Trận đánh đặc công đầu tiên

Trận đánh mưu trí, dũng cảm tiêu diệt tháp canh cầu Bà Kiên đêm 18 rạng sáng 19-3-1948 trở thành tiền đề để ngày 19-3-1967 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập Binh chủng Ðặc công Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau thất bại Việt Bắc cuối năm 1947, thực dân Pháp buộc phải chuyển hướng chiến lược chiến tranh từ đánh nhanh, thắng nhanh sang chiến lược lâu dài "lấy chiến tranh nuôi chiến tranh, dùng người Việt đánh người Việt".

Ðối với Nam Bộ, thực dân Pháp đặc biệt coi trọng chiến thuật De latour, một viên tướng nổi tiếng của Pháp được điều từ Ma-rốc sang Sài Gòn để chỉ huy quân Pháp ở Nam Bộ, nhằm nhanh chóng vãn hồi an ninh theo kỳ vọng của Pháp. De latour cho xây dựng hệ thống tháp canh bằng gạch hoặc đá dày từ 0,6 đến 0,8m, cao từ 10 đến 12m, có ba tầng lỗ châu mai và đài quan sát để bảo vệ các đường giao thông của chúng và chia cắt đường giao thông của ta, gây khó khăn rất lớn cho ta về vận chuyển lương thực, vũ khí...

Ðại tá Trần Công An, người chỉ huy trận đánh tháp canh cầu Bà Kiên ngày 19-3-1948 kể: Trước tình hình giặc càng ngày o ép lấn chiếm vùng tự do của ta, huyện đội Tân Uyên giao nhiệm vụ cho đội du kích nghiên cứu tiêu diệt các tháp canh của địch. Sau khi đã nghiên cứu kỹ tình hình, tổ du kích bốn người do tôi chỉ huy vào rừng Cò Mi tập kỹ thuật, hóa ngụy trang bò vào mục tiêu là cây to, cao, sao cho ở trên cao không phát hiện được.

Khi luyện tập đã thành thục và chuẩn bị đầy đủ, đêm 18 rạng sáng 19-3-1948, tổ du kích chúng tôi được trang bị một súng trường với 20 viên đạn, 10 lựu đạn và một thang cao 5 m, áp sát tháp canh cầu Bà Kiên, thả lựu đạn vào lỗ châu mai tiêu diệt tháp canh theo đúng phương án đã luyện tập. Kết quả 11 tên địch bị tiêu diệt, ta thu tám súng và 20 lựu đạn và bảo toàn lực lượng.

Theo Ðại tá Trần Công An, thực hiện chính sách "bình định" theo chiến lược De latour, đến tháng 11-1948 giặc Pháp đóng quân trên địa bàn miền Ðông Nam Bộ có 491 cứ điểm gồm 5.547 tên Pháp và lính lê dương và 13.664 lính ngụy.

Năm 1948 giặc tiến công ta 220 trận quy mô từ 200 đến 1.000 quân. Riêng ở Thủ Dầu Một giặc Pháp đóng tới 6.800 quân với hệ thống 128 đồn bốt, càn quét 298 trận. Hệ thống tháp canh của địch được xây dựng dày đặc. Chiến thắng tháp canh cầu Bà Kiên chẳng những đánh dấu lần đầu tiên lính tháp canh bị tiêu diệt gọn tại chỗ, mà quan trọng hơn là mở ra một lối đánh mới nhằm chống lại có hiệu quả chiến thuật tháp canh của thực dân Pháp.

Sau đó, năm 1949 Bộ tư lệnh khu 7 phối hợp tỉnh đội Biên Hòa tổ chức tổng kết kinh nghiệm và trên cơ sở phân tích các cách đối phó của địch đi đến kết luận: Có thể sử dụng phương pháp bí mật đột nhập, dùng một loại mìn đặc biệt để tiêu diệt tháp canh, lô cốt, đồn bốt địch.

Khoa quân giới Khu 7 được giao nhiệm vụ sản xuất loại mìn đánh sập, phá thủng các loại tường. Ðó là trái ba-dô-min đặt tên là F.T (phá tường, phá thành)... Huyện đội Tân Uyên, Ban chỉ huy trung đoàn 301-310 tuyển chọn 300 chiến sĩ ưu tú về rừng Mã Ðà luyện tập kỹ thuật bí mật đánh tháp canh, đồn bốt địch bằng F.T.

Sau ba tháng luyện tập thành thục, đêm 21 rạng ngày 22-3-1950, 300 chiến sĩ được chia thành 50 tổ đồng loạt đánh 50 tháp canh của địch trên các quốc lộ 1, quốc lộ 15 và tỉnh lộ 24, 16. Kết quả cả 50 tháp canh của địch đều bị tiêu diệt gọn, song tháp canh chỉ thủng một lỗ lớn đường kính từ 0,6m đến 1,5m. Thắng lợi lớn nhưng mục tiêu làm đổ sập toàn bộ tháp canh chưa được thực hiện.

Kinh nghiệm được rút ra là sau khi đánh vào tháp canh, đồn bốt địch bằng trái F.T, đồng thời phải tiếp ngay bằng trái pê-ta (được sản xuất bằng thuốc nổ TNT bọc trong vỏ tôn và được đặt tên là F.T2) mới phá sập được toàn bộ tháp canh và tiêu diệt những tên địch còn sống sót.

Ðêm 18 rạng 19-4-1950 tổ đánh tháp canh cầu Bà Kiên lần thứ hai đã thu thắng lợi toàn diện phá sập hoàn toàn tháp canh và tiêu diệt toàn bộ bọn địch bằng hai quả mìn F.T và F.T2, mở đường cho toàn bộ các tỉnh miền Ðông Nam Bộ: Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Bà Rịa, Chợ Lớn, Gia Ðịnh, Tân An, Mỹ Tho... tiếp tục đánh tan nhiều đồn bốt, tháp canh của địch, góp phần quan trọng đánh bại chiến thuật De latour của thực dân Pháp trên chiến trường Ðông Nam Bộ.

Trong tổng kết quân sự toàn Nam Bộ năm 1950, Bộ Tư lệnh Nam Bộ gọi đây là cách đánh đặc công (cộng đồng đặc biệt) và những chiến sĩ thực hiện cách đánh này được gọi là chiến sĩ đặc công.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trên cơ sở tổng kết và phát triển cách đánh bất ngờ, tiếp cận mục tiêu tiến công hiệu quả, ngày 19-3-1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh thành lập Binh chủng Ðặc công, một đơn vị tinh nhuệ của QÐND Việt Nam. Ngày 19-3 được chọn làm ngày truyền thống của bộ đội Ðặc công.