Ðoàn Bổng với những ca khúc cách mạng

Nhạc sĩ Ðoàn Bổng sinh năm 1943 tại Thường Tín (Hà Nội). Ông tốt nghiệp khoa sáng tác âm nhạc tại Nhạc viện Hà Nội năm 1972, cùng khóa với các đồng nghiệp: Cát Vận, Văn Thông, Ðặng An Thuyên, Trần Trọng Hùng... Vào những năm 60 - 70 của thế kỷ 20, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta diễn ra gay go, ác liệt. Không quản ngại khó khăn, gian khổ, nguy hiểm đến tính mạng, Ðoàn Bổng lặn lội đến nhiều vùng chiến sự sưu tầm, chọn lọc nhiều làn điệu dân ca của các tỉnh Bình - Trị - Thiên, Huế, Liên khu V, Nam Bộ... để chuẩn bị nội dung các buổi phát thanh ca nhạc được phát đều đặn vào lúc 21 giờ tối thứ hai hằng tuần, trên sóng của Ðài Phát thanh Giải phóng, phục vụ kịp thời và có hiệu quả nhiệm vụ chính trị. Những ngày còn công tác ở Ðài Phát thanh Giải phóng sau khi nhận được tin quân ta chiến thắng ở đâu đó, Ban ca nhạc nơi ông từng công tác, đều có ngay chương trình văn nghệ động viên, cổ vũ kịp thời đồng bào, chiến sĩ ta.

Năm 1976, khi đất nước thống nhất, ông được tổ chức điều về làm cán bộ biên tập âm nhạc và nhận nhiệm vụ Trưởng phòng âm nhạc - Ban Văn nghệ - Ðài Truyền hình Việt Nam trong một thời gian dài, cho đến khi về hưu. Trong những ngày làm việc ở Ðài Truyền hình Việt Nam, Ðoàn Bổng dành nhiều tâm huyết cho sáng tác âm nhạc. Hầu hết các ca khúc của ông đều mang đậm chất thơ, thường để lại những ấn tượng đẹp về một bút pháp riêng, rất gần gũi với công chúng yêu âm nhạc. Ðó cũng là thế mạnh, phong cách riêng của Ðoàn Bổng. Kể từ nhạc phẩm "Dòng sông quê anh, dòng sông quê em" được đông đảo công chúng yêu thích và được biểu diễn nhiều lần trên sân khấu ca nhạc trong cả nước, đến các ca khúc sau này , chất thơ trong mỗi nhạc phẩm của Ðoàn Bổng biểu hiện càng rõ rệt. Trong số những bài hát hay về dòng sông Việt Nam, phải kể đến ca khúc "Dòng sông quê anh, dòng sông quê em" của Ðoàn Bổng, phổ thơ Lai Vu. "Dòng sông quê anh, dòng sông quê em" như một bức tranh thủy mặc hữu tình.

Ðến nay, Ðoàn Bổng đã có hơn 300 ca khúc trữ tình, mà chủ đề chính là tình yêu. Người nghe rất dễ nhận biết chất thơ trong mỗi nhạc phẩm của Ðoàn Bổng, nhất là khi ông viết về tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu đôi lứa. Có lẽ đề tài tình yêu là cái trục trung tâm xuyên suốt sáng tác của ông. Tình cảm của Ðoàn Bổng đầy tính lãng mạn, nhưng lại rất sang trọng, hóm hỉnh, trẻ trung và duyên dáng, giàu chất dân ca và cũng giàu chất kinh viện. Nhiều tác phẩm của ông đã để lại những rung động sâu sắc trong lòng người nghe. Từ "Dòng sông quê anh, dòng sông quê em" đến "Hà Nội những kỷ niệm trong tôi", "Anh đưa em về thưa với mẹ cha", "Mẹ tôi", "Câu hát gọi xuân về", "Nỗi nhớ biển xa", "Cánh bằng lăng" và gần đây là ca khúc "Về Hà Tây đi em"... Giai điệu trong các ca khúc của Ðoàn Bổng đằm thắm, không ồn ào, khoa trương. Các tác phẩm của ông ra đời thường bắt đầu từ một cảm xúc mạnh, âm điệu trong sáng, mượt mà, thiết tha, sâu lắng như chính tâm hồn ông vậy.

Ðối với Bác Hồ kính yêu, ông dành những tình cảm  kính trọng sâu sắc. Trong một chùm nhạc phẩm viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Từ làng Sen, con hát tên Người", "Hồ Chí Minh, ngọn cờ hòa bình" (nhạc Ðoàn Bổng, lời Rô-mét-chan-đra - nguyên Chủ tịch Hội đồng Hòa bình thế giới) "Hồ Chí Minh, nhà thơ không chỉ riêng mình" và ca khúc "Hát về Người" (phỏng thơ của Phạm Hổ) là những ca khúc được công chúng yêu thích, thường thấy trong các hội diễn ca nhạc, chào mừng kỷ niệm ngày sinh của Bác. Nhân đây, cũng xin được nói rõ thêm vào dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của Bác, Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của LHQ (UNESCO) công nhận Hồ Chí Minh là Anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa thế giới, ca khúc "Hồ Chí Minh nhà thơ không của riêng mình", xuất hiện kịp thời. Bài hát theo nhịp 6/8 uyển chuyển, mềm mại hợp với chất thơ.

 Ðoàn Bổng không chỉ sáng tác âm nhạc, ông còn là người yêu thích thơ ca.  Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày giải phóng Thủ đô Hà Nội (10-10), Nhà xuất bản văn học đã xuất bản tập thơ của ông mang tên "Nốt nhạc buồn" (NXB Văn học - 1998). Năm 2002, ông lại có thêm tập thơ và nhạc "Em và đời" (NXB Hội Nhà văn Việt Nam 2002), "Tình yêu ơi" (NXB Thanh niên 2005).