Nêu cao dân chủ và trách nhiệm
Huyện đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) có vị trí quan trọng đặc biệt, việc sử dụng mỗi mét đất trên đảo Lớn, đảo Bé đều được cân nhắc rất kỹ. Chính vì thế, quy chế làm việc của Ban Chấp hành (BCH), Ban Thường vụ (BTV) Huyện ủy quy định, việc sử dụng, mua bán các thửa đất từ 500 m2 trở lên phải thông qua BTV Huyện ủy. Huyện ủy thống nhất họp hằng tuần, nhiều khi họp đột xuất để giải quyết công việc vì có nhiều ngày biển động, sóng lớn, tàu thuyền không vào bờ được. Mỗi tuần, đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy kiêm Bí thư Huyện ủy Lý Sơn dành ba ngày làm việc trên đất liền, ba ngày bám đảo.
Đã làm bí thư huyện ủy một huyện trên đất liền, đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân so sánh: Lãnh đạo một huyện trong đất liền có nhiều đơn vị hành chính thì phải “quy lát”, bảo đảm quy trình công tác, nhưng với huyện đảo chỉ có ba xã, ít dân như Lý Sơn thì Thường trực Huyện ủy phải linh hoạt, chủ động nắm các biến động trên đảo để xử lý kịp thời, như thiếu nước ngọt, ô nhiễm môi trường, các vấn đề liên quan đến khách du lịch,... Do đó, quy chế làm việc “cứng” nhưng khi thực hiện lại phải linh hoạt mới đem lại hiệu quả.
Sau Đại hội, các cấp ủy ở Quảng Ngãi đã xây dựng quy chế làm việc, điểm mới là xác định trách nhiệm, thẩm quyền của tập thể, cá nhân trong từng lĩnh vực cụ thể hơn. Chẳng hạn, trong kinh tế, BTV Tỉnh ủy cho ý kiến về quy hoạch, kế hoạch đối với các dự án nhóm A và nhóm B; cho chủ trương đầu tư các dự án có diện tích sử dụng đất từ 10 ha trở lên ở khu vực đô thị, 50 ha trở lên đối với khu vực khác. Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Thanh Quang cho biết, do xây dựng và thực hiện tốt Quy chế làm việc, mối quan hệ giữa cấp ủy, chính quyền và các tổ chức trong hệ thống chính trị rõ ràng hơn, “rõ trách nhiệm, rõ việc, rõ người”. Nhờ đó, việc thực hiện nhiệm vụ chính trị không chồng chéo, không để sót và hiệu quả tốt hơn.
Để nắm bắt thêm việc đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy sau đại hội đảng bộ, chúng tôi về tìm hiểu thực tế tại Phú Thọ, Tuyên Quang và một số tỉnh khác. Tại Phú Thọ, nhiệm kỳ này, Quy chế làm việc của Tỉnh ủy quy định rõ tất cả các dự án đầu tư ảnh hưởng từ 150 đến dưới 300 hộ dân, các dự án có mức vốn đầu tư từ năm triệu đến dưới 30 triệu USD đều phải xin ý kiến Thường trực Tỉnh ủy; trong công tác cán bộ, khi biểu quyết về nhân sự, về kỷ luật tập thể hoặc cá nhân, BTV Tỉnh ủy lập tổ kiểm phiếu để kiểm phiếu; nếu biểu quyết những vấn đề về nội dung nghị quyết thì giao Văn phòng Tỉnh ủy thực hiện việc kiểm phiếu. Quy chế làm việc của BCH, BTV Tỉnh ủy Phú Thọ nhiệm kỳ này được bổ sung, xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng.
Đối với Tuyên Quang, trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chương trình hành động, cấp ủy rà soát các công việc còn tồn tại và những hạn chế của nhiệm kỳ trước để có kế hoạch giải quyết, đồng thời bổ sung các nhiệm vụ mới ngay từ đầu nhiệm kỳ 2015 - 2020. Tìm hiểu tại huyện Chiêm Hóa, chúng tôi được biết, Huyện ủy đã chỉ đạo giải quyết dứt điểm 11 trong số 13 nội dung sau kiểm điểm tự phê bình và phê bình của tập thể Ban Thường vụ Huyện ủy thực hiện Nghị quyết T.Ư 4, khóa XI về xây dựng Đảng. Còn hai việc đang tiếp tục giải quyết là xây dựng chợ trung tâm huyện và dự án di dân người Mông ở xã Tri Phú đến nơi ở mới. Huyện ủy phân công trách nhiệm cụ thể đối với từng đồng chí trong BCH, kiểm điểm trách nhiệm cá nhân, tập thể theo tháng, quý.
Quy chế làm việc của cấp ủy các địa phương, cơ quan, đơn vị khác nhau, nhưng bảo đảm nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách và các quy định của Đảng. Điểm mới của các quy chế khoá này là phân công cụ thể, rõ việc hơn. Các quy định, quy chế của cấp ủy được hoàn thiện, bổ sung góp phần quan trọng vào công tác lãnh đạo của cấp ủy trong 5 năm tới, thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp, phong cách, lề lối làm việc của các cơ quan Đảng, chính quyền theo hướng khoa học, tập thể, dân chủ, gần dân, trọng dân, vì dân, bám sát thực tiễn, nói đi đôi với làm.
Gần dân, hiểu rõ dân hơn
Mỗi tỉnh chọn những khâu đột phá nhằm tạo động lực mới, đưa nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp vào cuộc sống. Lấy công tác cán bộ làm khâu đột phá đầu tiên, Tỉnh ủy Quảng Nam xác định, nhiệm kỳ trước đã xây dựng, lựa chọn được đội ngũ cấp ủy các cấp có trình độ cao hơn, được đào tạo bài bản hơn, sang nhiệm kỳ này phải có biện pháp thật tốt để phát huy năng lực của đội ngũ cán bộ đó.
Từ đầu năm 2016, Tỉnh ủy khẩn trương xây dựng nghị quyết mới về công tác cán bộ, với mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, kiện toàn tổ chức bộ máy tinh gọn, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả, gắn với tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức. Công tác khảo sát đội ngũ cán bộ đang được triển khai từ cấp cơ sở đến cấp tỉnh với các nội dung: đánh giá, quy hoạch, đào tạo, luân chuyển, bố trí sử dụng và chính sách cán bộ. Trên cơ sở đó, cấp ủy các cấp xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng, cơ cấu hợp lý, vững vàng về chính trị, làm việc có tâm, có tầm và chuyên nghiệp. Tỉnh ủy chỉ đạo các cơ quan trong hệ thống chính trị tự khảo sát, đề xuất phương án sáp nhập, kiện toàn, làm căn cứ để tỉnh lên kế hoạch kiện toàn tổ chức bộ máy.
Để nắm tâm tư, giải quyết kịp thời những vấn đề nhân dân quan tâm, một số địa phương đã ban hành quy chế tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa bí thư cấp ủy với nhân dân. Ở Quảng Ngãi, các cơ quan báo chí được mời dự, thông tin đến nhân dân về các nội dung tiếp xúc, đối thoại và cách giải quyết của các cấp, các ngành, nhất là về những vụ việc, vấn đề bức xúc ở cơ sở. Trong các cuộc tiếp công dân của UBND tỉnh Quảng Ngãi vào ngày 15 hằng tháng, luôn có một đồng chí Ủy viên BTV Tỉnh ủy dự, nắm tình hình. Bí thư cấp ủy ở cả ba cấp trong tỉnh định kỳ ba tháng một lần tiếp xúc, đối thoại với dân khi cần thiết. Qua đó, cán bộ tỉnh, huyện tích lũy được kinh nghiệm và xử lý linh hoạt, kịp thời những yêu cầu chính đáng của nhân dân.
Để quy chế làm việc của cấp ủy phát huy hiệu quả, bí thư phải gương mẫu, tận tụy, tiên phong trong các mặt công tác. Đồng chí Nguyễn Hữu Điền, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ cho rằng: Bí thư cấp ủy là người tập hợp, khơi dậy tinh thần sức mạnh đoàn kết của tập thể, tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng. Do đó, bí thư cấp ủy phải thật sự trong sáng, tiên phong trong công tác. Thực tế cho thấy, có những địa phương làm tốt công tác tuyên giáo với nhiều mô hình, cách làm hay, nhưng việc nêu gương của người đứng đầu chưa tốt, dẫn đến đại hội đảng bộ cấp huyện và cấp cơ sở nhiệm kỳ 2015 -2020 gặp nhiều khó khăn, một số nhân sự chủ chốt không trúng cử.
Bên cạnh những tín hiệu đổi mới đáng mừng của nhiều cấp ủy, vẫn còn một số cấp ủy làm việc thụ động, chậm đổi mới hoặc không chịu đổi mới phong cách, lề lối làm việc. Dư luận vẫn phàn nàn nhiều về bộ máy cồng kềnh, phương pháp làm việc kém hiệu quả của nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị. Chính vì vậy, yêu cầu đổi mới phương pháp công tác của các cấp ủy đảng cần đặt hiệu quả lên đầu. Trước mắt, các cấp ủy cần chỉ đạo giải quyết dứt điểm những việc tồn đọng, phải chỉ rõ địa chỉ tổ chức, cá nhân sai phạm và sớm giải quyết dứt điểm.
Bên cạnh đó, các quy chế, quy định của cấp ủy các cấp cần cụ thể hơn nữa, nếu cần có thể sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với diễn biến thực tế. Cách tổ chức và cách làm việc nào không hợp với địa phương, với quần chúng thì mạnh dạn sửa đổi. Sự gương mẫu, tiên phong của bí thư cấp ủy chính là một trong những yếu tố quyết định thành bại của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay.
