng lấn với đất người dân đang sử dụng. Điển hình là hai khu đất nằm ở mặt tiền đường Võ Nguyên Giáp (Quốc lộ 51) diện tích 14.000 m² bị người dân chiếm dụng, xây nhà ở, dựng hàng quán kinh doanh.
Tại khu đất số 1720 đường Võ Nguyên Giáp rộng hơn 9.000 m² có 13 gia đình sinh sống, nguồn gốc là đất của Nhà nước, chưa cá nhân, tổ chức nào đứng tên sử dụng. Việc hình thành khu nhà ở tại địa chỉ trên bắt đầu từ hơn 25 năm trước, khi Quốc lộ 51 mở rộng, nâng cấp. “Sau khi mở đường, các hộ dân bắt đầu đến xâm chiếm, dựng nhà, dần dần thành hơn 10 hộ”, một cán bộ Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Phước Thắng cho biết.
Sau khi xác định tính pháp lý của khu đất, các ban ngành chức năng, đoàn thể của phường đã đến từng hộ dân thông báo và vận động trả lại đất cho Nhà nước. Sau nhiều lần giải thích, thuyết phục, các hộ dân ở đây đã tự nguyện tháo dỡ nhà, chuyển đồ đạc đến nơi khác sinh sống. Đến giữa tháng 8/2026, những căn nhà trên khu đất đã được dọn sạch, mặt bằng thông thoáng.
Khu đất ở địa chỉ 1658 A đường Võ Nguyên Giáp rộng hơn 5.100 m² cũng là đất công. Theo hồ sơ quản lý, từ năm 1993 ghi tên chủ sử dụng là “Phường 11” (Phường 11 sau đó tách thành Phường 11, Phường 12 và sáp nhập thành phường Phước Thắng như hiện nay). Đến tháng 7/2017, khu đất được Hội đồng nhân dân thành phố Vũng Tàu (cũ) xác lập và quản lý, sử dụng (nay thuộc phường Phước Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh). Sau đó, lần lượt vào tháng 1/2018 và tháng 8/2018, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Phường 12 tiếp tục xác lập và quản lý, sử dụng khu đất. Thế nhưng, qua kiểm tra, chính quyền phường Phước Thắng xác định trên khu đất có nhiều công trình xây dựng như tường bao, nhà ở, quán sửa xe ô-tô, quán cà-phê... với tổng diện tích xây dựng khoảng 3.500 m²...
Theo giấy xác nhận về nhà, đất ở ngày 30/7/2012 của Ủy ban nhân dân Phường 12 (dùng làm thủ tục đăng ký hộ khẩu thường trú) thể hiện đất có nguồn gốc của Tập đoàn muối Nam Bình. Sau khi tập đoàn muối giải thể vào năm 1988, có một cá nhân tiếp tục sử dụng, sau đó chuyển nhượng bằng giấy tay qua nhiều người...
Đáng chú ý, tháng 3/2024, Ủy ban nhân dân Phường 12, thành phố Vũng Tàu (cũ) đã lập biên bản vi phạm hành chính; đến tháng 11/2024, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Vũng Tàu ban hành quyết định buộc người sử dụng khu đất trên khôi phục hiện trạng ban đầu nhưng người này không chấp hành. Do đó, tháng 12/2024, chính quyền thành phố Vũng Tàu đã ban hành quyết định cưỡng chế. Tuy nhiên, người vi phạm không thực hiện các quyết định của chính quyền nên ngày 31/7/2026, Ủy ban nhân dân phường Phước Thắng đã thực hiện cưỡng chế. Đến cuối ngày 31/7, công tác cưỡng chế cơ bản hoàn tất, thu về cho Nhà nước khu đất công bị chiếm dụng hàng chục năm.
Ngoài hai khu đất nói trên, thời gian qua, các ngành chức năng phường Phước Thắng cũng đã thu hồi nhiều khu đất khác; trong đó có những con hẻm sử dụng chung nhưng bị chiếm đoạt sử dụng riêng. Hẻm 159 đường Đô Lương có diện tích hơn 7.500 m². Qua rà soát, lực lượng chức năng ghi nhận có 3 hộ dân sử dụng chồng lấn hơn 240 m² đất công. Chính quyền đã vận động và cả ba hộ đều đang tự tháo dỡ công trình, giao trả lại phần diện tích đã lấn chiếm.
Việc đất công bị lấn chiếm, sử dụng trái phép, sai mục đích có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc quản lý lỏng lẻo, không sát địa bàn của chính quyền; kỹ thuật đo đạc ngày trước thô sơ, không chính xác. Ngoài Phước Thắng, tại một số phường khác cũng xảy ra hiện tượng này. Phường Vũng Tàu hiện có 5 trường hợp đất công bị chiếm dụng và 9 cơ sở đất công cần làm rõ tình trạng pháp lý.
Theo kế hoạch, Ủy ban nhân dân phường Phước Thắng sẽ tiếp tục rà soát, quản lý chặt chẽ quỹ đất công, xử lý các trường hợp còn lại theo đúng quy định của pháp luật.
Theo đồng chí Nguyễn Việt Dũng, trong thu hồi đất công bị chiếm dụng, cần xác định pháp lý đầy đủ, đánh giá hiện trạng và xây dựng kế hoạch chi tiết. Để quản lý đất công chặt chẽ, phải công khai các vị trí, khu đất do Nhà nước quản lý; công khai phương án sử dụng để Nhân dân cùng giám sát.
