Hà Nội nỗ lực phủ xanh những tuyến đường

Làm đẹp cảnh quan phố phường

20 giờ, nút giao quốc lộ 5 - đường lên cầu Vĩnh Tuy (phường Phúc Đồng, quận Long Biên, Hà Nội) trở thành công trường trồng cây xanh. Sau khi tấm biển báo công trường được dựng lên, những công nhân của Xí nghiệp Ươm và trồng cây xanh (Công ty TNHH MTV Công viên cây xanh Hà Nội) hối hả trồng bổ sung những cây thân gỗ lớn, tạo cảnh quan.

Để những cây thân gỗ có đường kính từ 12 đến 18 cm có thể sống, thích nghi ngay khi chuyển đến từ vườn ươm, công việc phải được chuẩn bị kỹ càng, từ đào hố, bón lót, cho tới di chuyển, trồng và chăm sóc. Nút giao này thường có xe trọng tải lớn qua lại, vì thế công việc được tiến hành khẩn trương nhưng cũng phải hết sức cẩn thận, để không ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt của người dân và tránh xảy ra tai nạn.

Một đoạn vỉa hè phố Phan Đình Phùng. Ảnh: QUẾ ANH

Kể từ tháng 5-2016, khi thành phố Hà Nội thực hiện kế hoạch trồng một triệu cây xanh, đến nay, cùng với việc thay đổi phương thức trồng cây để bảo đảm trật tự an toàn giao thông, cây xanh Hà Nội đã khoác lên mình những sắc mầu tươi mới. Không chỉ tiếp tục nhân rộng những loài cây đô thị như: lát hoa, chiêu liêu, bàng lá nhỏ..., phố phường Hà Nội thêm đẹp hơn với những hàng ban nữ hoàng, muồng hoàng yến trên đường Võ Nguyên Giáp, Võ Chí Công, hàng phượng vĩ trên tuyến đường Trần Khát Chân - Đại Cồ Việt, những cây lộc vừng tại các quận nội thành cũ. Ấn tượng nhất phải kể đến những tuyến phố cửa ngõ, hay những trục xuyên tâm lớn của thành phố. Tại đây, cây xanh được trang trí thành nhiều tầng. Tầng cao là các loại chiêu liêu, bàng lá nhỏ; tầng giữa là những hàng cọ dầu, ban hoàng hậu; tầng thấp nhất là những cây tường vi, bụi dâm bụt.

Sau gần hai năm triển khai "phủ xanh", Hà Nội đã trồng được khoảng 650 nghìn cây các loại. Công ty Công viên cây xanh là đơn vị được UBND thành phố Hà Nội giao nhiệm vụ trồng, chăm sóc, quản lý cây đô thị đã trồng được 50 nghìn cây thân gỗ lớn tại 150 tuyến phố nội đô. Hà Nội từng tự hào với những hàng cây trên phố Phan Đình Phùng, Trần Hưng Đạo, Hoàng Diệu... thì giờ đây, hàng cây xanh mới trồng trên nhiều tuyến phố đã tạo ấn tượng tốt trong lòng người dân cũng như khách du lịch. Mới đây, thành phố còn thử nghiệm trồng cây phong lá đỏ trên phố Nguyễn Chí Thanh. Bước đầu, hàng cây phong cho thấy khả năng thích ứng với thổ nhưỡng, khí hậu khá tốt. Trong tương lai không xa, rất có thể Hà Nội sẽ có thêm một tuyến phố lãng mạn khi mùa phong thay lá.

Xây dựng "lối sống xanh"

Không gian nhiều cây xanh bên hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: ANH SƠN

Cây xanh Hà Nội là một câu chuyện dài. Ngay khu vực nội đô cũng có nhiều cây cổ thụ, tuổi đời từ 300 đến 400 năm. Nhưng cây xanh đô thị chỉ thật sự được quan tâm, phát triển trong khoảng một thế kỷ trở lại đây. Cây xanh gắn bó với cuộc sống, với tâm hồn người Hà Nội. Nhiều loài cây đã đi vào thơ ca. Nhắc đến hoa sữa, bàng, sấu..., trong lòng nhiều người lại ngân lên những giai điệu thân quen. Song, cây xanh Hà Nội cũng để lại một số chuyện buồn. Vào mùa mưa bão, xà cừ thường gãy đổ gây nguy hiểm cho người dân, thậm chí không ít lần gây tai nạn chết người.

Có thời gian, Hà Nội đã trồng nhiều loại cây như keo tai tượng, dâu da xoan, hoặc trồng cây hoa sữa quá dày đặc, ảnh hưởng đến đời sống của người dân, khiến dư luận phản ứng. Đáng buồn hơn cả là việc phá hoại cây xanh, nhất là ở những nơi buôn bán sầm uất, vỉa hè chật hẹp như khu vực phố cổ, phố cũ. Việc xây dựng "thành phố xanh" cần sự chung tay của cộng đồng.

Vào dịp Tết trồng cây hằng năm, TP Hà Nội tổ chức các sự kiện, vận động người dân trồng, chăm sóc bảo vệ cây xanh. Các ban, ngành, đoàn thể tích cực vận động người dân xây dựng những tuyến phố xanh, những con đường hoa gắn với việc bảo đảm trật tự, mỹ quan đô thị, xây dựng nông thôn mới. Gần đây, trên các con phố Hàng Bông, Hàng Gai, Hàng Lược..., những hàng cây đã vươn lên xanh tốt và tỏa bóng mát. Công ty Công viên cây xanh đã chọn lựa những cây đẹp, vừa hợp với đô thị, vừa phù hợp quan niệm của những hộ kinh doanh, chẳng hạn như cây lộc vừng. Tổng cộng, có đến 50 tuyến phố tại khu vực phố cổ, phố cũ được trồng bổ sung loại cây này.

Việc các tổ chức chính trị - xã hội vận động người dân trồng cây xanh gắn với bảo đảm trật tự đô thị, xây dựng nông thôn mới đã tạo ra nhiều mô hình hay. Phụ nữ quận Hoàng Mai từ phong trào "Phụ nữ với ngày môi trường chủ nhật" đã tạo nên những con đường nở hoa. Điển hình như phường Thanh Trì, các chị em đã biến 5 km đường đê sông Hồng thành tuyến đường hoa, với các loại hoa, cây cảnh được chăm sóc cẩn thận; phường Thịnh Liệt đã tôn tạo, chăm sóc 80 bồn hoa dọc theo bờ sông Sét. Thành Đoàn Hà Nội đã biến hơn 100 điểm tập kết rác thải thành những vườn hoa sinh động. Khu vực ngã tư Trần Quốc Toản - Quang Trung (gần Trường tiểu học Quang Trung, quận Hoàn Kiếm) từng có điểm tập kết rác tồn tại hàng chục năm, gây ô nhiễm. Nhưng đến nay, thay thế cho nơi để rác nhếch nhác, thiếu mỹ quan là vườn hoa xinh xắn, với nhiều loài cây, hoa.

Ông Lê Mạnh Tuấn, phố Trần Quốc Toản chia sẻ: "Từ khu vực mất vệ sinh, ai đi qua cũng bước chân thật nhanh, thì nay mọi người đều muốn nán lại. Vườn hoa nhỏ mà ý nghĩa lớn, làm nhiều người ý thức hơn về bảo vệ mầu xanh của thành phố". Phong trào trồng cây, trồng hoa sôi nổi tại tất cả 14 phường thuộc quận Long Biên. Người dân, nhất là các đoàn viên, thanh niên phường Thượng Thanh trồng, chăm sóc cây trên đường đê tả ngạn sông Hồng. Phường Đức Giang có tuyến "phố hoa" Trường Lâm; phường Phúc Đồng có tuyến phố hoa Phúc Đồng... Tại khu vực ngoại thành, cùng với trồng cây hai bên đường tạo bóng mát, các huyện Thanh Oai, Đan Phượng, Đông Anh, Thanh Trì... tạo nhiều tuyến đường hoa do chính người dân trồng, chăm sóc.

Hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội phát động Tết trồng cây, vận động mỗi học sinh trồng một cây xanh. Nhiều trường học đã biến sân trường, hành lang, ban công thành những vườn hoa xinh xắn. Tiêu biểu như phường Phúc Lợi (quận Long Biên), cả năm trường học trên địa bàn đều xây dựng "Trường học xanh - sạch - nở hoa". Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP Hà Nội Chử Xuân Dũng cho biết, ngành giáo dục Thủ đô xác định việc bảo vệ, trồng và chăm sóc cây xanh là nội dung quan trọng trong hoạt động giáo dục bảo vệ môi trường và giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên.

Trong hai năm qua, bình quân mỗi ngày Hà Nội trồng thêm được khoảng 900 cây xanh. Đó là nỗ lực của toàn xã hội. Với tiến độ hiện tại, Hà Nội dự kiến hoàn thành trồng mới một triệu cây xanh trước năm 2020. Qua đó, nâng cao diện tích cây xanh tính theo bình quân đầu người từ 7,8 m2/người hiện nay lên khoảng 10 m2/người trong năm 2020. Điều quan trọng hơn là cây xanh đang góp phần làm đẹp thành phố, cải tạo môi trường sống cho người dân Thủ đô.